Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Azərbaycanla Slovakiya arasında qaz sazişinin müddəti uzadıla bilər

Azərbaycanla Slovakiya arasında qaz sazişinin müddəti uzadıla bilər

Teleqraf.com saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Türkiyə, Gürcüstan, İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Serbiya, Sloveniya, Xorvatiya və Şimali Makedoniya ilə yanaşı, Slovakiya Azərbaycan qazını alan on ikinci Avropa ölkəsi olub. Ukrayna ərazisində tranzitin dayandırılmasından ehtiyatlanaraq, Azərbaycandan qazın tədarükü üçün sınaq müqaviləsi imzalanıb.

Müqavilə Dövlət Neft Şirkəti və Slovakiyanın ən böyük dövlət enerji təchizatçısı olan "Slovak Gas Industry", eləcə də "BP", “ExxonMobil”, “Shell”, “Eni” və "RWE" ilə bağlanıb. Bununla da Azərbaycan Slovakiyanın ilin sonunda gözlənilən qaz tədarükü çatışmazlığını qismən də olsa, kompensasiya etməyi üzərinə götürüb. Belə ki, 2025-ci il yanvarın 1-də Rusiya qazının Ukrayna ərazisindən tranzitini tənzimləyən əsas müqavilənin müddəti başa çatır. Bu da Avstriya, Macarıstan və Slovakiya kimi ölkələrin qaz təhcizatına mənfi təsir göstərəcək. Çünki bu dövlətlər Ukraynadan tranzit edilən Rusiya qazından kifayət qədər asılıdırlar. 2023-cü ildə Ukraynadan qaz tranzit hesabına Avstriya, Macarıstan və Slovakiyanın mavi yanacağa olan tələbatının 65 faizi ödənilib. Bazar araşdırmalarına əsasən, Şərqi Avropa ölkələri Rusiyadan qaz təchizatının kəsilməsinə həssas yanaşan dövlətlərdir. Ən pis ssenaridə onların ümumi daxili məhsul istehsalının 6,5 faizə qədər azalacağı istisna edilmir.

Onu da nəzərə çatdıraq ki, bu ilin birinci rübündə Avropa İttifaqına (Aİ) boru kəmərləri ilə ixrac edilən qazın, təxminən, 7 faizi Azərbaycanın payına düşüb. Hazırda, Norveç, Əlcəzair və Rusiyadan sonra Azərbaycan Aİ-yə qaz nəql edən dördüncü ən böyük təchizatçıdır. İttifaqın ümumi qaz idxalında Azərbaycanın payı 3 faiz təşkil edir. Qazın ildən-ilə ötürülən həcmləri artır. 2024-cü ilin sonuna Azərbaycanın Avropaya 12,5 milyard kubmetr qaz ixrac etməsı proqnozlaşdırılır.

Qaldı "SPP" ilə müqavilənin müddətinin uzadılıb-uzadılmayacağına, şirkət Ukrayna ərazisindən qaz nəqlinin davam etdirilməsini dəstəkləyir.Çünki bu, müştərilər üçün ən sərfəli həll yoludur. Bununla belə, şərq qolundan qaz nəqlinin dayandırılması riskinin yüksək olmasını dərk edir. "SPP" QSC-nin İdarə Heyətinin sədri və baş icraçı direktoru Vojtech Ferencz Slovakiya mediasına açıqlamasında bildirib ki, istənilən vəziyyətdə böyük sənaye abonentlərindən tutmuş ev təsərrüfatlarına qədər hər kəsin təhlükəsiz təbii qaz təchizatına zəmanət verilməsi yönündə tədbirlər görürüləcək.

Lakin şirkət rəhbəri alternativ tədarükün, diversifikasiyasının öz qiymətinin olduğunu da qeyd edib. Belə məlum olub ki, Rusiyadan qaz idxalının azaldılması və ya tamamilə dayandırılması Rəsmi Bratislavaya ucuz başa gəlməyəcək. Bu yöndə təxmini hesablamalar 140 milyon əlavə xərcdən xəbər verir.

Slovakiya qaz ixracı sahəsində Rusiyanın uzunmüddətli və etibarlı tərəfdaşı hesab edilir. Rusiya təbii qazının ölkəyə tədarükü hələ 1967-ci ildə Çexoslovakiyaya tədarükün bir hissəsi kimi başlayıb və bu günə qədər davam edir. Ölkəyə qaz tədarükü 2008-ci ildə imzalanmış, 2032-ci ilə qədər qüvvədə olan "Əsas saziş" çərçivəsində həyata keçirilir. Rusiya 2020-ci ildə Slovakiyaya 8,62 milyard kubmetr qaz tədarük edib.

Qərb mediası iddia edir ki, Avropanın enerji şirkətləri 2025-ci ilin əvvəlindən “Qazprom”un kəmərləri ilə Azərbaycan qazının nəqlinə dair Rəsmi Kiyev və Bakı ilə danışıqlar aparırlar.Bunun üçün isə praktikada Azərbaycanla Rusiya arasında "svop" sazişi olmalıdır. Hətta "Bloomberg" bir müddət əvvəl avropalı alıcıların Rusiya ilə Ukrayna arasında tranzit müqaviləsinin müddətinin başa çatmasından sonra qitəyə təbii qaz tədarükü üçün Azərbaycanla kommersiya sazişi imzalamağa yaxın olduğunu irəli sürmüşdü. Agentlik iddia edirdi ki, kommersiya müqaviləsi özündə SOCAR-ın Rusiya-Ukrayna sərhədindəki Sudjaya qaz tədarükünü nəzərdə tutur. Hansıki Macarıstanın "MVM Zrt." və Slovakiyanın "Slovensky Plynarensky Priemysel AS" şirkətləri daha sonra bu əmtəəni Avropaya təhvil verəcəklər. Müqavilə Ukraynanın son illərdə ölkəyə ildə, təxminən, 800 milyon dollar qazandıran boru kəməri şəbəkəsindən istifadəyə görə tranzit haqqı almasını şərtləndirəcək. Azərbaycana isə Avropa ilə enerji əlaqələrini daha gücləndirməyə, təkcə Macarıstan və Slovakiyaya ildə 12-14 milyard kubmetr qaz satmağa imkan verəcək.

“Politico” saytının məlumatına görə, Rusiya qazının Avropa bazarına gələcək tədarükü ilə bağlı qeyri-müəyyənlik köhnə qitədə enerji məhsullarının qiymətlərini artırır. Təbii qaz üçün ödənişlər 2020-ci ildəki qiymətlə müqayisədə iki dəfə bahadır.

"Qazprom" artıq Avstriyaya tədarükləri dayandırıb, çünki yerli enerji şirkəti "OMV" Rusiya şirkətinə qarşı 230 milyon avro məbləğində arbitrajda qalib gəlib. Digər tərəfdən, Budapeşt “Qazprom”la yeni tədarük üçün danışıqlar aparmağa və 2025-ci ildə həcmləri artırmağa çalışır.

Slovakiyaya gəlincə, ölkənin İqtisadiyyat Nazirliyinin proqnozuna görə, 2025-ci il və gələcək 5 ildə ölkənin illik istehlakı 4,3 mlrd kubmetr olacaq. Növbəti dövr üçün qaz istehlakında durğunluq və ya bir qədər azalma gözlənilir.

2023-cü ildə Slovakiyanın ev təsərrüfatlarının aylıq qaz istehlakı 13,4 teravatt-saat olub. Ən yüksək istehlak dekabrda, ən aşağı isə iyun-sentyabrda qeydə alınıb.

Avropanın təbii qazdan asılılığı əsasən, 2021-2022-ci illərdəki enerji böhranından sonra daha da qabardı.
Təbii qaz Avropada xam neftdən sonra ikinci ən vacib enerji mənbəyidir. Bir çox qitə ölkələri təbii qazdan elektrik və istilik enerjisi istehsalında, eləcə də sənayedə istifadə edirlər. Təbii qaz Avropa İttifaqında ümumi istilik istehsalının təxminən 40, enerji istehlının 20 faizdən çoxunu təşkil edir. Bunun fonunda qitənin resursları məhduddur. Və tələbat əsasən, Rusiya və Əlcəzair kimi ölkələrdən boru kəmərləri ilə təhcizat sayəsində ödənilir.

Avropa İttifaqı ortamüddətli perspektivdə "LNG" infrastrukturunun təşviqi, uzunmüddətli perspektivdə isə bərpa olunan enerji mənbələrinin artırılması yolu ilə Rusiyadan asılılığı azaltmağa yönələn "RePowerEU" planı hazırlasa da, bu yöndə məqsədinə planladığı şəkildə nail ola bilməyib.

Qitənin daxilindəki istehsalçı ölkələrin resursları isə kifayət etmir. Məsələn, 2023-cü ildə Norveç 116,6 milyard kubmetr təbii qaz hasil edib. Böyük Britaniya üzrə bu rəqəm 34,5, Ukrayna üzrə 17,7, Niderland 9,9, Rumınya 8,9, Almaniya üzrə isə 3,8 milyard kubmetr təşkil edib.

Leyla Əliyeva

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://teleqraf.com
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2024 09:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see455

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see330

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see318

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see303

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see302

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see297

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see273

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see259

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see256

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see236

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see230

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see221

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see221

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see218

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see209

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see207

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see204

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see203

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see195
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri