Bazara sintetik almazlar çıxarılacaq

Dünyada almazın qiyməti düşə bilər. Çünki yeni texnologiyanın köməyi ilə əsl brilyant daşları laboratoriyada cəmi 15 dəqiqəyə hazırlamaq mümkün olacaq.
Reyting.az-ın məlumatına görə, alimlər otaq temperaturunda və normal atmosfer təzyiqində süni, lakin tamamilə təbii görünüşə malik olan bahalı almaz hazırlanması metodunu yaratmaqla, yeni uğura imza atıblar. Müasir dünya elmində ilk olan bu cür yenilik, həm də inqilabi bir yanaşma sintez proseslərini sadələşdirib sürətləndirməklə, başlanğıc hesab edilən təbii kristaldan istifadə ehtiyacını aradan qaldıracaq.
Tipik olaraq, almaz kristalları həddindən artıq temperatur, həmçinin təzyiqin təsiri altında yer mantiyasında, təxminən 140-240 kilometr dərinlikdə əmələ gəlir. Sonradan vulkan püskürmələri onları səthə yaxınlaşdırır, daha sonra almazlar kimberlit və yaxud da allüvial çöküntülər kimi qayalarda tapılır.
Laboratoriyada belə şərtləri simulyasiya etmək üçün yüksək təzyiq və temperatur üsulu istifadə olunur, lakin o, resurs tələb edir və miqyası da çox məhduddur. Kimyəvi buxarçökdürmə kimi alternativ üsullarla bu problemlərin bəzilərinin qarşısını tez almaq olur, lakin yenə başlanğıc almazın varlığına əsaslanır.

Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərən Əsas Tədqiqatlar İnstitutunda alim Rodney Ruoffun rəhbərlik etdiyi bir qrup tərəfindən hazırlanmış yeni texnika artıq bu məhdudiyyətləri aradan qaldırır. Almazları sintez etmək üçün onları xüsusi yaradılmış kameraya yerləşdirir, daha sonra isə çox az miqdarda silikon ilə qızdırılan qalliumun qarışığından istifadə olunur. Aparılan yeni təcrübə göstərir ki, qalium, nikel, həmçinin dəmirin optimal birləşməsi almazların bir neçə saat ərzində formalaşmasına imkan verir.
Ancaq alimlərin vədlərinə baxmayaraq, bu metodun hələ də məhdudiyyətləri var. Yaradılan almazlar kiçik formada olur və zərgərlik üçün uyğun deyil. Lakin alimlər bildirir ki, qazma, cilalama alətləri kimi çox böyük fayda verməklə, proseslər zamanı müasir texnoloji tətbiqlərə yararlı ola bilər. Onlar bu yeni, həmçinin çətin prosesin genişləndirilə biləcəyini və yaxın gələcəkdə onun kommersiya baxımından cəlbediciliyini təklif edirlər.
Hazırda dünya bazarında təkliflərin çoxluğu sintetik daşların istehsalını gücləndirə bilər.
Mütəxəssislər proseslə bağlı kiçik izah da veriblər. Alimlər bildiriblər ki, almazların otaq temperaturunda, həm də tamamilə normal təzyiqdə yaradılması üsullarının işlənib hazırlanması bu prosesi getdikcə sürətləndirəcək. Hətta almaz təchizatı çoxalacaq və nəticədə dünya almaz bazarında yaranmış yeni rəqabətlə bərabər sintetik almazlar açıq satış üçün əlavə təzyiq yaradacaq.
Oqtay QORÇU

Ana səhifəyə dön