Azərbaycanda distant iş Nazir müavini səbəbləri AÇIQLADI

Dünya İqtisadi Forumu tərəfindən həyata keçirilən sorğuda Çevik (Flexible) İş Rejimi indikatoru təqdim olunub. Həmin indikator üzrə belə bir sual irəli sürülmüşdür: ölkənizdə şirkətlər nə qədər çevik iş rejimi mexanizmləri – məsafədən (remote) və yarım günlük iş rejimləri daxil olmaqla nə təklif olunur? Belə sorğuların cavablandırılması və COVİD19-dan sonrakı proseslər distant iş rejiminin yaradılmasına zərurət yaratdı.

Modern.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin bugünkü plenar iclasında əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin müavini Rəşad Mustafayev deyib.

Nazir müavini qeyd edib ki, Əmək Məcəlləsinin 4-cü maddənin 2-ci bəndi buna qədər də mövcud idi və orada yazılıb ki, bu məcəllə işəgötürənin xam malı, materialı və istehsalat vasitələrindən istifadə etməklə əmək funksiyasını öz evində yerinə yetirən işçilərə də şamil edilir.

“Lakin biz bilirik ki, bu daha çox keçmişdə tikiş sexləri və bu kimi halları tənzimləmək üçün əlavə edilmişdi. Yəni burada iki əsas şərt var idi: İşçi ilə işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmalı və orada işçinin əmək funksiyasını öz evində yerinə yetirəcəyi qeyd olunmalı idi. İşçi, işəgötürənin təqdim etdiyi xam mal, material və istehsalat vasitələrindən istifadə etməklə əmək funksiyasını öz evində yerinə yetirməli idi.Bu şərtlərə əməl olunduqda həmin norma tətbiq edilə bilərdi”.

Artıq Əmək Məcəlləsinin 3-cü, 4-cü və 55-ci maddələrinə dəyişiklik olunub:

“3-cü maddəyə anlayış əlavə olundu ki, Məcəllədə “distant iş” anlayışı təsbit olunsun. 4-cü maddədə qeyd olundu ki, distant işləyən işçilər də Əmək Məcəlləsinin təminatları ilə tam əhatə olunması təsbit edilri. 55-ci maddədə isə distant işə dair əlavə əmək şəraiti tərəflərin razılığı ilə əmək müqaviləsində müəyyən olunur.
Bu əmək normaları məsafədən işləyənlərə də aiddir. Yəni işçi ofisə gəlmədən evdən işləyirsə, onun əməkhaqqısı, məzuniyyəti, sosial təminatları və s. əmək hüquqları tam şəkildə qorunur” – deyə nazir müavini qeyd edib.

Biz beynəlxalq təcrübəyə baxdıq və gördük ki, distant iş rejimində də işçinin həyat və sağlamlığının qorunmasına görə əsas məsuliyyət yenə də işəgötürənin üzərində qalır. Lakin bu məsuliyyət yalnız işəgötürənin nəzarət edə bildiyi sahələri əhatə edir: təqdim etdiyi avadanlıq, proqram təminatı, məlumatların mühafizəsi və onların təhlükəsiz istismar qaydalarının yazılı şəkildə işçiyə çatdırılması.

Bu necə həyata keçiriləcək? Bu məsələlər yazılı şəkildə əmək müqaviləsində əks olunur. Bu o deməkdir ki: İş yeri müəyyən olunur. Həmin yerin təhlükəsizliyi ilə bağlı əmək təhlükəsizliyi normaları müəyyənləşdirilir. Bundan sonra həmin yerdə işçi məsafədən işləyir.

Əlbəttə ki, bütün bu məsələlər Əmək Məcəlləsində müəyyən qədər çərçivələnir və sonrakı normativ aktlarda, həmçinin tərəflər arasında bağlanan müqavilələrdə daha ətraflı öz əksini tapacaq".