Icma.az
close
up
RU
Baxış üçün dəyərini itirənlər Tiktokerlər niyə qəhrəman oldu?

Baxış üçün dəyərini itirənlər Tiktokerlər niyə qəhrəman oldu?

Icma.az, Modern.az portalına istinadən məlumat yayır.

Qəhrəman... Bu sözün yükü ağırdır. Qəhrəman cəmiyyətə yol göstərən, əməli, zəhməti və fədakarlığı ilə başqalarının həyatına toxunan insandır. Qəhrəman olmaq üçün bəzən ömür sərf etmək, bəzən həyatını riskə atmaq, bəzən isə illərlə çalışaraq insanlara fayda vermək lazım gəlib. Həkim həyat xilas edib, müəllim nəsillər yetişdirib, alim kəşfləri ilə dünyanı dəyişib, şəhid Vətəni uğrunda canından keçib, sənətkar isə yaratdığı əsərlərlə cəmiyyətin düşüncəsinə təsir edib. Bu gün isə sosial şəbəkələrdə biraz baxış toplaya bilsən “qəhrəmansan”. Milyonlarla baxış toplayan videoların əksəriyyətində nə maarifləndirici fikir var, nə yaradıcı məzmun, nə də cəmiyyətə fayda verəcək bir mesaj. Əvəzində qəribə davranışlar, qalmaqallar, qarşılıqlı təhqirlər, şəxsi həyatın nümayişi və süni gündəmlər var.

Cəmiyyət niyə belə insanları məşhurlaşdırır?

Əslində problem təkcə kontent yaradanlarda deyil. Problem onları izləyən, paylaşan, müzakirə edən və nəticədə məşhurlaşdıran auditoriyadadır. Baxışlar, bəyənmələr, şərhlər həmin insanın populyarlığını artırır. İnsanlar sevmədikləri insanlara  belə baxmaqdan imtina etmirlər. Əksinə, tənqid etmək üçün izləyirlər. Amma alqoritm üçün bunun heç bir fərqi yoxdur. Alqoritm üçün vacib olan baxışdır. Bu gün TikTok-da məşhur olan simaların bir qismi istedadı, yaradıcılığı və ya peşəkarlığı ilə deyil, qalmaqal yaratmaq bacarığı ilə gündəmdə qalır. Nə qədər çox mübahisə, nə qədər çox qeyri-adi davranış olarsa, izlənmə də bir o qədər artır. Faydalı məlumat bəzən min nəfərə çatdığı halda, “qırğın” videolar milyonlarla insana göstərilir.

Rəqəm bəlası

Cəmiyyət artıq uğuru rəqəmlərlə ölçməyə başlayıb. Milyon izləyicisi olan hər kəs avtomatik olaraq uğurlu, nüfuzlu və təsirli şəxs kimi qəbul edilir. Halbuki izləyici sayı heç də həmişə ictimai faydanın göstəricisi deyil. Əksinə, bəzən ən faydalı işi görən insanlar geniş auditoriyaya malik olmurlar.İnsanların belə məzmuna maraq göstərməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bunlardan biri gündəlik həyatın yaratdığı yorğunluq və stressdir. İnsan saatlarla işlədikdən, problemlərlə üzləşdikdən sonra düşünmək tələb etməyən, qısa və əyləncəli videolara üstünlük verir. Beyin bu videoları daha rahat qəbul edir. Bir neçə saniyəlik gülüş insana müvəqqəti rahatlıq hissi verir.

Digər psixoloji səbəb - müqayisə hissi

 İnsanlar bəzən başqalarının səhvlərinə, uğursuzluqlarına və ya gülünc vəziyyətlərinə baxaraq özlərini daha yaxşı hiss etməyə çalışırlar. Yəni insan öz problemlərini düşünmək əvəzinə, başqasının vəziyyətinə gülərək müvəqqəti üstünlük hissi yaşayır. Bu hiss uzunmüddətli xoşbəxtlik yaratmasa da, ani emosional rahatlıq verir. Bəzən insanlar öz həyatlarında həll edə bilmədikləri problemlərdən qaçmaq üçün saatlarla başqalarının həyatını izləyirlər. Başqasının qalmaqalı, ailə problemi, şəxsi münasibətləri və ya gündəlik mübahisələri tamaşaya çevrilir. Lakin ekran bağlandıqdan sonra özümüzün qəhrəman olduğu həyata qayıdırıq.

Gələcək müəllimləri, həkimləri itiririk…

Məsələnin ən narahatedici tərəflərindən biri isə uşaqlar və yeniyetmələrdir. Çünki onlar sosial şəbəkələrdə ən çox qarşılarına çıxan simaları izləyir, onlara bənzəməyə çalışır və zamanla onları uğur nümunəsi kimi qəbul edirlər. Bir vaxtlar uşaqlar həkim, müəllim, alim, mühəndis, pilot və ya idmançı olmağı arzulayırdısa, bu gün "mən də bloger olacağam", "TikToker olacağam" fikirlərini daha tez-tez eşitmək olur.

Tanınmış psixoterapevt Elmir Əkbər deyir ki, cılız insanların seçimləri də cılız olur:

"Cəmiyyətdə sürətlə deqradasiya prosesi gedir. İnsanlar dayazlaşır, dəyərlər primitivləşir. Baxış sayından bilirik ki, cəmiyyət hansı musiqiləri dinləyir, hansı xəbərləri izləyir. Cılızlaşan cəmiyyətin marağı da, sevgisi də cılız olur.

İnsan daxildə bədbəxt olanda zahirdə müəyyən nöqtələr axtarıb boşluğunu gizlədir. Heç kim olduğunu dərk edən insanlar başqalarının bədbəxtliyindən təskinlik tapırlar. Deyirlər ki, başqasının başına gələn hadisə, şükür, məndən uzaq oldu".

O həmçinin vurğulayıb ki, başqalarının ardından qaçanlar öz üzərlərində işləməyəcək, qabağa getmək haqqında düşünməyəcəklər:

"Bir məsəl var: keşik nə gündədirsə, onun möizəsinə gələnlər də o gündədir. Cəmiyyətin qəhrəmanları primitiv varlıqlardırsa, görün, kütlə nə gündədir. Primitiv kütlə birhüceyrəli varlıqları özünə qəhrəman edir.

Bir məsələ haqqında danışan insan həmin sahə haqqında bilgiyə sahib olmalıdır. Baxıram ki, təhsilsiz psixoloqların necə böyük auditoriyası var. Hətta elə təhsilli həkim və ya psixoloq tanıyıram ki, baxış yığmaq üçün meymunluq edir. Biri vannaya girib video çəkir, biri başına vedrə keçirir. Bu gün baxış sayı hər şeyi həll edir", - deyə E.Əkbər qeyd edib.

Bütün TikTok yaradıcılarını eyni kateqoriyaya aid etmək düzgün olmaz. Bu platformada maarifləndirici videolar hazırlayan müəllimlər, həkimlər, psixoloqlar, hüquqşünaslar, tarixçilər, müxtəlif peşə sahibləri də fəaliyyət göstərirlər. Onlar faydalı məlumat paylaşır, insanlara yeni bacarıqlar öyrədir, öz təcrübələrini bölüşürlər. Problem platformanın özündə deyil. Problem bizim seçimlərimizdir.

Əsas sual "Niyə belə tiktokerlər var?” yox, "Biz niyə onları məşhur edirik?" olmalıdır.  Çünki hər baxış bir bir dəstəkdir. Hər şərh həmin məzmunun daha çox insana çatmasına xidmət edir. Sosial medianın qəhrəmanlarını alqoritm yox, cəmiyyət seçir. Bəlkə də dəyişməli olan ilk şey ekranın o biri tərəfində duran insanın seçimidir. Çünki hansı məzmuna zaman ayırırıqsa, sabah internet də bizə məhz onu təqdim edəcək. Əgər cəmiyyət dəyər yaradan insanları izləməyi seçərsə, görünən qəhrəmanlar da dəyişəcək. Əks halda, qısa videoların yaratdığı süni şöhrət həqiqi uğurun önünə keçməyə davam edəcək və biz hər gün eyni sualı verməyə məcbur olacağıq: Doğrudanmı qəhrəmanlarımız bunlardır?

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:107
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 25 İyul 2026 09:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri