Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi əbədi olacaq

28 May – Müstəqillik Günü xalqımızın dövlətçilik tarixində dönüş nöqtəsi kimi xüsusi yer tutur. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilmiş İstiqlal Bəyannaməsi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması uzun illər formalaşan milli azadlıq ideyasının siyasi ifadəsi idi. Bu tarix Şərqdə və müsəlman dünyasında ilk parlamentli, demokratik və dünyəvi respublikanın yaranması ilə yadda qaldı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulması xalqımızın milli özünüdərk prosesinin yetkin mərhələyə çatmasının nəticəsi idi. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində maarifçilik hərəkatı, ictimai-siyasi düşüncənin inkişafı və milli ideyaların güclənməsi müstəqil dövlət ideyasını reallığa çevirdi. Bu proses nəticəsində xalqımız öz siyasi iradəsini ortaya qoyaraq dövlət qurmaq imkanını həyata keçirdi.
İstiqlal Bəyannaməsi ilə elan edilən yeni respublika bərabərlik, hüquq və azadlıq prinsiplərinə əsaslanan idarəçilik sistemi yaratdı. Vətəndaşların hüquq bərabərliyi təmin edildi, milli və dini ayrı-seçkilik aradan qaldırıldı. Bu, həmin dövr üçün çox irəliləyiş hesab olunan demokratik model idi və regionda yeni siyasi düşüncə tərzinin formalaşmasına təsir göstərdi.
Cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlət quruculuğu sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə etdi. Parlament təsis olundu, hökumət strukturları formalaşdırıldı, dövlət atributları qəbul edildi. Milli ordu yaradıldı, hüquqi sistemin əsasları qoyuldu, dövlət idarəçiliyində müasir prinsiplər tətbiq edildi. Bu addımlar gələcək dövlətçilik üçün möhkəm təməl rolunu oynadı.
Təhsil və mədəniyyət sahəsində həyata keçirilən islahatlar xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Ana dilində təhsilin genişləndirilməsi, yeni məktəblərin yaradılması və maarifçilik ideyalarının təşviqi milli inkişafın əsas istiqamətlərindən biri idi. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin təsis edilməsi isə elmi və intellektual inkişafın başlanğıcı kimi tarixə düşdü.
Cümhuriyyətin xarici siyasət fəaliyyəti gənc dövlətin beynəlxalq aləmdə tanıdılması istiqamətində mühüm rol oynadı. Diplomatik əlaqələrin qurulması, beynəlxalq konfranslarda iştirak və siyasi tanınma istiqamətində atılan addımlar Azərbaycanın beynəlxalq hüququn subyekti kimi qəbul edilməsinə şərait yaratdı. Bu amillər dövlətçiliyimizin gələcək hüquqi davamlılığı üçün əsas zəmin oldu.
1920-ci ildə baş verən bolşevik işğalı nəticəsində Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyəti dayandırılsa da, ideyaları və dövlətçilik ənənələri xalqın yaddaşında yaşamaqda davam etdi. Milli istiqlal düşüncəsi sonrakı nəsillərin azadlıq mübarizəsinin ideoloji əsasına çevrildi.
XX əsrin sonlarında dövlət müstəqilliyinin bərpası ilə bu ideyalar yenidən gerçəkliyə çevrildi. Mürəkkəb siyasi şəraitdə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev dövlətçiliyin qorunması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində həlledici rol oynadı. Sabitliyin təmin olunması, dövlət qurumlarının formalaşdırılması və milli birliyin gücləndirilməsi müstəqil dövlətin əsas dayaqlarını möhkəmləndirdi. Ulu Öndərin siyasi kursu nəticəsində milli dövlətçilik ənənələri inkişaf etdirildi, tarixi yaddaş bərpa olundu və müstəqilliyin davamlılığı təmin edildi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin irsinə verilən dəyər dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.
Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan güclü, müstəqil və beynəlxalq arenada nüfuz sahibi olan dövlət kimi çıxış edir. İqtisadi inkişaf, siyasi sabitlik və hərbi-siyasi uğurlar ölkənin mövqeyini daha da möhkəmləndirib. 2018-ci ilin ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilməsi Azərbaycanın dövlətçilik tarixində çox mühüm və şərəfli bir mərhələ olan Şərqdə ilk parlamentli respublikanın əhəmiyyətinin hər zaman uca tutulduğunu, eləcə də dövlətçilik ənənələrinə böyük dəyər verildiyini bir daha sübut edir. Ən mühüm tarixi hadisələrdən biri isə işğal olunmuş ərazilərin azad edilməsi və dövlət suverenliyinin tam bərpasıdır. Dövlətimizin başçısı qeyd edib: “Müstəqilliyimizin qorunması, möhkəmlənməsi ən vacib məsələlərdən biridir. 1918-ci ildə qurulmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay yaşadı. Müstəqil Azərbaycan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisidir və onların niyyətlərini biz həyatda təmin etdik, həyata keçirdik. Əminəm ki, müstəqillik yolunda bizim inkişafımız davamlı olacaq, uğurlu olacaq və Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi əbədi olacaq!”.
Müasir dövrdə 28 May – Müstəqillik Günü dövlətçilik ideyasının davamlılığı və milli iradənin təzahürüdür. 1918-ci ildə əsası qoyulan respublika ideyası bu gün müstəqil dövlət kimi uğurla davam etdirilir. Beləliklə, 28 May xalqımızın azadlıq ruhunu, milli birlik gücünü və dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını ifadə edir.

Nurlan Həsənov
Milli Məclisin deputatı