Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Biz bir canavar yaratdıq : Ukraynada dron müharibəsi son bir ildə dəhşətli şəkildə dəyişib

Biz bir canavar yaratdıq : Ukraynada dron müharibəsi son bir ildə dəhşətli şəkildə dəyişib

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Ukraynada dronlardan istifadə ilə aparılan müharibə son bir ildə dəhşətli dəyişikliklərə məruz qalıb və döyüş meydanı güclü, yeni bir silah növünün formalaşdığı məkana çevrilib. 

Qaynarinfo "The New York Times”a istinadən xəbər verir ki, 2025-ci il ərzində Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibədə cəbhədə robot-qatillər erası formalaşmağa başlayıb.

"Cəbhə xəttində və hər iki ölkənin hava məkanında yaxın vaxtlarda hazırlanmış avtonom funksiyalara malik pilotsuz uçuş aparatları hər gün döyüş əməliyyatlarında istifadə olunur. Keçən ilin yazına qədər Ukrayna mövqelərindən buraxılan "Bumblebee" pilotsuz aparatları Rusiya hədəflərinə qarşı 1000-dən çox döyüş uçuşu həyata keçirib. Pilotlar bildirirlər ki, o vaxtdan bəri daha minlərlə uçuş edilib", deyə nəşr yazır.

NYT-nin Rusiya texniki kəşfiyyatının hesabatlarına istinadən yazdığına görə, "Bumblebee” dronlarının ortaya çıxması Kremlin hərbi dairələrində narahatlıq yaradıb. Cəbhədə tapılan zədələnmiş "Bumblebee” pilotsuz aparatının təhlilinə əsaslanan hesabatlardan birində "dünyanın aparıcı mikroelektronika istehsalçılarının səviyyəsinə uyğun ən yüksək keyfiyyətli çipsetlər və ana plata”ya malik müəmmalı dron təsvir edilib. Hesabatda prototip üçün gözlənilən çatışmazlıqlar qeyd edilsə də, sənəd sarsıdıcı proqnozla yekunlaşıb: "mövcud məhdudiyyətlərə baxmayaraq, texnologiya öz effektivliyini nümayiş etdirəcək” və onun tətbiq sahəsi "genişlənməyə davam edəcək”.

"Eyni zamanda, "Bumblebee" pilotsuz aparatları nadir hallarda tək uçur. Ukrayna canlı atəşlə sınaqlar üçün poliqona çevrilib; burada silah istehsalçıları, hökumətlər, vençur kapitalistləri, qabaqcıl bölmələr, eləcə də bütün Qərbdən olan proqramçılar və mühəndislər silah yaratmaq üçün əməkdaşlıq edirlər”, məqalədə vurğulanır.

Avtonom dronların inkişafı

Hazırda avtonom şəkildə yerinə yetirilən funksiyalara pilotsuz qalxma və ya havada asılı qalma, geolokasiya, hücum zonalarına naviqasiya, həmçinin hədəflərin tanınması, izlənməsi və təqibi — uçuşun ölümcül son nöqtəsinə qədər zərbə endirilməsi daxildir. Proqram təminatı hazırlayanlar bir neçə dronu vahid tətbiqdə birləşdiriblər ki, bu da uçuşun idarə olunmasının pilotlar arasında ötürülməsinə və ya dronların ciddi ardıcıllıqla hücumlara cəlb olunmasına imkan verir. Bu, kompüter tərəfindən idarə olunan sürülərə doğru atılan addımdır. Bu imkanlara malik silahlar quru qoşunları briqadalarının, eləcə də HHM, kəşfiyyat və desant bölmələrinin ixtiyarındadır.

Eyni zamanda, "Conflict Armament Research” adlı özəl şirkətin vurulmuş Rusiya pilotsuz aparatları üzrə apardığı araşdırmaya görə, Rusiya ordusu da süni intellektlə təkmilləşdirilmiş silahları silahlanmaya qəbul edir.

Mənəvi sərhəd

Generallar və ekspertlər tərəfindən son dərəcə dəqiq kimi təqdim olunan silahlar — məsələn, GPS-lə idarə olunan raketlər və ya lazerlə yönləndirilən bombalar — tez-tez yanlış hədəflərə düşərək günahsız insanları öldürüb. Yarıavtonom dronlar isə mövcud təhlükələri gücləndirir və yeni risklər yaradır.

Süni intellektə əsaslanan silahların nəzarətdən çıxmasının qarşısını almaq üçün bir çox texnoloqlar uzun müddətdir "insanın prosesdə saxlanılması” prinsipini müdafiə edirlər. Bu, silahın öldürmə qərarlarını təkbaşına verməsinin qarşısının alınması deməkdir. Bu məntiqə görə, öyrədilmiş insan bütün hədəfləri qiymətləndirməli və təsdiqləməlidir; ideal halda isə ayrı-ayrı zərbələri ləğv etmək və bir düymə ilə bütün sistemi söndürmək imkanı olmalıdır.

Lakin Ukraynada bəzi yarıavtonom silah sistemləri artıq hədəfləri insan iştirakı olmadan müəyyən edə bilir. İnsan müdaxiləsi imkanı olan bir çox Ukrayna sistemi isə ucuzdur və dünyanın istənilən nöqtəsində istedadlı proqramçılar tərəfindən asanlıqla kopyalanıb dəyişdirilə bilər.

"Məncə, biz bir canavar yaratdıq. Və onun bizi hara aparacağını bilmirəm”, deyə hədəflərə zərbə endirən proqram təminatı üzərində çalışan fizik Nazar Bihun bildirib.

Ukraynada dron müharibəsi

Ukraynanın "Ark Robotics” müdafiə şirkətinin baş icraçı direktoru proqnozlaşdırır ki, hərbi işin gələcəyi bir əsgərin birlikdə avtonom işləyə bilən nəhəng dron sürülərini idarə edə bilməsində olacaq.

Bundan əvvəl "BILD” də Ukraynanın süni intellektə malik döyüş dronlarının istifadəsini genişləndirdiyini yazmışdı. Nəşr qeyd edib ki, sistem eyni vaxtda bir neçə hədəfi müəyyənləşdirib izləyə bilir. Operator isə prioritet hədəfləri göstərə bilər ki, bu da onun yükünü azaldır, lakin vəziyyətə nəzarəti tam itirməyə imkan vermir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:252
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 02 Yanvar 2026 18:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri