Azərbaycanda iş vaxtı 4 də bitə bilər Şad xəbər

Azərbaycanda həftəlik və günlük iş normalarına yenidən baxılması təklif olunur. Bu, Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin iclasında müzakirəyə çıxarılan "Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkilinin (ombudsmanın) 2025-ci il üzrə məruzəsi"ndə yer alıb. Sənəddə xarici ölkələrin müsbət təcrübəsi nəzərə alınmaqla, işçilərin fiziki və psixoloji sağlamlığının təmin edilməsi, ailə və sosial həyat tarazlığının qorunması (ailə münasibətlərinə, uşaqların tərbiyəsinə, ictimai fəaliyyətə daha çox zaman ayrılmasına şərait yaradılması), habelə əmək məhsuldarlığının yüksəldilməsi məqsədilə həftəlik və günlük iş normalarına yenidən baxılması təklif edilir. 
Bu barədə iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov Demokrat.az-a açıqlama verib.
O bildirib ki, hazırda həftəlik və gündəlik iş normalarına yenidən baxılması ilə bağlı təkliflər əsasən iş saatlarının azaldılması istiqamətində formalaşır:
“Məsələn, gündəlik iş vaxtının 8 saatdan 6 saata, həftəlik iş vaxtının isə 40 saatdan 30 saata endirilməsi kimi çağırışlar səsləndirilir. Bu təşəbbüslərin müzakirə kontekstinə nəzər salsaq, görərik ki, son dövrlərdə məsələ daha çox Bakı şəhərində nəqliyyat sıxlığının aradan qaldırılması üçün mümkün həll yollarından biri kimi təqdim olunur. Xüsusilə dövlət sektorunda məhsuldarlıq amilini nəzərə alsaq, gündəlik iş saatının 8 saatdan 6 və ya 5 saata endirilməsinin ciddi neqativ iqtisadi təsir yaradacağını düşünmürəm. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, iş vaxtının azaldılması, işçilər üçün daha əlverişli və çevik iş rejimlərinin tətbiqi, o cümlədən məsafədən iş imkanlarının yaradılması bir çox hallarda məhsuldarlığın artmasına səbəb olur. Proses düzgün idarə olunarsa, bu cür təşəbbüslər Azərbaycanda da müsbət nəticələr verə bilər. Çünki işçi üçün əlavə stimullar formalaşır. Ailəsinə daha çox vaxt ayırmaq, şəxsi qayğılarla daha səmərəli məşğul olmaq imkanı yaranır. Eyni zamanda məsafədən iş xərclərin optimallaşdırılmasına da şərait yaradır”.
O deyib ki, sürətlə rəqəmsallaşan iqtisadi model və süni intellektin iqtisadi fəaliyyətlərə inteqrasiyası fonunda iş saatlarının azaldılması artıq ciddi çağırışlardan biri kimi çıxış edir:
“Bu dəyişiklik dolayısı ilə bir sıra əlavə müsbət nəticələrə də gətirib çıxara bilər. Nəqliyyat sıxlığının azaldılması, atmosferə atılan çirkləndiricilərin həcminin qismən azalması, əhalinin asudə vaxtının artması. Nəticədə insanlar əyləncə, istirahət və turizm xidmətlərinə daha çox vaxt ayıra bilər ki, bu da müvafiq sahələrdə istehlakın və iqtisadi aktivliyin artmasına, yeni məşğulluq imkanlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Özəl sektora gəldikdə isə, bir sıra ölkələrin təcrübəsində bu sahəyə birbaşa müdaxilə etmədən alternativ yanaşmalar tətbiq olunur. Məsələn, istehsalat müəssisələrinin iş saatlarının daha çox gecə saatlarına keçirilməsi və ya növbəli iş rejimi olan müəssisələrdə növbə dəyişmə vaxtlarının yenidən tənzimlənməsi kimi addımlar atılır. Bu cür “yenidən dizayn” yanaşmalarının əsas məqsədi şəhər nəqliyyatının daha effektiv idarə olunması, tıxacların azaldılması və kütləvi sərnişindaşıma xidmətlərinə əlçatanlığın yaxşılaşdırılması ilə bağlı olur”.
Leyla Turan
Demokrat.az