Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Bakıda ardıcıl 4 il təhlükəli meteoroloji hadisələr olacaq alimdən xəbərdarlıq

Bakıda ardıcıl 4 il təhlükəli meteoroloji hadisələr olacaq alimdən xəbərdarlıq

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Coğrafiya üzrə alim artan yağışların səbəbini izah etdi

Son zamanlar Bakıda güclü yağışlar artıb və küçələrin, həyətlərin və tunellərin su altında qalması Azərbaycan paytaxtında adi bir mənzərəyə çevrilib.

Moderator.az xəbər verir ki, coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru və Azərbaycan Elm və Təhsil Nazirliyinin Coğrafiya İnstitutunun dosenti Həsən Nəbiyev haqqin.az-a bu anomaliyalar haqda sensasion açıqlamalar verib.

O bildirib ki, güclü yağıntıların tezliyinin artmasına səbəb qlobal istiləşmə, Arktikada buzlaqların sürətlə əriməsi və cənuba doğru hərəkət edən siklonların rütubətinin artmasıdır. "Troposferin orta və yuxarı təbəqələrində yüksək hündürlükdə siklonların çökəkliyi - aşağı atmosfer təzyiqinin uzanan, V-formalı zonası mövcuddur. O, daha böyük qütb və ya orta burulğanları birləşdirir və həm yuxarı atmosferdə, həm də yer səthində əhəmiyyətli hava dəyişikliklərinə səbəb olur. Cənuba doğru hərəkət edən yüksək hündürlükdə siklonların bu çökəkliyi şərqi Aralıq dənizinə çatır.

 Soyuq hava kütlələrinin Aralıq dənizi bölgəsinə nüfuz etməsi siklon əmələ gəlməsini gücləndirir. Bu proses isti və soyuq hava kütlələrinin toqquşması ilə tetiklenir və atmosfer cəbhələrində Yerin fırlanması altında fırlanan dalğalar əmələ gətirir. Çökəkliyin cənub hissəsində əmələ gələn siklonlar şərqə, Cənubi Qafqaz ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana doğru hərəkət edir. Cənub siklonları güclü və intensiv yağıntılar üçün, eləcə də çay hövzələrində kütləvi sel sularının əmələ gəlməsi üçün şərait yaradır”.

Ekspert bu təbiət hadisələrinin niyə Bakı üzərində baş verməsi sualına da aydınlıq gətirib: “Məsələn, tez-tez yağan leysan yağışlar Kiçik Qafqazın ətəklərində yerləşən Gəncə üçün olduqca xarakterikdir. Orada dağ silsilələri soyuq hava kütlələrinin daxil olmasının qarşısını alır, havanın qalxmasına, soyumasına və intensiv yağıntılara səbəb olur. Tədqiqatlar göstərir ki, Bakıda belə yağıntılar paytaxtın mikrorelyefindəki dəyişikliklərdən də qaynaqlanır. Hündürmərtəbəli binaların sayının artması nəticəsində onlar da dağlar kimi hava axınlarının daxil olmasına mane olur və hava kütlələrinin məcburi şəkildə yuxarı qalxmasına, soyumasına və güclü yağışa səbəb olur”.

Həsən Nəbiyev bildirib ki, bu hava şəraiti belə intensiv yağıntılar üçün çox əlverişlidir. İzobarların (Yer səthində bərabər təzyiq nöqtələrini birləşdirən hava xəritəsindəki xətlər) yaxınlığı və artan təzyiq qradiyenti (atmosfer təzyiqinin dəyişmə sürətini xarakterizə edən dəyər) Cənubi Qafqaz üzərində yüksək hündürlüklü frontal zonanın əmələ gəlməsinə, cənub siklonlarının əmələ gəlməsinin intensivləşməsinə və cənub-qərbdən soyuq kütlələrin daxil olmasına səbəb olur. Ekspert bildirib ki, "bu amillərə görə küləklər güclənə və güclü yağıntılar düşə bilər". Alim xatırladıb ki, 2021-ci ilin iyul ayında Almaniya, Belçika, Hollandiya, Lüksemburq və Avstriyada oxşar fenomen müşahidə olunub. "O zaman yağıntının miqdarı normadan üç dəfə çox olub". Tələfat olub və minlərlə sakin evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Belə yağıntılar 200 ildən bir baş verir. Səbəb bu ilki Bakıda güclü yağışla eynidir: qlobal iqlim dəyişikliyi meridional proseslərin, yəni hava kütlələrinin əsasən şimaldan hərəkət etdiyi qlobal atmosfer dövranında dəyişikliklərin tezliyinin artmasına səbəb olur. qərbdən şərqə deyil, cənuba və ya cənubdan şimala doğru. Bu, qütblər və ekvator arasında istilik və soyuq mübadiləsini gücləndirir. Soyuq havanın isti enliklərə daxil olması güclü yağışlara, doluya, qasırğalara və sellərə səbəb olur", - deyə alim qeyd edib.

Onun  sözlərinə görə, "tədqiqatlar göstərir ki, meridional proseslərin artması 2030-cu ilə qədər davam edəcək günəş aktivliyinin artması ilə əlaqədardır. Buna görə də, həmin ilə qədər Bakıda təhlükəli meteoroloji hadisələr gözlənilir".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2026 15:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see396

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see317

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see296

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see295

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see292

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see287

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see269

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see265

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see257

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see251

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see250

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see239

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see233

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see207

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see205

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see184

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri