Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Bahalaşmadan və artıq xərclərdən qorunmaq üçün bunları edin Ekspert

Bahalaşmadan və artıq xərclərdən qorunmaq üçün bunları edin Ekspert

Tribuna saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Payızın gəlişi ilə bazarlarda qiymətlər yenidən qalxmağa başlayır. Elektrik, qaz yol xərcləri və ərzaq məhsullarının qiymət artımı ilə gündəlik həyat daha da çətinləşir. Orta gəlirli ailələr üçün büdcə balansını qorumaq getdikcə mürəkkəbləşir.

Ailələr gündəlik büdcələrini qorumaq üçün hansı strateji addımları ata bilərlər ki, bahalaşmadan az təsir görsünlər?

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a açıqlama verən İqtisadiyyat elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynova bildirib ki, ilk növbədə qeyd edim ki, bu zəncirvaridir. Nəyisə düzəltməklə, kammunalın qiymətini tənzimləməklə düzələn məsələ deyil.

G. Hüseynovanın sözlərinə görə, iqtisadi tənzimlənmə olmalıdır ki, vətəndaşların sosial rifahı da yüksələ bilsin.

Büdcəni qorumaqla bağlı Ekspert bildirib:

“Büdcənin qorunması üçün vətəndaşlar arasında maliyyə savadlılığı artırılmalıdır. Çünki bir çox ailələr gəlir və xərc balansını düzgün qura bilmirlər. Gündəlik həyatımızda da görürük ki, kreditlər, lazımsız-lazımlı xərclər artır. Ondan sonra da bataqlığa məruz qalırlar. İqtisadi və sosial, ailə problemləri yaranır.

İkinci, kreditlərin tənzimlənməsidir. Banklar kredit verə bilər, ancaq bunun qarşısının alınması gərəkdir. Hər kəs kredit götürə bilməsin. Zəruri ehtiyac hallarında təbii ki, ola bilər. Əgər hər hansısa bir məhsula ehtiyac varsa, sağlamlıqda problem varsa zəruri hallarda kreditin götürülməsi məsləhətdir. Lakin lazımsız yerə, tək maaşa ümid olaraq kredit götürmək uyğun deyil. Vətəndaş düşünməlidir ki, aldığım əşya mənim neçə aylıq maaşımın qarşılığıdır. Maksimum 6 ay müddətində olsa, başadüşüləndir. Lakin daha uzunmüddətli kreditlərin götürülməsi, (18,25,36 aylıq ipoteka və s. kreditlər) məsləhət deyil. Hər hansısa bir anda, hadisədə, işini itirdikdə və s. bu kredit necə qaytarılacaq?!
İnflyasiyanın sürəti artır, qiymətlər qalxır və bunun qarşısında vətəndaş tənzimlənmə apara biləcəkmi?!

Məsələn, telefon krediti verilir – 6000 civarında satışa çıxarılır. Düzdür, biz iqtisadçılar buna qarışa bilmərik, istəsələr 10 000-lik telefon da ala bilərlər. Lakin balans pozulanda cəmiyyətdə sosial rifahın pozulmasına səbəb olur. Ailələr dağılır, sosial şəraiti pisləşir. Ödəyə bilmədikdə pulun dövr etmə sürəti azalır. Bu təkcə vətəndaş krediti götürdü və ödəmədi məsələsi də deyil. Mağazada işçilər fəaliyyət göstərir. Onların da maaşının ödənməsi var. Ən yaxşı halda mağaza məhkəməyə müraciət edir. Bununla belə, məhkəmə və dövlət orqanlarının iş yükü artır. Yəni, pul dövr etmir, əldən-ələ dəyişmir. Hamısı bir-birinə bağlı, zəncirvari proseslərdir. Çıxış yolu odur ki, kredit məsələləri tənzimlənsin. Çünki bu məsələlər tamamilə başlı-başınadır. Banklarda tənzimlənmə olmalıdır. Çünki bugünkü depozit faizləri ən yaxşı halda qısa müddətdə 7,8 faiz təşkil edir. Lakin vətəndaşlara 18,20 faizlə təklif olunur. Aradakı fərq olduqca çoxdur. Qazanan bank uduzan vətəndaş və depozitordu. Bu da özəl sahibkarlığın zəifləməsinə səbəb olan faktorlar arasındadır. Tutaq ki, hər hansısa bir gənc iş qurmaq istəyir, ona kredit verilmir. Çünki iş təcrübəsi yoxdur. Eyni zamanda kredit faizləri çox yüksək olur.

Ailələrin büdcələrini qoruması üçün etməli olduqları nüansları sadalaya ekspert bildirib:

“Rayon və kəndlərdə biz deyə bilmərik ki, hamısı bərbad vəziyyətdədir. Müəyyən inkişaf tempinə sahib yerlər var. Təkcə paytaxt Bakıya toplamaqla, məsələ həll olunmur. Çünki əkin yox, biçin yox, heyvandarlıq yox, kənd təsərrüfatı yox…
Yəni, zəruri ehtiyac mallarını qarşılamaq üçün rayon və kənd əhalisi öz təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul ola bilərlər. Çünki paytaxtda kirayələr olduqca yüksəkdir və maaşlar yüksək deyil. Bu kimi iqtisadi çətinlik məqamında, kirayədə qalaraq tamamilə kənd təsərrüfatından ayrılmağı düzgün addım hesab etmirəm”.

“Əsas məsələyə qalanda, dövlət üzərinə düşən öhdəliklər də var. Daha doğrusu biz iqtisadçıların təklifləri var. Çünki dövlət tənzimlənməsi də olmalıdır. Süni qiymət artımı yaranır, azad sahibkarlığa da dövlət müdaxilə edə bilmir. Hər il, yanvarın 1-də maaş qalxdıqda, süni şəkildə qiymətlər də artır. Düşünürəm ki, sosial paket hazırlanmalıdır. Əmək qabiliyyətli əhaliyə iş yeri vasitəsilə təklif olunmalıdır həmin sosial paketlər. Məsələn, gediş haqqı qalxdıqda, dövlət iş yerlərinə müəyyən köməklik etməlidir. Həmçinin vergi güzəştləri olunmalıdır. Xarici dövlətlərin təcrübəsində belədir. İşverənlər işçinin gedişhaqqını qarşılayır. Avropa, Almaniya, Hollandiya hətta Türkiyədə belə bu var. İşçinin ictimai nəqliyyat ödənişi və öz maşını ilə işə gəlirsə, onun yanacaq pulu ödənilir. Günorta yeməyi iş yeri tərəfindən verilir. Bizdə bunların heç biri yoxdur. Qiymətlər qaldırılmadan öncə, müəyyən sosial paketlər hazırlanmalıdır. Bunun hazırlanması əməkqabiliyyətli şəxsləri də işə cəlb edir. Çünki o, bilir ki, maaşı real sistemdə görünürsə, gələcəkdə inanır ki, yaxşı təqaüd alacaq, nəqliyyat ödənişi qarşılanır, nahar verilir. Bunlar cuzi görünə bilər, ancaq iqtisadi baxımdan olduqca səmərə təşkil edir.

Dəniz Pənahova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 08 Oktyabr 2025 16:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri