“Azərbaycanı iki tərəfdaş ölkə arasında körpü rolunda önə çıxara bilər” POLİTOLOQ

Son zamanlar Cənubi Qafqaz və Şərqi Avropada baş verən siyasi proseslər region dövlətlərini yeni əməkdaşlıq modelləri axtarmağa vadar edir.

Prezident İlham Əliyevin Ukraynanın ərazi bütövlüyünə açıq dəstəyi və xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Gürcüstana səfəri fonunda GUAM təşkilatının yenidən gündəmə gəlməsi təsadüfi deyil.

Bu regional əməkdaşlıq platformasının fəallaşması, təkcə üzv ölkələrin maraqlarına deyil, həm də bölgədə sülh və sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan politoloq Elxan Şahinoğlu bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin Ukraynanın ərazi bütövlüyünü daha gur səslə dəstəkləməsi və ukraynalı jurnalistin sualına verdiyi “İşğalla barışmayın” cavabı GUAM təşkilatının yenidən gündəmə gəlməsinə zəmin yaradır.

Onun fikrincə, Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Gürcüstana səfəri və orada gürcü həmkarı Maka Boçorişvili ilə, həmçinin Türkiyənin iştirakı ilə üçtərəfli əməkdaşlığın müzakirəsi də bu prosesə əlavə təkan verir.

Politoloq hesab edir ki, yaranmış geosiyasi şərait GUAM-ın fəallaşmasını və yeni inteqrasiya imkanlarının dəyərləndirilməsini zəruri edir:

“1990-cı illərin sonlarında yaradılan GUAM təşkilatı son dövrlərdə fəallığını xeyli itirib. Baş katibliyi Kiyevdə yerləşən təşkilat inteqrasiyanı təşviq edəcək tədbirlər keçirməkdə passivlik nümayiş etdirir. 2006-cı ildə Kiyevdə keçirilən sammitdə təşkilatın adı “Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat” olaraq dəyişdirilmiş və həmin görüşdə azad iqtisadi zona yaradılması barədə saziş imzalanmışdı.

Lakin ötən 20 il ərzində bölgədə baş verən siyasi dəyişikliklər, hakimiyyət dəyişikləri, eləcə də üzv ölkələrin təhlükəsizlik və xarici siyasətlərindəki fərqliliklər GUAM daxilində qəbul edilən qərarların icrasını ləngitdi və təşkilatın inkişaf tempini zəiflətdi.

Bununla belə, regionda son zamanlar yaşanan geosiyasi proseslər GUAM-ın yenidən aktivləşməsinin vacibliyini gündəmə gətirib. Rusiya hazırda təşkilat üzvlərindən Ukraynaya qarşı müharibəni davam etdirir, Azərbaycan və Moldova ilə münasibətləri isə kəskinləşib. Gürcüstan hökuməti ilə açıq qarşıdurma görünməsə də, bu ölkənin cəmiyyətində də Kremlə qarşı etiraz ovqatı müşahidə olunur”.

Politoloqun fikrincə, GUAM-ın yaradılmasına səbəb olan əsas amil — Rusiyanın qonşu ölkələrə qarşı təzyiq siyasəti — bu gün də aktuallığını qoruyur və hətta daha da güclənib:

“Bu kontekstdə rəsmi Bakının GUAM Zirvə görüşünün Bakıda keçirilməsi təşəbbüsü ilə çıxış etməsi yerində addım ola bilər. Bu, həm Azərbaycan və Ukraynanın yalnız olmadığını göstərər, həm də Moskvaya ciddi siyasi siqnal kimi dəyərləndirilə bilər. Eyni zamanda, belə bir toplantı Kiyev və Tbilisi arasında son dövrlər müşahidə olunan soyuqluğun aradan qaldırılmasına xidmət edərək, Azərbaycanı iki tərəfdaş ölkə arasında körpü rolunda önə çıxara bilər”– deyə politoloq fikirlərini yekunlaşdırıb.

Günay

Gununsesi.info