Azərbaycanda da qiymət artımı inzibati yolla məhdudlaşdırıla bilərmi? AÇIQLAMA

Belarusda hökumət qiymət artımını məhdudlaşdırmaqla inflyasiyanın qarşısını almağa çalışır.

Bəs belə bir addım Azərbaycanda da tətbiq oluna bilərmi və bu, real nəticə verərmi?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən iqtisadçı Famil Niftiyev bildirdi ki, Belarus hökumətinin qiymət artımını inzibati yollarla məhdudlaşdırmaq cəhdi inflyasiyaya qarşı mübarizədə daha çox qısamüddətli və məhdud təsir gücünə malik bir addımdır:

"Belə bir siyasət, müəyyən sosial qrupları müvəqqəti olaraq bahalaşmadan qorusa da, uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi tarazlığa zidd təsirlər yarada bilər. Azərbaycan üçün bu məsələyə iqtisadi reallıqlar və bazar mexanizmləri baxımından yanaşmaq lazımdır. Azərbaycanda inflyasiyanın əsas səbəbləri yalnız bazar spekulyasiyaları ilə deyil, həm də idxaldan asılılıq, logistika xərcləri, enerji qiymətləri və pul siyasəti kimi amillərlə bağlıdır. Yəni qiymət artımının əsas mənbəyi daxili deyil, xarici və struktur xarakter daşıyır. Bu halda qiymət artımını inzibati qərarlarla məhdudlaşdırmaq iqtisadiyyata süni müdaxilə kimi təsir edər".

Müsahibimiz bildirdi ki, belə addımların qısamüddətli nəticəsi istehlakçılar üçün müəyyən rahatlıq gətirə bilər, məsələn, ərzaq və kommunal xidmətlərdə qiymət sabitliyi sosial gərginliyi azalda bilər.

"Lakin uzunmüddətli mərhələdə sahibkarlar üçün istehsal motivasiyasının azalması, bazarda məhsul çatışmazlığı, “kölgə bazarı”nın genişlənməsi və keyfiyyətin aşağı düşməsi kimi problemlər yaranar. Yəni inzibati qiymət nəzarəti iqtisadi tarazlığı qorumaq əvəzinə təklif tərəfini zəiflədə bilər.
Azərbaycan üçün daha real və dayanıqlı yanaşma bazar mexanizmlərini qorumaqla paralel olaraq inflyasiyanın struktur səbəblərini aradan qaldırmaq olardı. Məsələn, daxili istehsalın artırılması, kənd təsərrüfatı və logistika zəncirlərinin təkmilləşdirilməsi, rəqabətli mühitin gücləndirilməsi, həmçinin pul-kredit siyasətinin çevik idarə edilməsi inflyasiyanın kökündən qarşısını ala bilər. Yekun olaraq, Belarusdakı kimi sərt qiymət tənzimlənməsi Azərbaycanda qısamüddətli sabitlik yarada bilər, lakin bu, uzunmüddətli perspektivdə real iqtisadi nəticə verməz. Əksinə, bazarda təchizat problemləri, məhsul qıtlığı və qeyri-rəsmi ticarət artımı kimi mənfi təsirlər formalaşar. Azərbaycanda effektiv antiinflyasiya siyasəti inzibati deyil, bazar əsaslı və struktur yönümlü olmalıdır", - deyə Famil Niftiyev vurğuladı.

Nuriyyə NATİQQIZI