Baydenin uğursuzluqları dünyaya necə təsir edib? The Guardian

"Bayden tarixdə xarici siyasəti tamamilə iflasa uğrayan prezident kimi qalacaq..."

Prezidentliyinin son günündə Co Bayden öz irsi və gələcək nəsillərin onun fəaliyyətinə necə qiymət verəcəyi barədə düşünəcək.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Guardian" nəşri yazıb.

Nəşrin beynəlxalq şərhçisi Simon Tisdallın fikrincə, Bayden tarixdə xarici siyasəti tamamilə iflasa uğrayan prezident kimi qalacaq.

Beynəlxalq arenada uğursuzluqlar

Tisdall qeyd edir ki, xarici siyasət sahəsində zəngin təcrübəyə malik birisi üçün Baydenin nəticələri məyusedici olub. Onun səhvləri 2021-ci ildə Tramp administrasiyası tərəfindən başlanan Əfqanıstandan alçaldıcı geri çəkilməni başa çatdırması ilə yadda qalıb.

Ekspert vurğulayır ki, bu, həm əfqan xalqına, həm də 20 il ərzində həyatlarını fəda edən ABŞ və müttəfiq əsgərlərinə xəyanət olub. O, əlavə edib:

"Bayden Talibanın tamamilə nəzarəti ələ keçirəcəyi ehtimalını rədd edib. Ölkə daxilində onun dəstək reytinqi düşüb və bir daha bərpa olunmayıb".

Ukrayna daha bir uğursuzluq olub

Baydenin Ukraynaya dair strategiyası da sərt tənqid olunub. Tisdallın fikrincə, kəşfiyyatın dəqiq proqnozlarına baxmayaraq, ABŞ Rusiyanın gücünü həddindən artıq şişirdib.

"Əgər Bayden 2022-ci ilin yanvarında Putinə xəbərdarlıq edərək NATO-nun hər hansı hücumu Avropanın kollektiv təhlükəsizliyinə təhdid kimi görəcəyini və belə şəraitdə Alyansın Ukraynanı müdafiə edəcəyini bildirsəydi, kim deyə bilərdi ki, Putin irəli gedəcək?" - deyə ekspert soruşub.

Əksinə, onun fikrincə, Bayden "hərbi yardımı hissə-hissə" təqdim edib, bu isə münaqişəni yalnız uzadıb. Tisdall dağıdılmış şəhərləri, on minlərlə həlak olan insanları və ABŞ ilə Avropanın heç bir nəticə olmadan xərclədiyi milyardlarla dolları xatırladır.

Orta Şərq: yeni zorakılıq dalğası

İsrail ilə HƏMAS arasındakı qanlı münaqişə də Baydenin başqa bir uğursuzluğu kimi qiymətləndirilir. Tisdall qeyd edir ki, İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu Vaşinqtonun müəyyən etdiyi "qırmızı xətləri" görməzdən gəlib, bu isə ABŞ-ın xarici siyasətinin zəifliyini daha da büruzə verib.

İdeoloji əsaslar köhnəlmiş prinsiplərə əsaslanıb

Tisdall Baydenin xarici siyasətini üç köhnəlmiş prinsip üzərində qurduğunu qeyd edir:

1. ABŞ-ın qlobal iştirakı orta təbəqənin maraqlarına xidmət edir.

2. Amerikanın açıq-aşkar zəifləyən dəyişməz hegemoniyası ilə bağlı bəyanatlar.

3. Demokratiya və avtoritarizm arasında dünyada parçalanmanı gücləndirən sadələşdirilmiş mübarizə.

Niyə Bayden uğur qazana bilməyib?

Ekspert hesab edir ki, Baydenin əsas problemi onun yanaşmasının "soyuq müharibə" dövrünə daha uyğun olmasıdır.

"Onun faciəsi ondadır ki, o, prezident olmaq üçün çox gec seçilib. "Soyuq müharibə" lideri olaraq öz ampluasında olub. Nəhayət, Oval Ofisə gəldikdə, 1972-ci ildə ilk dəfə seçilmiş Delaver senatoru dünyanın tanınmaz dərəcədə dəyişdiyini görüb. Bayden Talibanın öz sözünün üstündə duracağına inanıb", - o, yazıb.

"O, Rusiya ilə nüvə müharibəsi ehtimalına görə həqiqətən narahat olub, lakin hiyləgər Putin başqa qaydalarla oynayır. Bu cür sadəlövhlük tez unudulmayacaq və bağışlanmayacaq. Doğrusu, dürüst Co Bayden insanlara güvənib", - Tisdall qeyd edib.