Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Azərbaycanda meşə yanğınlarının qarşısını almaq üçün hansı tədbirlər görülür?

Azərbaycanda meşə yanğınlarının qarşısını almaq üçün hansı tədbirlər görülür?

Sfera.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Meşə yanğınları son onilliklərdə təbiətə və insanlara ciddi təsir edən qlobal problemlərdən birinə çevrilib. Məlum olduğu kimi, yanvarın 7-də ABŞ-nin Los Anceles şəhərində başlayan fəlakətli yanğın günlərdir davam edir. Qeydə alınan meşə yanğınları nəticəsində 24 nəfərin həyatını itirdiyi bildirilir. Eyni zamanda 13 nəfərin itkin düşdüyü məlum olub, bu rəqəm artmaqda davam edir. Bölgədən ən azı 180 min insan təxliyə edilib. Yanğın 40 min hektardan artıq ərazidə yayılıb. 12 mindən çox tikiliyə zərər dəydiyi qeyd olunur. Maddi ziyan 135 milyard dolları keçib. 

Bundan öncə də 2021-ci ildə Türkiyədə meşə yanğınlarının şahidi olduq. 2001-ci ildən sonrakı dövr ərzində isə təxminən 2 milyon hektar Amazon meşəsi məhv olub. 

Bəs Azərbaycanda ekoloji təhlükəsizliyimiz nə dərəcədə qorunur? Meşə yanğınlarının qarşısını almaq üçün hansı tədbirlər görülür?

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi (ETSN) yanında İctimai Şuranın sədri Amin Məmmədov bildirib ki, Azərbaycanda ekoloji təhlükəsizliyin qorunması üçün hökümət tərəfindən zəruri tədbirlər həyata keçirilir.

A.Məmmədovun sözlərinə görə, hər il yaz aylarının sonuna yaxın artıq meşə yanğınlarının baş verməsi ehtimal olunan yerlərdə risklərin qarşısının alınması üçün preventiv tədbirlər görülür:

“Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, digər yerli icra və dövlət qurumları, ictimaiyyət cəlb edilməklə silsilə maarifləndirici tədbirlər həyata keçirilir. Bu tədbirlərdə əsasən meşə ərazilərinə yaxın ərazidə yaşayan əhaliyə odla ehtiyatlı olmaq tövsiyələri verilir. Xüsusən turizm məqsədilə şəhər kənarına gedən vətəndaşlara xəbərdarlıqlar edilir. Bu zaman kütləvi informasiya vasitələrindən çox istifadə edilir. KİV-də əhalinin maarifləndirilməsi məqsədilə verilişlər nümayiş etidirlir. Verilişlərdə ekspertlər əsasən yanğın təhükəsi yaratmamaq üçün hansı qaydalara riayət etmələri ilə bağlı maarifləndirici çıxışlar edirlər. Bunun da effekti artıq görülür. Ümumilikdə tədbirləri qənaətbəxş hesab etmək olar. Tədbirlər nəticəsində yanğınların baş verməməsi, baş verdiyi təqdirdə lokallaşdırılmasına nail olunub”.

Qeyd edək ki, iqlim dəyişikliyi, insan fəaliyyəti və qeyri-adekvat idarəetmə meşə yanğınlarının artmasına səbəb olur. Meşə yanğınları təbii və antropogen (insan fəaliyyəti ilə əlaqədar) səbəblərdən baş verə bilər.Quraq bölgələrdə ildırımlar meşələrdə alovlanmaya səbəb ola bilər. Uzun müddətli quraqlıq şəraiti ağacları və bitkiləri qurudur, bu da onların daha asan yanmasına gətirib çıxarır. Vulkanik fəaliyyət nəticəsində yüksək temperatur və alov yayılır.Nəzarətsiz açıq alov, siqaret kötükləri və ya düşərgə atəşləri meşə yanğınlarının əsas səbəblərindəndir. Əkin sahələrini təmizləmək üçün qəsdən yaradılan yanğınlar tez-tez nəzarətdən çıxır. Bəzi hallarda meşə yanğınları qəsdən törədilir. Elektrik xətləri, mədən işləri və sənaye fəaliyyəti nəticəsində yanğınlar baş verə bilər.

Son illərdə bir neçə böyük meşə yanğını qlobal səviyyədə ciddi fəsadlara səbəb olub:

Avstraliyada meşə yanğınlarında (2019–2020) 18 milyon hektardan çox meşə yanıb. 3 milyarddan çox heyvanın öldüyü və ya təsirləndiyi bildirilib. 33 nəfər həyatını itirib, minlərlə insan evsiz qalıb. Quraqlıq, yüksək temperatur və küləklər bu yanğınların sürətlə yayılmasına səbəb olub. Amazon meşələri yanğınlarında (2019) 906 min hektardan çox meşə sahəsi məhv olub. Tropik yağış meşələrinin itirilməsi ilə qlobal karbon dövranı pozulub və yerli icmalar təsirlənib.Yunanıstan meşə yanğınlarında (2021) minlərlə hektar ərazi məhv olub. Onlarla insan həyatını itirib, turizm və kənd təsərrüfatı ciddi ziyan görüb. Səbəblərin yüksək temperatur və iqlim dəyişikliyi olduğu bildirilib.

Kanadada meşə yanğınlarında (2023) 17 milyon hektardan çox meşə sahəsi yanıb. Nəticədə, Şimali Amerikanın hava keyfiyyəti ciddi şəkildə pisləşib, minlərlə insan evakuasiya olunub. Səbəblər arasında iqlim dəyişikliyi, yüksək temperatur və quraqlıq yer alır.

Meşə yanğınlarının böyük ekoloji, iqtisadi, insani nəticələri var. Belə ki, ekoloji təsirlərinə biodiversitetin azalması, yəni minlərlə heyvan və bitki növünün məhv olması, təbii ekosistemlərin məhv olması, yəni meşələrin karbon udmaq qabiliyyətini itirməsi ilə iqlim dəyişikliyini sürətləndirməsi və torpağın eroziyası, yəni bitki örtüyü yandıqdan sonra torpaq asanlıqla yuyulması ilə məhsuldarlığını itirməsini misal çəkmək olar.İqtisadi təsirləri əsas maddi zərərlər, yəni yanğınlar nəticəsində evlər, infrastrukturlar və kənd təsərrüfatı sahələrinin məhv olması, turizm sahələrində meşə yanğınları ciddi itkilərə səbəb olması, zərər görmüş meşələrin bərpası uzun müddət tələb etməsi və böyük xərclər tələb etməsidir.İnsani təsirləri isə təbii ki, öncəliklə sağlamlıq problemləridir çünki hava çirklənməsi tənəffüs sistemi xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Həmçinin yanğınlar insanların evlərindən didərgin düşməsinə səbəb olur. Fəlakət yaşayan insanlar arasında stress və travma artır.

Nəticədə, meşə yanğınları həm təbii fəlakət, həm də insan fəaliyyəti nəticəsində baş verən ciddi problemlərdən biridir. Onların səbəbləri, təsirləri və qarşısının alınması üçün effektiv tədbirlər görülməlidir. İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə, təbiətə məsuliyyətli yanaşma və maarifləndirmə fəlakətin təsirlərini azaltmağa kömək edə bilər. Meşələr yalnız ekoloji deyil, həm də iqtisadi və sosial baxımdan böyük əhəmiyyət daşıdığı üçün onların qorunması bütün bəşəriyyətin vəzifəsidir.

Firuzə Əliyeva
 

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:286
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 14 Yanvar 2025 15:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri