Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Bahalaşmadan və artıq xərclərdən qorunmaq üçün bunları edin Ekspert

Bahalaşmadan və artıq xərclərdən qorunmaq üçün bunları edin Ekspert

Tribuna saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Payızın gəlişi ilə bazarlarda qiymətlər yenidən qalxmağa başlayır. Elektrik, qaz yol xərcləri və ərzaq məhsullarının qiymət artımı ilə gündəlik həyat daha da çətinləşir. Orta gəlirli ailələr üçün büdcə balansını qorumaq getdikcə mürəkkəbləşir.

Ailələr gündəlik büdcələrini qorumaq üçün hansı strateji addımları ata bilərlər ki, bahalaşmadan az təsir görsünlər?

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a açıqlama verən İqtisadiyyat elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynova bildirib ki, ilk növbədə qeyd edim ki, bu zəncirvaridir. Nəyisə düzəltməklə, kammunalın qiymətini tənzimləməklə düzələn məsələ deyil.

G. Hüseynovanın sözlərinə görə, iqtisadi tənzimlənmə olmalıdır ki, vətəndaşların sosial rifahı da yüksələ bilsin.

Büdcəni qorumaqla bağlı Ekspert bildirib:

“Büdcənin qorunması üçün vətəndaşlar arasında maliyyə savadlılığı artırılmalıdır. Çünki bir çox ailələr gəlir və xərc balansını düzgün qura bilmirlər. Gündəlik həyatımızda da görürük ki, kreditlər, lazımsız-lazımlı xərclər artır. Ondan sonra da bataqlığa məruz qalırlar. İqtisadi və sosial, ailə problemləri yaranır.

İkinci, kreditlərin tənzimlənməsidir. Banklar kredit verə bilər, ancaq bunun qarşısının alınması gərəkdir. Hər kəs kredit götürə bilməsin. Zəruri ehtiyac hallarında təbii ki, ola bilər. Əgər hər hansısa bir məhsula ehtiyac varsa, sağlamlıqda problem varsa zəruri hallarda kreditin götürülməsi məsləhətdir. Lakin lazımsız yerə, tək maaşa ümid olaraq kredit götürmək uyğun deyil. Vətəndaş düşünməlidir ki, aldığım əşya mənim neçə aylıq maaşımın qarşılığıdır. Maksimum 6 ay müddətində olsa, başadüşüləndir. Lakin daha uzunmüddətli kreditlərin götürülməsi, (18,25,36 aylıq ipoteka və s. kreditlər) məsləhət deyil. Hər hansısa bir anda, hadisədə, işini itirdikdə və s. bu kredit necə qaytarılacaq?!
İnflyasiyanın sürəti artır, qiymətlər qalxır və bunun qarşısında vətəndaş tənzimlənmə apara biləcəkmi?!

Məsələn, telefon krediti verilir – 6000 civarında satışa çıxarılır. Düzdür, biz iqtisadçılar buna qarışa bilmərik, istəsələr 10 000-lik telefon da ala bilərlər. Lakin balans pozulanda cəmiyyətdə sosial rifahın pozulmasına səbəb olur. Ailələr dağılır, sosial şəraiti pisləşir. Ödəyə bilmədikdə pulun dövr etmə sürəti azalır. Bu təkcə vətəndaş krediti götürdü və ödəmədi məsələsi də deyil. Mağazada işçilər fəaliyyət göstərir. Onların da maaşının ödənməsi var. Ən yaxşı halda mağaza məhkəməyə müraciət edir. Bununla belə, məhkəmə və dövlət orqanlarının iş yükü artır. Yəni, pul dövr etmir, əldən-ələ dəyişmir. Hamısı bir-birinə bağlı, zəncirvari proseslərdir. Çıxış yolu odur ki, kredit məsələləri tənzimlənsin. Çünki bu məsələlər tamamilə başlı-başınadır. Banklarda tənzimlənmə olmalıdır. Çünki bugünkü depozit faizləri ən yaxşı halda qısa müddətdə 7,8 faiz təşkil edir. Lakin vətəndaşlara 18,20 faizlə təklif olunur. Aradakı fərq olduqca çoxdur. Qazanan bank uduzan vətəndaş və depozitordu. Bu da özəl sahibkarlığın zəifləməsinə səbəb olan faktorlar arasındadır. Tutaq ki, hər hansısa bir gənc iş qurmaq istəyir, ona kredit verilmir. Çünki iş təcrübəsi yoxdur. Eyni zamanda kredit faizləri çox yüksək olur.

Ailələrin büdcələrini qoruması üçün etməli olduqları nüansları sadalaya ekspert bildirib:

“Rayon və kəndlərdə biz deyə bilmərik ki, hamısı bərbad vəziyyətdədir. Müəyyən inkişaf tempinə sahib yerlər var. Təkcə paytaxt Bakıya toplamaqla, məsələ həll olunmur. Çünki əkin yox, biçin yox, heyvandarlıq yox, kənd təsərrüfatı yox…
Yəni, zəruri ehtiyac mallarını qarşılamaq üçün rayon və kənd əhalisi öz təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul ola bilərlər. Çünki paytaxtda kirayələr olduqca yüksəkdir və maaşlar yüksək deyil. Bu kimi iqtisadi çətinlik məqamında, kirayədə qalaraq tamamilə kənd təsərrüfatından ayrılmağı düzgün addım hesab etmirəm”.

“Əsas məsələyə qalanda, dövlət üzərinə düşən öhdəliklər də var. Daha doğrusu biz iqtisadçıların təklifləri var. Çünki dövlət tənzimlənməsi də olmalıdır. Süni qiymət artımı yaranır, azad sahibkarlığa da dövlət müdaxilə edə bilmir. Hər il, yanvarın 1-də maaş qalxdıqda, süni şəkildə qiymətlər də artır. Düşünürəm ki, sosial paket hazırlanmalıdır. Əmək qabiliyyətli əhaliyə iş yeri vasitəsilə təklif olunmalıdır həmin sosial paketlər. Məsələn, gediş haqqı qalxdıqda, dövlət iş yerlərinə müəyyən köməklik etməlidir. Həmçinin vergi güzəştləri olunmalıdır. Xarici dövlətlərin təcrübəsində belədir. İşverənlər işçinin gedişhaqqını qarşılayır. Avropa, Almaniya, Hollandiya hətta Türkiyədə belə bu var. İşçinin ictimai nəqliyyat ödənişi və öz maşını ilə işə gəlirsə, onun yanacaq pulu ödənilir. Günorta yeməyi iş yeri tərəfindən verilir. Bizdə bunların heç biri yoxdur. Qiymətlər qaldırılmadan öncə, müəyyən sosial paketlər hazırlanmalıdır. Bunun hazırlanması əməkqabiliyyətli şəxsləri də işə cəlb edir. Çünki o, bilir ki, maaşı real sistemdə görünürsə, gələcəkdə inanır ki, yaxşı təqaüd alacaq, nəqliyyat ödənişi qarşılanır, nahar verilir. Bunlar cuzi görünə bilər, ancaq iqtisadi baxımdan olduqca səmərə təşkil edir.

Dəniz Pənahova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 08 Oktyabr 2025 16:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see400

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see321

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see300

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see299

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see296

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see291

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see289

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see275

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see273

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see269

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see259

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see254

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see253

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see247

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see235

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see207

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see188

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri