Icma.az
close
up
RU
Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Sfera.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Qəhvə yalnız səhərin yoldaşı deyil. Bu içki əsrlər boyu mədəniyyətləri birləşdirib, siyasi inqilabların müzakirə edildiyi məkanlara çevrilib, ədəbiyyatın, incəsənətin, elmin sükutunda yanan ideyaların qığılcımını alovlandırıb. Hər birimiz üçün fərqli mənalar daşıyan bu içkiyə bir günün həsr olunması heç də təsadüfi deyil.

Sfera.az bildirir ki, 17 aprel qeyri-rəsmi olaraq Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi qeyd olunur. Rəsmi Beynəlxalq Qəhvə Günü hər il 1 oktyabrda qeyd edilsə də, 17 aprel qəhvənin sosial və tarixi əhəmiyyətini vurğulamaq məqsədi daşıyan xüsusi bir gündür. Sosial mediada və qlobal qəhvə icmaları arasında yayılan bu tarix, qəhvəsevərlər üçün baharın ortasında bir zövq bayramına çevrilib.

Qəhvənin yaranışı

Qəhvənin hekayəsi Efiopiyanın cənub bölgələrindən başlayır. Ən məşhur əfsanəyə görə, e.ə. 9-cu əsrdə Kaldi adlı bir çoban keçilərinin qırmızı giləmeyvə yedikdən sonra daha enerjili olduğunu fərq edir. Bu meyvələr “Coffea” adlı bitkinin toxumları idi – bu gün qəhvə dediyimiz məhsulun əsası. Əvvəlcə bu giləmeyvələr çeynənirdi, sonralar isə qaynadılaraq içki halına salındı.

Qəhvə əvvəlcə Yəməndəki sufilər tərəfindən gecə ayinləri zamanı ayıq qalmaq üçün istifadə olunurdu. 15-ci əsrdə Yaxın Şərqdə yayılmağa başladı və çox keçmədən Osmanlı İmperiyasının, daha sonra isə Avropanın və dünyanın əvəzolunmaz içkisinə çevrildi.

Qadağalardan zövq məbədlərinə

Tarix boyu qəhvə bəzən sevildi, bəzən isə ondan qorxuldu. 1511-ci ildə Məkka rəhbərləri onu "fitnəkar" içki hesab edərək qadaöan etdilər. Onlara görə, qəhvə insanları bir araya gətirib, düşünməyə və müzakirə etməyə vadar edirdi – bu isə dini və siyasi avtoritetlər üçün təhlükə idi. Bu cür qadağalar Osmanlıda və Avropada da təkrarlanıb.

Bununla belə, qəhvə evləri – “qəhvəxanalar” – tezliklə maariflənmənin, ictimai debatın, şeir və fəlsəfənin mərkəzinə çevrildi. 17-ci əsrdə İngiltərədə “penny universities” – yəni 1 penny ödəyərək bilik əldə edilən məkanlar adlandırılırdı. Fransada isə inqilabın təməl fikirləri ilk dəfə məhz bu qəhvə evlərində ortaya çıxırdı.

Qəhvə sənayesi

Qəhvə bu gün dünyanın ən çox ticarət olunan məhsullarından biridir. Neftdən sonra ən böyük bazara sahib olan bu içki, milyardlarla dollar dəyərində bir sənayeni təmsil edir. Ancaq bu sənayenin parlaq vitrinlərinin arxasında inkişaf etməkdə olan ölkələrdə minlərlə fermerin zəhməti dayanır.

Bu səbəbdən də “Fair Trade” (Ədalətli Ticarət) və “Sertifikatlı Orqanik Qəhvə” kimi təşəbbüslər daha da aktuallaşır. Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi günlər bu problemlərə diqqət çəkmək, həm də kiçik fermerlərin səsini dünyaya çatdırmaq üçün bir fürsətdir.

Qəhvə haqqında az tanınan maraqlı faktlar

Dünyada hər gün təxminən 2 milyard fincan qəhvə istehlak olunur. Qəhvə tərkibində 800-dən çox aromatik birləşmə saxlayır – bu, onu şərabdan daha kompleks bir içki halına gətirir. Qəhvə toxumu əslində giləmeyvənin içindəki tumdur. Yəni, qəhvə bir meyvədir. Finlandiya dünya üzrə adambaşına ən çox qəhvə içilən ölkədir – bir insan ildə təxminən 12 kiloqramdan çox qəhvə istehlak edir. Qəhvə bitkisi ilk meyvəsini əkin olunduqdan 3-4 il sonra verir.

Qəhvənin Azərbaycandakı rolu

Azərbaycanda qəhvə ənənəsi uzun müddət çay mədəniyyətinin kölgəsində qalsa da, son onilliklərdə xüsusilə gənc nəsil arasında populyarlıq qazanıb. Bakı şəhərində artan sayda “third wave” (üçüncü dalğa) qəhvə dükanları bu içkiyə olan marağın bariz göstəricisidir. Hər biri öz dəmləmə metodları və fərqli ləzzət profilləri ilə qəhvəni sənətə çevirən bu məkanlar artıq sosial həyatın bir parçasına çevrilib.


Qəhvə sadəcə bir içki deyil – bu, tarixdir, mədəniyyətdir, ünsiyyətdir və həyatın özü qədər dərin bir təcrübədir. 17 aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü bizi bu içkinin keçmişinə boylanmağa, bu gününü qiymətləndirməyə və gələcəyinə dəyər verməyə dəvət edir. Bir fincan qəhvə ilə təkcə enerjimizi deyil, düşüncələrimizi də yeniləyirik. Elə bu gün, bir fincan qəhvə içərkən düşünək – tarix boyu milyonlarla insanı eyni hissdə birləşdirən bu içkiyə nə qədər borcluyuq?

Firuzə Əliyeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2025 11:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri