“Beynəlxalq təşkilatların Azərbaycana marağı uzunmüddətli strateji xəttin məhsuludur“ ŞƏRH OLUNDU

“Azərbaycanın son illərdə beynəlxalq təşkilatlar üçün strateji əhəmiyyətinin artması təsadüfi proses deyil. Bunun arxasında həm geosiyasi, həm geoiqtisadi, həm də təhlükəsizlik prizmasında ciddi səbəblər dayanır. Regionda dəyişən güc balansı, yeni nəqliyyat dəhlizlərinin formalaşması və enerji təhlükəsizliyinin qlobal prioritetə çevrilməsi beynəlxalq institutların diqqətini Bakıya yönəldir. Xüsusilə Avropa İttifaqından tutmuş BMT qurumlarına, NATO-dan tutmuş regional platformalara qədər geniş spektrdə təşkilatların Azərbaycana marağı kəskin şəkildə yüksəlib”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Züriyyə Qarayeva deyib.

O bildirib ki, bu marağın birinci səbəbi Azərbaycanın coğrafi üstünlüyü və nəqliyyat qovşağına çevrilməsidir. Ukrayna müharibəsi fonunda Avrasiyada kommunikasiya xəritəsi dəyişir və Orta Dəhliz həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik baxımından ən dayanıqlı marşrut kimi yüksəlir. Bakı-Tbilisi-Qars xətti, Transxəzər koridoru, limanlar və logistika infrastrukturu beynəlxalq təşkilatların regiondakı layihələri üçün Azərbaycana alternativsiz mövqe qazandırır. Dünya Bankı, Asiya İnkişaf Bankı və Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı kimi strukturların ölkəyə investisiya paketlərini genişləndirməsi də bunun göstəricisidir.

İkinci mühüm amil enerji təhlükəsizliyi məsələsidir. Avropa Birliyi üçün Azərbaycan qazı və yaşıl enerji layihələri strateji prioritetə çevrilib. Azərbaycanın Xəzərin qərb sahilində qurduğu enerji infrastrukturu və yaşıl enerji zonaları beynəlxalq tərəfdaşlar üçün yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. AB, BMT və müxtəlif enerji təşkilatları Azərbaycanın yaşıl elektrik ixracı və Xəzər dənizi boyunca planlaşdırılan kabel layihələri ilə bilavasitə maraqlanır. Qlobal enerji böhranının fonunda Bakı həm etibarlı təchizatçı, həm də enerji tranziti üçün kritik ölkə statusunu gücləndirib.

Üçüncü istiqamət post-müharibə dövründə Qarabağda aparılan quruculuq işləridir. BMT agentlikləri, UNESCO, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və beynəlxalq donor qurumları Azərbaycanın azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirdiyi yenidənqurma və humanitar layihələri yaxından izləyir. Bu maraq həm regionun mina təhlükəsizliyi, həm də dayanıqlı inkişaf baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycan burada yeni inkişaf modelini – “ağıllı şəhər, ağıllı kənd, yaşıl enerji zonası” konsepsiyasını tətbiq etməklə beynəlxalq təcrübə üçün unikal nümunə yaradır.

Digər bir vacib faktor Azərbaycanın regional təhlükəsizlik arxitekturasında yüksələn roludur. Türkiyə–Azərbaycan strateji əməkdaşlığı, Mərkəzi Asiya ilə inteqrasiya və Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsi beynəlxalq strukturların diqqətini ölkəyə yönəldir. NATO daxilində tərəfdaşlıq proqramlarının genişlənməsi, ATƏT və digər təhlükəsizlik platformalarının Azərbaycanla koordinasiyanı artırması da bu çərçivəyə daxildir.

Beynəlxalq təşkilatların Azərbaycana marağını yüksəldən məqamlardan biri də ölkənin çoxşaxəli xarici siyasətidir. Azərbaycan balanslaşdırılmış diplomatiya yürüdərək həm Qərblə, həm Şərqlə, həm regional, həm qlobal güclərlə tərəfdaşlıq yaratmaq bacarığı göstərir. Bu, Bakı-London-Brüssel xəttindən tutmuş Ankara-Tokio-Astana istiqamətlərinə qədər geniş formatda əməkdaşlıq imkanları yaradır. Belə bir müstəqil və çevik siyasət beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycanı etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edir.

Nəticə etibarilə, beynəlxalq təşkilatların Azərbaycana artan marağı təkcə hazırkı proseslərin nəticəsi deyil, həm də ölkənin qurduğu uzunmüddətli strateji xəttin məhsuludur. Enerji, nəqliyyat, təhlükəsizlik və humanitar sahələrdə Azərbaycanın açdığı imkanlar qlobal institutlar üçün yeni əməkdaşlıq platforması yaradır. Bu marağın yaxın illərdə daha da artacağı gözlənilir və Azərbaycan regionda formalaşan yeni nizamın əsas dayaqlarından biri kimi çıxış etməyə davam edəcək”.