Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Azərbaycanda ən çox rast gəlinən psixi pozuntular hansılardır?

Azərbaycanda ən çox rast gəlinən psixi pozuntular hansılardır?

Cebheinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Psixiatriya yardımı ilə bağlı yeni qaydalar müəyyənləşdirilir.

Məsələ Milli Məclisin iyunun 17-də keçirilən plenar iclasında müzakirəyə çıxarılan "Psixiatriya yardımı haqqında" Qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Belə ki, qanun layihəsinə əsasən, psixi sağlamlıqla bağlı məlumatların elektron sağlamlıq kartı sistemində saxlanılması və həmin məlumatların bu sistem vasitəsilə əldə edilməsi, müalicədən imtina ilə bağlı məlumatların da elektron sağlamlıq kartına daxil edilməsi nəzərdə tutulur.

Bununla yanaşı, psixi pozuntu vəziyyətində olan şəxsin özünün və ya digər şəxslərin sağlamlığını və təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə şəxsin və ya qanuni nümayəndəsinin razılığı olmadan psixiatriya müayinəsinin aparılması ilə bağlı yeni hüquqi mexanizmlər yaradılır.

Həmçinin belə şəxslərin məhkəmə qərarınadək qeyri-könüllü psixiatriya stasionarına yerləşdirilməsi barədə qərar qəbul edildikdə onların yaxın qohumlarının, qanuni nümayəndələrinin, prokurorun və aidiyyəti vəzifəli şəxsin dərhal məlumatlandırılması təklif olunur.

Layihə ilə həmçinin tibbi xarakterli məcburi tədbirlərə cəlb edilmiş, özünə və ya ətrafdakılara təhlükə yaradan şəxslərin digər pasiyentlərdən təcrid olunaraq müalicə olunması və məcburi hospitalizasiya zamanı təhlükəsizlik tədbirləri ilə bağlı yeni müddəaların qanuna əlavə edilməsi nəzərdə tutulur.

Maraqlıdır, Azərbaycanda ən çox rast gəlinən psixi sağlamlıq problemləri hansılardır?

Psixiatr Azər Bağırov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, Azərbaycanda əhalinin psixi sağlamlığını qiymətləndirmək asan deyil:

“Bu, yalnız elmi tədqiqatın nəticəsində mümkün ola bilər. Psixi pozuntular ətraf mühit faktorlarından çox təsirlənir. Yəni ətrafda mütləq hansısa mənfi təsir olur ki, psixi pozuntu yaranır. Amma bəzi xəstəliklər var ki, onlar heç bir ətraf mühit faktoru ilə əlaqədar deyil.

Məsələn, bipolyar pozuntu (əhval-ruhiyyənin kəskin dəyişməsi), şizofreniya, şizoaffektiv və digər psixotik pozuntular. Bunlar birbaşa genetik keçən xəstəliklərdir və cəmiyyətdəki heç bir problemdən təsirlənmirlər.

Amma Azərbaycan cəmiyyətinin psixologiyasına nəzər yetirdikdə, ən çox diqqət yetirməli olduğumuz məsələ insanlardakı xarakter patologiyasıdır. Bu, birbaşa cəmiyyətdən qaynaqlanır.

Yəni cəmiyyət daha qatı və qaydaçı olduqda, məsələn, Almaniya və Yaponiya kimi ölkələrdə antisosial xüsusiyyətlər özünə yer tapa bilmir. İnsanlar qayda-qanuna riayət etməyə təşviq edilir və bu da cəmiyyətin ümumi xüsusiyyətinə çevrilir.

Amma qayda-qanunların təşviq olunmadığı cəmiyyətlərdə insanlar bütün qayda-qanunların sanki pozulmaq üçün yazıldığını düşünür və çox vaxt onlara riayət etmirlər. Həmin insanlar qayda pozuntusunun hansı fəsadlara yol açacağını görə bilmirlər. 

Qısacası, öngörüləri zəif olur. Belə cəmiyyətlərdə haqsızlıq və ədalətsizlik artır. Cəzalanmaya inam olmadığı üçün insanlarda sanki əzilən yox, əzən tərəfdə olmaq istəyi yaranır.

Azərbaycan cəmiyyətində də müəyyən qədər bu halları müşahidə etmək mümkündür. Çünki insanlarda belə bir düşüncə formalaşmayıb ki, qayda-qanunlara riayət etmək həm özləri, həm də ailələri üçün vacibdir.

İnsanlar belə düşünürlər ki, əgər onları görən və cəzalandıran yoxdursa, qayda-qanunlara riayət etməsələr də olar. Amma qorxu varsa, riayət edirlər. Yəni burada qaydalara vicdani səbəbdən yox, qorxu səbəbindən riayət etmək ön plandadır.

Psixoloji narahatlıqlarda da bunun nəticəsini görürük. Mənə edilən müraciətlərin böyük hissəsində əsas problem əsəbilik olur. 

Xüsusilə avtomobil idarə edərkən baş verən qayda pozuntularına həddindən artıq reaksiya vermək, əsəblə maşından enmək, mübahisə etmək və s. kimi hallarla bağlı şikayətlər olur. Artıq bundan bezən insanlar müraciət edərək hər şeyə bu qədər qıcıqlanmaq istəmədiklərini bildirirlər.

Digər tərəfdən isə müraciət edənlər ədalətsizliyə məruz qaldıqlarını düşünürlər. Bunun nəticəsində həm əsəbi olurlar, həm də ədalətin bərpa olunmadığını düşündükləri üçün depressiyaya düşürlər.

Digər müraciət edən insanlar qorxu və təşvişlə bağlı şikayətlərlə gəlirlər. Onlar cəmiyyətdə özlərini güvəndə hiss etmədiklərini, insanlar tərəfindən zərər görməkdən qorxduqlarını bildirirlər.

Təşviş pozuntusu ilə bağlı müraciətlərdə isə əsasən sağlamlıqla bağlı təşvişlər üstünlük təşkil edir. Bu şəxslər adətən səhhətləri ilə bağlı davamlı narahat olurlar. Bu, ipoxondrik nevroz xəstəliyidir.

Depressiya ilə bağlı xəstəliklər də çoxdur. Məsələn, həyatda uğur qazanmaqla bağlı xəyalları gerçəkləşməyən, ayrılıq yaşayan, yaxınlarını itirən insanlarda depressiyaya düşmə hallarını çox sıx görürük. Bunlar reaktiv depressiyalar adlanır.

Xroniki depressiya da var ki, şəxs həyatında heç nə baş vermədən qəfil depressiyaya düşür”.

Onun sözlərinə görə, şizofreniya xəstəliyinin nisbəti isə uzun illər dəyişmir:

“Orta hesabla cəmiyyətin 1 faizində şizofreniya müşahidə olunur və bu göstərici cəmiyyətlər arasında da fərqlənmir. Bipolyar pozuntunun yayılma nisbəti də eyni qaydada 2–2,5 faizdir və illər ərzində dəyişmir.

Digər geniş yayılan xəstəliklərdən biri də “vasvasılıq” xəstəliyidir. Bu xəstəlik xüsusilə pandemiya dövründə artdı. Çünki həmin dövrdə insanların takıntıları daha da gücləndi və sonradan da davam etdi. Bu zaman həm terapiya, həm də dərman müalicəsi tam sağalma effekti verir.

Psixi sağlamlıq elə bir anlayışdır ki, insanın şəxsi komfortuna xidmət edir. İnsanlar başqalarının onları necə dəyərləndirməsinə görə yox, öz həyat keyfiyyətlərini artırmaq üçün həkimə müraciət etməlidirlər.

Anksiyete insanların həyat keyfiyyətini aşağı salır və onların öz potensiallarını üzə çıxarmalarına mane olur. Məsələn, sosial mühitdə çəkingən olan insanlar tək qalmağa meyilli olurlar, yeni dostlar qazanmaqda çətinlik çəkirlər, ünsiyyətdən, xüsusilə də qarşı cinslə ünsiyyətdən qaçırlar.

Bu da onların tək qalmasına və özlərinə həyat yoldaşı tapa bilməmələrinə səbəb olur. Bunlardan əziyyət çəkən bir çox insan müalicə almaq üçün müraciət edir və sağaldıqdan sonra “Nə yaxşı ki, müraciət etdik” deyirlər.

Bundan başqa, aqorafobiya xəstəliyi də var. Belə insanlar uzaq məsafələrə getməkdən qorxurlar və bu zaman panik atak keçirirlər. Bununla bağlı müraciətlər də kifayət qədər çox olur”.

O bildirib ki, belə xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlar həyat keyfiyyətlərini yaxşılaşdırmaq, çətinliklərini aradan qaldırmaq və həyatı dolğun şəkildə yaşamaq məqsədilə psixiatra müraciət edirlər.

Aişə Abdulova
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: psixi pozuntu Azər Bağırov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 13 İyul 2026 16:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see379

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see348

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see285

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see275

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see273

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see266

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see245

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see245

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see238

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see237

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see232

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see218

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see214

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see212

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see210

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see180

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see179

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see179

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri