Icma.az
close
up
RU
Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Bir fincanın içindəki tarix: 17 Aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü

Sfera.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Qəhvə yalnız səhərin yoldaşı deyil. Bu içki əsrlər boyu mədəniyyətləri birləşdirib, siyasi inqilabların müzakirə edildiyi məkanlara çevrilib, ədəbiyyatın, incəsənətin, elmin sükutunda yanan ideyaların qığılcımını alovlandırıb. Hər birimiz üçün fərqli mənalar daşıyan bu içkiyə bir günün həsr olunması heç də təsadüfi deyil.

Sfera.az bildirir ki, 17 aprel qeyri-rəsmi olaraq Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi qeyd olunur. Rəsmi Beynəlxalq Qəhvə Günü hər il 1 oktyabrda qeyd edilsə də, 17 aprel qəhvənin sosial və tarixi əhəmiyyətini vurğulamaq məqsədi daşıyan xüsusi bir gündür. Sosial mediada və qlobal qəhvə icmaları arasında yayılan bu tarix, qəhvəsevərlər üçün baharın ortasında bir zövq bayramına çevrilib.

Qəhvənin yaranışı

Qəhvənin hekayəsi Efiopiyanın cənub bölgələrindən başlayır. Ən məşhur əfsanəyə görə, e.ə. 9-cu əsrdə Kaldi adlı bir çoban keçilərinin qırmızı giləmeyvə yedikdən sonra daha enerjili olduğunu fərq edir. Bu meyvələr “Coffea” adlı bitkinin toxumları idi – bu gün qəhvə dediyimiz məhsulun əsası. Əvvəlcə bu giləmeyvələr çeynənirdi, sonralar isə qaynadılaraq içki halına salındı.

Qəhvə əvvəlcə Yəməndəki sufilər tərəfindən gecə ayinləri zamanı ayıq qalmaq üçün istifadə olunurdu. 15-ci əsrdə Yaxın Şərqdə yayılmağa başladı və çox keçmədən Osmanlı İmperiyasının, daha sonra isə Avropanın və dünyanın əvəzolunmaz içkisinə çevrildi.

Qadağalardan zövq məbədlərinə

Tarix boyu qəhvə bəzən sevildi, bəzən isə ondan qorxuldu. 1511-ci ildə Məkka rəhbərləri onu "fitnəkar" içki hesab edərək qadaöan etdilər. Onlara görə, qəhvə insanları bir araya gətirib, düşünməyə və müzakirə etməyə vadar edirdi – bu isə dini və siyasi avtoritetlər üçün təhlükə idi. Bu cür qadağalar Osmanlıda və Avropada da təkrarlanıb.

Bununla belə, qəhvə evləri – “qəhvəxanalar” – tezliklə maariflənmənin, ictimai debatın, şeir və fəlsəfənin mərkəzinə çevrildi. 17-ci əsrdə İngiltərədə “penny universities” – yəni 1 penny ödəyərək bilik əldə edilən məkanlar adlandırılırdı. Fransada isə inqilabın təməl fikirləri ilk dəfə məhz bu qəhvə evlərində ortaya çıxırdı.

Qəhvə sənayesi

Qəhvə bu gün dünyanın ən çox ticarət olunan məhsullarından biridir. Neftdən sonra ən böyük bazara sahib olan bu içki, milyardlarla dollar dəyərində bir sənayeni təmsil edir. Ancaq bu sənayenin parlaq vitrinlərinin arxasında inkişaf etməkdə olan ölkələrdə minlərlə fermerin zəhməti dayanır.

Bu səbəbdən də “Fair Trade” (Ədalətli Ticarət) və “Sertifikatlı Orqanik Qəhvə” kimi təşəbbüslər daha da aktuallaşır. Beynəlxalq Qəhvə Günü kimi günlər bu problemlərə diqqət çəkmək, həm də kiçik fermerlərin səsini dünyaya çatdırmaq üçün bir fürsətdir.

Qəhvə haqqında az tanınan maraqlı faktlar

Dünyada hər gün təxminən 2 milyard fincan qəhvə istehlak olunur. Qəhvə tərkibində 800-dən çox aromatik birləşmə saxlayır – bu, onu şərabdan daha kompleks bir içki halına gətirir. Qəhvə toxumu əslində giləmeyvənin içindəki tumdur. Yəni, qəhvə bir meyvədir. Finlandiya dünya üzrə adambaşına ən çox qəhvə içilən ölkədir – bir insan ildə təxminən 12 kiloqramdan çox qəhvə istehlak edir. Qəhvə bitkisi ilk meyvəsini əkin olunduqdan 3-4 il sonra verir.

Qəhvənin Azərbaycandakı rolu

Azərbaycanda qəhvə ənənəsi uzun müddət çay mədəniyyətinin kölgəsində qalsa da, son onilliklərdə xüsusilə gənc nəsil arasında populyarlıq qazanıb. Bakı şəhərində artan sayda “third wave” (üçüncü dalğa) qəhvə dükanları bu içkiyə olan marağın bariz göstəricisidir. Hər biri öz dəmləmə metodları və fərqli ləzzət profilləri ilə qəhvəni sənətə çevirən bu məkanlar artıq sosial həyatın bir parçasına çevrilib.


Qəhvə sadəcə bir içki deyil – bu, tarixdir, mədəniyyətdir, ünsiyyətdir və həyatın özü qədər dərin bir təcrübədir. 17 aprel Beynəlxalq Qəhvə Günü bizi bu içkinin keçmişinə boylanmağa, bu gününü qiymətləndirməyə və gələcəyinə dəyər verməyə dəvət edir. Bir fincan qəhvə ilə təkcə enerjimizi deyil, düşüncələrimizi də yeniləyirik. Elə bu gün, bir fincan qəhvə içərkən düşünək – tarix boyu milyonlarla insanı eyni hissdə birləşdirən bu içkiyə nə qədər borcluyuq?

Firuzə Əliyeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2025 11:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri