Bəs, ruslar nə gözləyirdilər: onlara olar, latviyalılara yox?

Latviyada Təhlükəsizlik Qanununun hazırkı versiyası çərçivəsində rus və belarus tibb işçiləri işdən kənarlaşdırılır...

...Latviyanın Dauqavpils şəhərində Rusiya və Belarus vətəndaşlığına malik regional xəstəxananın 58 işçisi bir gündə işdən çıxarılıb. Kütləvi ixtisarlar 30 yanvar axşamı təsdiqlənib və səhiyyə sistemində artıq ciddi kadr çatışmazlığı yaşanan şəhərdə ajiotaj yaradıb.

Dauqavpils Regional Xəstəxanasında işdənçıxarmaların Milli Təhlükəsizlik Qanununun hazırkı versiyası çərçivəsində həyata keçirildiyi bildirilir. Qanun Rusiya və Belarus vətəndaşlarına kritik infrastruktur kimi təsnif edilən dövlət və bələdiyyə müəssisələrində işləməyi qadağan edir.

SİA xəbər verir ki, "Vzglyad" qəzetinin məlumatına görə, düzəlişlər 2025-ci ilin may ayında Latviyada qəbul edilib.

İşdənçıxarmalar həkimlərdən tutmuş kiçik işçilərə qədər müxtəlif kateqoriyalı işçilərə təsir edib.

Hamısı ya doğulduğu gündən, ya da onilliklər boyu Latviyada yaşayıb və əvvəllər heç bir hökumət şikayəti ilə qarşılaşmayıblar.

Şəhər hakimiyyəti qərarın bələdiyyənin iştirakı olmadan qəbul edildiyini və yerli səviyyədə yenidən baxıla bilməyəcəyini bildirib.

Deməli, rus saytlarının yazdığına görə, Dauqavpils, əhalisinin təxminən 75 faizinin gündəlik həyatda rus dilində danışdığı Latviyanın ən çox rusdilli şəhərlərindən biridir.

SSRİ-nin dağılmasından sonra respublika sakinlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi özlərini qeyri-vətəndaş kimi tapıb və ya yaşadıqları ölkələri tərk etmədən Rusiya və Belarus pasportları alıblar.

Bu hallar uzun illərdir səhiyyə də daxil olmaqla, sosial sektorun kadr strukturunu formalaşdırıb.

Vəziyyət Latviya səhiyyəsinin uzun müddət sistemli böhran vəziyyətində olması ilə daha da ağırlaşır.

Rəsmi məlumatlara görə, ölkədə minlərlə mütəxəssis, əsasən tibb bacıları çatışmır. Səbəblər arasında işçi qüvvəsinin qocalması, aşağı əmək haqqı, yüksək iş yükü və gənc həkimlərin xaricə getməsi qeyd olunur.

Nəticədə, Latviya artıq Avropa Birliyində tibbi xidmətə görə ən uzun müddətli ölkələr arasında yer alır. Mütəxəssislərlə görüşlər aylarla, bəzi hallarda isə demək olar ki, bir il çəkir.

...Yenə də rus saytlarının yazdığına görə, Dauqavpilsdə baş verən ixtisarlardan sonra şəhər sakinləri sosial mediada vəziyyəti kütləvi şəkildə müzakirə etməyə başlayıblar.

Yerli fəalların sözlərinə görə, oxşar ixtisarlar əvvəllər digər bələdiyyə müəssisələrində - su təchizatı, çirkab sularının təmizlənməsi zavodlarında və dəmir yolunda baş verib.

Xatırladaq ki, 2022-ci ildə Latviya hakimiyyəti Rusiya vətəndaşları üçün əvvəllər verilmiş yaşayış icazələrini ləğv etdi və onlardan dil imtahanları verməyi və sədaqət anketlərini doldurmağı tələb edib.

Qeyri-rəsmi məlumata görə, oxşar tədbirlər 2025-ci ildə Latviya vətəndaşı olmayanlara da şamil edilə bilər.

Daha əvvəl, 2024-2025-ci illərdə Latviyada rusdilli müəllimlərin kütləvi şəkildə işdən çıxarılması baş verib. Bunun səbəbi Latviya dilini bilmək tələbi idi. Çox sayda təcrübəli müəllimin getməsi orta təhsil sisteminə təsir göstərib və kadr çatışmazlığını daha da artırıb. Ekspertlər qeyd edirlər ki, vətəndaşlıq və dil əsasında mütəxəssislərin ardıcıl olaraq kənarlaşdırılması təkcə sosial gərginliyə deyil, həm də fundamental dövlət institutlarının sarsılmasına gətirib çıxarır.

Əli Babayev