Icma.az
close
up
RU
Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Sfera.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Qəhvə yalnız səhərin yoldaşı deyil. Bu içki əsrlər boyu mədəniyyətləri birləşdirib, siyasi inqilabların müzakirə edildiyi məkanlara çevrilib, ədəbiyyatın, incəsənətin, elmin sükutunda yanan ideyaların qığılcımını alovlandırıb. Hər birimiz üçün fərqli mənalar daşıyan bu içkiyə bir günün həsr olunması heç də təsadüfi deyil.

Sfera.az bildirir ki, 17 aprel qeyri-rəsmi olaraq Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi qeyd olunur. Rəsmi Beynəlxalq Qəhvə Günü hər il 1 oktyabrda qeyd edilsə də, 17 aprel qəhvənin sosial və tarixi əhəmiyyətini vurğulamaq məqsədi daşıyan xüsusi bir gündür. Sosial mediada və qlobal qəhvə icmaları arasında yayılan bu tarix, qəhvəsevərlər üçün baharın ortasında bir zövq bayramına çevrilib.

Qəhvənin yaranışı

Qəhvənin hekayəsi Efiopiyanın cənub bölgələrindən başlayır. Ən məşhur əfsanəyə görə, e.ə. 9-cu əsrdə Kaldi adlı bir çoban keçilərinin qırmızı giləmeyvə yedikdən sonra daha enerjili olduğunu fərq edir. Bu meyvələr “Coffea” adlı bitkinin toxumları idi – bu gün qəhvə dediyimiz məhsulun əsası. Əvvəlcə bu giləmeyvələr çeynənirdi, sonralar isə qaynadılaraq içki halına salındı.

Qəhvə əvvəlcə Yəməndəki sufilər tərəfindən gecə ayinləri zamanı ayıq qalmaq üçün istifadə olunurdu. 15-ci əsrdə Yaxın Şərqdə yayılmağa başladı və çox keçmədən Osmanlı İmperiyasının, daha sonra isə Avropanın və dünyanın əvəzolunmaz içkisinə çevrildi.

Qadağalardan zövq məbədlərinə

Tarix boyu qəhvə bəzən sevildi, bəzən isə ondan qorxuldu. 1511-ci ildə Məkka rəhbərləri onu "fitnəkar" içki hesab edərək qadaöan etdilər. Onlara görə, qəhvə insanları bir araya gətirib, düşünməyə və müzakirə etməyə vadar edirdi – bu isə dini və siyasi avtoritetlər üçün təhlükə idi. Bu cür qadağalar Osmanlıda və Avropada da təkrarlanıb.

Bununla belə, qəhvə evləri – “qəhvəxanalar” – tezliklə maariflənmənin, ictimai debatın, şeir və fəlsəfənin mərkəzinə çevrildi. 17-ci əsrdə İngiltərədə “penny universities” – yəni 1 penny ödəyərək bilik əldə edilən məkanlar adlandırılırdı. Fransada isə inqilabın təməl fikirləri ilk dəfə məhz bu qəhvə evlərində ortaya çıxırdı.

Qəhvə sənayesi

Qəhvə bu gün dünyanın ən çox ticarət olunan məhsullarından biridir. Neftdən sonra ən böyük bazara sahib olan bu içki, milyardlarla dollar dəyərində bir sənayeni təmsil edir. Ancaq bu sənayenin parlaq vitrinlərinin arxasında inkişaf etməkdə olan ölkələrdə minlərlə fermerin zəhməti dayanır.

Bu səbəbdən də “Fair Trade” (Ədalətli Ticarət) və “Sertifikatlı Orqanik Qəhvə” kimi təşəbbüslər daha da aktuallaşır. Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi günlər bu problemlərə diqqət çəkmək, həm də kiçik fermerlərin səsini dünyaya çatdırmaq üçün bir fürsətdir.

Qəhvə haqqında az tanınan maraqlı faktlar

Dünyada hər gün təxminən 2 milyard fincan qəhvə istehlak olunur. Qəhvə tərkibində 800-dən çox aromatik birləşmə saxlayır – bu, onu şərabdan daha kompleks bir içki halına gətirir. Qəhvə toxumu əslində giləmeyvənin içindəki tumdur. Yəni, qəhvə bir meyvədir. Finlandiya dünya üzrə adambaşına ən çox qəhvə içilən ölkədir – bir insan ildə təxminən 12 kiloqramdan çox qəhvə istehlak edir. Qəhvə bitkisi ilk meyvəsini əkin olunduqdan 3-4 il sonra verir.

Qəhvənin Azərbaycandakı rolu

Azərbaycanda qəhvə ənənəsi uzun müddət çay mədəniyyətinin kölgəsində qalsa da, son onilliklərdə xüsusilə gənc nəsil arasında populyarlıq qazanıb. Bakı şəhərində artan sayda “third wave” (üçüncü dalğa) qəhvə dükanları bu içkiyə olan marağın bariz göstəricisidir. Hər biri öz dəmləmə metodları və fərqli ləzzət profilləri ilə qəhvəni sənətə çevirən bu məkanlar artıq sosial həyatın bir parçasına çevrilib.


Qəhvə sadəcə bir içki deyil – bu, tarixdir, mədəniyyətdir, ünsiyyətdir və həyatın özü qədər dərin bir təcrübədir. 17 aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü bizi bu içkinin keçmişinə boylanmağa, bu gününü qiymətləndirməyə və gələcəyinə dəyər verməyə dəvət edir. Bir fincan qəhvə ilə təkcə enerjimizi deyil, düşüncələrimizi də yeniləyirik. Elə bu gün, bir fincan qəhvə içərkən düşünək – tarix boyu milyonlarla insanı eyni hissdə birləşdirən bu içkiyə nə qədər borcluyuq?

Firuzə Əliyeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:187
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2025 11:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri