Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda yeni maliyyələşmə modeli: Kraudfandinq nədir və necə işləyəcək?

Azərbaycanda yeni maliyyələşmə modeli: Kraudfandinq nədir və necə işləyəcək?

Icma.az, Banco.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Təsəvvür edin ki, biznes qurmaq istəyirsiniz. Yaxşı ideyanız var, amma bankdan kredit ala bilmirsiniz, investor da tapa bilmirsiniz. Belə vəziyyətdə yüzlərlə, hətta minlərlə insanın kiçik məbləğlərlə layihənizə dəstək verməsi mümkündürmü? Məhz bu model kraudfandinq adlanır. Dünyada bu bazarın həcmi artıq 100 milyard dolları ötüb. Avropa İttifaqı, ABŞ, Böyük Britaniya, Kanada, Avstraliya, Sinqapur, Türkiyə, Qazaxıstan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrdə bu sahə artıq xüsusi qanunvericiliklə tənzimlənir. Azərbaycanda da bu istiqamətdə ilk hüquqi addım atılıb. Belə ki, Milli Məclisin keçirilən plenar iclasında "Kraudfandinq haqqında" qanun layihəsi I oxunuşda qəbul olunub. Yeni qanun səhm və borc əsaslı kraudfandinqin həyata keçirilməsinin hüquqi, təşkilati və iqtisadi əsaslarını, kraudfandinq platforması operatorunun fəaliyyətinə dair tələbləri, habelə onların fəaliyyəti üzərində dövlət tənzimləməsi və nəzarəti məsələlərini tənzimləyir.  

Bəs kraundfandinq nədir?

"Kraudfandinq" termini ingiliscə "crowd" və "funding" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib.

Kraudfandinq ixtisaslaşmış onlayn platformalar vasitəsilə kapitalın cəlb edilməsidir. Bu platformalarda startaplar bir çox insanın az miqdarda ianə verməsindən asılı olan kraudfandinq kampaniyalarına başlayırlar. Nəticədə, biznes öz layihəsini başlatmaq üçün lazımi vəsaiti toplaya bilər. Bu yanaşma kiçik müəssisələrə investorlar və bank kreditləri kimi ənənəvi kapital mənbələrinə müraciət etmədən təşəbbüsləri üçün vəsait toplamağa imkan verir. Məqsəd, çox sayda insanın maliyyə resurslarını vacib və maraqlı hesab etdikləri təşəbbüsləri dəstəkləmək üçün birləşdirməkdir. Bu insanlar layihənin investorları və ya sponsorları kimi çıxış edirlər.

Kraudfandinqin mənşəyi

İlk məlum kütləvi maliyyələşdirmə nümunəsi 1884-cü ildə Azadlıq Heykəlinin inşası idi. ABŞ hökuməti heykəlin postamentinin xərclərini ödəməkdə çətinlik çəkəndə New York World ictimai ianə toplama tədbiri təşkil etdi. Minlərlə insan az miqdarda ianə etməklə buna cavab verdi. Bu kampaniya layihənin həyata keçirilməsinə kömək etdi.

Müasir kütləvi maliyyələşdirmə internetin inkişafı ilə ortaya çıxmağa başladı. Onlayn kütləvi maliyyələşdirmənin ilk uğurlu nümunələrindən biri Britaniya rok qrupu Marillion-un 1997-ci ildəki turnesi üçün maliyyə toplama kampaniyası idi. Azarkeşlər 60.000 dollar topladılar.

2000-ci illərin əvvəllərində ixtisaslaşmış onlayn kütləvi maliyyələşdirmə platformaları meydana çıxmağa başladı. Məsələn, ArtistShare 2000-ci ildə musiqiçilərə layihələri üçün vəsait toplamağa imkan verən platforma yaratdı. 2005-ci ildə isə Kiva inkişaf etməkdə olan ölkələrdə sahibkarlar üçün mikromaliyyə platforması kimi ortaya çıxdı. Ən məşhur platformalardan biri 2009-cu ildə istifadəyə verilmiş Kickstarter, ardınca Indiegogo və GoFundMe oldu.

Kütləvi maliyyələşdirmə necə işləyir?

İş prinsipi:

Layihə yaradıcıları startapın xüsusiyyətlərinə əsasən platforma seçir və ideyaları, məqsədləri və həyata keçirilməsi üçün tələb olunan maliyyələşdirmə barədə məlumat yerləşdirirlər. Hədəf auditoriyasını cəlb etmək üçün onlar ətraflı mətn təsvirlərindən, təqdimatlardan, infoqrafikalardan, videolardan və digər məzmundan istifadə edə bilərlər.

Fandreyzinq kampaniyası başlayır. Tələb olunan məbləğ toplanana və ya yerləşdirmə müddəti bitənə qədər davam edir. Startap iştirakçıları ianə toplama kampaniyasına keçidləri xarici resurslarda — məsələn, sosial media və mesajlaşma tətbiqlərində, veb saytlarında, tematik icmalarda və forumlarda paylayırlar. Layihə haqqında mümkün qədər çox ictimai qeyd olmalıdır.

Maraqlanan istifadəçilər platforma vasitəsilə pul bağışlayaraq təşəbbüsü dəstəkləyirlər. Əgər kütləvi maliyyələşdirmə kampaniyası tələb olunan məbləği toplaya bilsə, biznes vəsaiti alır və layihəni həyata keçirməyə başlaya bilər. Əgər ideya istənilən cavabı almazsa, toplanan vəsait investorlara qaytarılır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://banco.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2026 15:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see392

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see370

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see357

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see323

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see297

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see278

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see270

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see266

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see263

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see258

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see241

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see240

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see240

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see234

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see230

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see228

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see210

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see208

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see206

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri