Azərbaycanda regionların sosial iqtisadi inkişafı necə həyata keçirilir? AÇIQLAMA KONKRET

Prezident İlham Əliyevin apardığı uğurlu siyasət nəticəsində ölkəmiz beynəlxalq arenada böyük nüfuza sahibdir. Xüsusilə də Vətən müharibəsində Azərbaycanın öz torpaqlarını işğaldan azad etməsi bölgə üçün yeni imkanlar yaradıb. Qısa müddət ərzində azad olunmuş ərazilərimizdə bərpa işlərinə başlanılıb və böyük köç başlayıb. İnkişaf yoluna qədəm qoyan bütün ölkələrdə olduğu kimi Azərbaycanda da investisiya layihələri həyata keçirilir. Bütün bunlarla yanaşı regionların sosial-iqtisadi inkişafı da önəmlidir. Bu istiqamətdə Azərbaycanda kifayət qədər işlər görülür, bununla bağlı dövlət proqramı da var. Paytaxt Bakının inkişafı yalnız öz hesabına deyil, regionlarımızın da sosial-iqtisadi yüksəlişi ilə əlaqədardır. Azərbaycanda regionların inkişafının təmin edilməsi ölkənin qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biridir. Bu, ölkənin dayanıqlı inkişafının zəruri şərtlərindəndir. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ölkənin mono-iqtisadi sabitliyinin təmin edilməsində, ölkədə işsizlik probleminin aradan qaldırılmasında, ticarət dövriyyəsinin artmasında mühüm amil hesab olunur.

Sosial inkişaf dedikdə əhalinin rifah səviyyəsinin və firavanlığının yüksəldilməsi nəzərdə tutulur. İqtisadi inkişaf isə ölkə miqyasında istehsal və istehlakda kəmiyyət və keyfiyyət irəliləyişlərini əks etdirir. Bunlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Azərbaycanın tərəqqisi yalnız paytaxt Bakının hesabına deyil, regionlarımızın sosial-iqtisadi inkişafı da hesabına baş verir. Əvvəlki dövrlə müqayisədə bölgələrimiz əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı proqramları çərçivəsində görülən işlər bölgələrimizin inkişaf potensialının artmasına, biznes və investisiya mühitinin, infrastruktur təminatının yaxşılaşmasına, əhalinin rifahının yüksəlməsinə şərait yaradıb. Bu gün Azərbaycanda regionların inkişafına ölkənin davamlı həyata keçirilən sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi kimi baxılır.

Bəs regionların zəngin iqtisadi potensialından səmərəli istifadə ilə bağlı hansı işlər görülür? Bu sahədə hansı problemlər mövcuddur? Regionlarda fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün daha hansı təşviq və güzəşt mexanizmləri təklif oluna bilər?

KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Xalid Kərimlinin sözlərinə görə son 15 ildir ki, bu istiqamətdə müxtəlif proqramlar qəbul edilib:

“Regionların inkişafı ilə bağlı bir neçə proqram həyata keçirilib. Ancaq hələ də insanların Bakıya və yaxud da Abşeron yarımadasına axınını azalmır. Regionlardakı inkişafın əhalinın sosial vəziyyətinə təsiri zəif olaraq qalır. Səbəblər isə müxtəlifdir. Səbələr uzunmüddətli, obyektiv və subyektiv ola bilər. Obyektiv səbəblərdən ən vacibi odur ki, Azərbaycanın şimalında, cənubunda, qərbində sanksiyalaşmış ölkələr var. Azərbaycana doğurdan da hansısa məhsulun, xammalın gətirilməsi bahalı bir prosedir. Çünki loqistik problemlər mövcuddur. Okeana çıxışımız yoxdur. Ərtafımızdakılar isə ciddi problemli qonşulardır. Rusiya, İran və Ermənistan ilə  münasibətlərdə narahatedici məqamlar var. Qonşularımızın uğursuz olması, regionların inkişafına mənfi təsir göstərən əsas amillərdən biridir. Həm də paytaxtın, universitetlərin Bakıda yerləşməsi belə bir vəziyyət yaradır.”

Ekspert qeyd edir ki, ölkənin uzun müddət mühraibə şəraitində qalması da buna mənfi təsir göstərib:

“Sərhədyanı ticarət yox səviyyəsindədir. Dəhlizlər hələ də tam funksional deyil. Zəngəzur dəhlizinin açılması üzərində iş aparılır. Bakı-Tbilisi dəmir yol xəttini bir neçə ildir istismara versək də, hələ tam gücü ilə işləyib-işləmədiyimiz barədə məlumatımız yoxdur. Regionlarda bunları etsək də idxaldan daha baha çıxır. Ona görə də səmərəsizlik yaranır. Bu, yerləşdiyimiz coğrafi mövqeyin gətirdiyi problemlərdir. Həm də ixrac etməyimizə əngəl yaradır”.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

P.S. Yazı Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Regionların sosial-iqtisadi inkişafının təşviq edilməsi” mövzusuna uyğun olaraq dərc edilir.