Azərbaycanda elektrikli avtomobillərlə bağlı problemlər var

Ölkəmizdə əvvəlcə elektrik mühərrikli, sonra isə hibrid avtomobillərin idxalı ilə bağlı ciddi güzəştlər tətbiq olunub. 

Bunu Modern.az-a açıqlamasında nəqliyyat eksperti Ərşad Hüseynov deyib.

O bildirib ki, bu istiqamətdə xeyli tədbirlər görülsə də, hələ çox işlər qalır:

“Elektrik mühərrikli avtomobillərin idxalında heç bir gömrük ödənişi nəzərdə tutulmur. Eyni zamanda, bu avtomobillərə əlavə dəyər və aksiz vergisi də tətbiq olumayıb”.

Ekspert qeyd edib ki, hibrid avtomobillərlə bağlı son 3 il ərzində mühərrikin daxili yanma hissəsi 2500 kubsantimetrdən çox olmayan modelləri üçün vergi və gömrük güzəştləri tətbiq edilib:

“Bu səbəbdən də son illərdə belə avtomobillərin sayı ölkəmizdə artıb. Bununla yanaşı, həmin avtomobilləri enerji ilə təmin edəcək doldurma infrastrukturunun da inkişaf etdirilməsi vacibdir. Məhz buna görə də, bəzi addımlar atılıb”.

Ə.Hüseynov əlavə edib ki, elektrikli nəqliyyat vasitələrinin sürətli enerji doldurma stansiyalarının da vergilərdən azad olunması ilə bağlı ötən illərdə Vergi Məcəlləsində mühüm dəyişikliklər edilib: 

“Bu dəyişikliklər həmin avadanlıqların ölkəyə daha asan və sərfəli şəkildə gətirilməsinə imkan yaratdı. Hətta ötən il Azərbaycan Respublikasının prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Azərenerji”, “Azərişıq”, eləcə də energetika sahəsində idarəetməni həyata keçirən digər qurumlar, o cümlədən yerli icra hakimiyyətlərinə tapşırıq verildi ki, ölkə üzrə enerji doldurma məntəqələrinin şəbəkəsi yaradılsın. Həmçinin, bunun üçün ərazilər ayrılaraq, enerji təchizatı təmin edilsin”.

Nəqliyyat eksperti vurğulayıb ki, “Azərişıq” və “Azərenerji” artıq bir sıra belə məntəqələr yaradıb. Bununla belə, bu sahəyə özəl sektorun da cəlb edilməsi nəzərdə tutulub. Onun sözlərinə görə, artıq bəzi şirkətlər belə avadanlıqları ölkəyə gətirib və yerləşdirməyə başlayıblar:

“Lakin etiraf etmək lazımdır ki, hazırda rayonlarda elektrik enerjisi ilə doldurma məntəqələrinin sayı yetərli deyil. Elə rayonlarımız var ki, orada bu sahədə heç bir infrastruktur yoxdur. Bunun sadə bir səbəbi var - həmin ərazilərdə tələbat az olduğundan özəl sektor hələlik bu sahəyə böyük investisiya qoymaq istəmir. Amma mən düşünürəm ki, zamanla tələbat artdıqca, həmin rayonlarda da enerji doldurma məntəqələrinin sayı artacaq. Bu istiqamətdə maarifləndirici və təşviqedici tədbirlər aparılmalıdır ki, əhali və sahibkarlar bunun perspektivli sahə olduğunu anlasınlar”.

Ekspertin fikrincə, statistikaya baxdıqda müşahidə etmək mümkündür ki, ölkədə elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin sayı getdikcə artacaq:

“Doğrudur, 2023, 2024 və 2025-ci illərdə elektrik avtomobillərinin idxalında müəyyən azalma müşahidə olunur. Lakin hibrid, xüsusən də plaqin (plug-in) hibrid avtomobillərin idxalında artım var. Plaqin hibrid avtomobillər də elektriklə doldurulan mühərrikə malikdir və bu baxımdan sırf elektrikli avtomobillərlə oxşardır”.

Ə.Hüseynovun fikrincə, bu tip avtomobillərin idxalı artdığından, “Azərişıq” və digər müvafiq qurumlar da nəzərə alaraq bu şəbəkəni ölkə üzrə genişləndirməlidirlər: 

“Bu sahənin inkişaf perspektivi var və düşünürəm ki, atılan addımlar davam etdirilməlidir. Nə qədər tez addımlar atılsa, bir o qədər yaxşı olar. Çünki avtomobil parkının yenilənməsi, yanacaq istehlakının azalması və nəqliyyatın ətraf mühitə təsirinin minimuma endirilməsində bu məsələnin mühüm rolu var”,-deyə Ə.Hüseynov bildirib.
 

Aytac Bəhruzqızı