Icma.az
close
up
RU
Biz bir canavar yaratdıq : Ukraynada dron müharibəsi son bir ildə dəhşətli şəkildə dəyişib

Biz bir canavar yaratdıq : Ukraynada dron müharibəsi son bir ildə dəhşətli şəkildə dəyişib

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Ukraynada dronlardan istifadə ilə aparılan müharibə son bir ildə dəhşətli dəyişikliklərə məruz qalıb və döyüş meydanı güclü, yeni bir silah növünün formalaşdığı məkana çevrilib. 

Qaynarinfo "The New York Times”a istinadən xəbər verir ki, 2025-ci il ərzində Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibədə cəbhədə robot-qatillər erası formalaşmağa başlayıb.

"Cəbhə xəttində və hər iki ölkənin hava məkanında yaxın vaxtlarda hazırlanmış avtonom funksiyalara malik pilotsuz uçuş aparatları hər gün döyüş əməliyyatlarında istifadə olunur. Keçən ilin yazına qədər Ukrayna mövqelərindən buraxılan "Bumblebee" pilotsuz aparatları Rusiya hədəflərinə qarşı 1000-dən çox döyüş uçuşu həyata keçirib. Pilotlar bildirirlər ki, o vaxtdan bəri daha minlərlə uçuş edilib", deyə nəşr yazır.

NYT-nin Rusiya texniki kəşfiyyatının hesabatlarına istinadən yazdığına görə, "Bumblebee” dronlarının ortaya çıxması Kremlin hərbi dairələrində narahatlıq yaradıb. Cəbhədə tapılan zədələnmiş "Bumblebee” pilotsuz aparatının təhlilinə əsaslanan hesabatlardan birində "dünyanın aparıcı mikroelektronika istehsalçılarının səviyyəsinə uyğun ən yüksək keyfiyyətli çipsetlər və ana plata”ya malik müəmmalı dron təsvir edilib. Hesabatda prototip üçün gözlənilən çatışmazlıqlar qeyd edilsə də, sənəd sarsıdıcı proqnozla yekunlaşıb: "mövcud məhdudiyyətlərə baxmayaraq, texnologiya öz effektivliyini nümayiş etdirəcək” və onun tətbiq sahəsi "genişlənməyə davam edəcək”.

"Eyni zamanda, "Bumblebee" pilotsuz aparatları nadir hallarda tək uçur. Ukrayna canlı atəşlə sınaqlar üçün poliqona çevrilib; burada silah istehsalçıları, hökumətlər, vençur kapitalistləri, qabaqcıl bölmələr, eləcə də bütün Qərbdən olan proqramçılar və mühəndislər silah yaratmaq üçün əməkdaşlıq edirlər”, məqalədə vurğulanır.

Avtonom dronların inkişafı

Hazırda avtonom şəkildə yerinə yetirilən funksiyalara pilotsuz qalxma və ya havada asılı qalma, geolokasiya, hücum zonalarına naviqasiya, həmçinin hədəflərin tanınması, izlənməsi və təqibi — uçuşun ölümcül son nöqtəsinə qədər zərbə endirilməsi daxildir. Proqram təminatı hazırlayanlar bir neçə dronu vahid tətbiqdə birləşdiriblər ki, bu da uçuşun idarə olunmasının pilotlar arasında ötürülməsinə və ya dronların ciddi ardıcıllıqla hücumlara cəlb olunmasına imkan verir. Bu, kompüter tərəfindən idarə olunan sürülərə doğru atılan addımdır. Bu imkanlara malik silahlar quru qoşunları briqadalarının, eləcə də HHM, kəşfiyyat və desant bölmələrinin ixtiyarındadır.

Eyni zamanda, "Conflict Armament Research” adlı özəl şirkətin vurulmuş Rusiya pilotsuz aparatları üzrə apardığı araşdırmaya görə, Rusiya ordusu da süni intellektlə təkmilləşdirilmiş silahları silahlanmaya qəbul edir.

Mənəvi sərhəd

Generallar və ekspertlər tərəfindən son dərəcə dəqiq kimi təqdim olunan silahlar — məsələn, GPS-lə idarə olunan raketlər və ya lazerlə yönləndirilən bombalar — tez-tez yanlış hədəflərə düşərək günahsız insanları öldürüb. Yarıavtonom dronlar isə mövcud təhlükələri gücləndirir və yeni risklər yaradır.

Süni intellektə əsaslanan silahların nəzarətdən çıxmasının qarşısını almaq üçün bir çox texnoloqlar uzun müddətdir "insanın prosesdə saxlanılması” prinsipini müdafiə edirlər. Bu, silahın öldürmə qərarlarını təkbaşına verməsinin qarşısının alınması deməkdir. Bu məntiqə görə, öyrədilmiş insan bütün hədəfləri qiymətləndirməli və təsdiqləməlidir; ideal halda isə ayrı-ayrı zərbələri ləğv etmək və bir düymə ilə bütün sistemi söndürmək imkanı olmalıdır.

Lakin Ukraynada bəzi yarıavtonom silah sistemləri artıq hədəfləri insan iştirakı olmadan müəyyən edə bilir. İnsan müdaxiləsi imkanı olan bir çox Ukrayna sistemi isə ucuzdur və dünyanın istənilən nöqtəsində istedadlı proqramçılar tərəfindən asanlıqla kopyalanıb dəyişdirilə bilər.

"Məncə, biz bir canavar yaratdıq. Və onun bizi hara aparacağını bilmirəm”, deyə hədəflərə zərbə endirən proqram təminatı üzərində çalışan fizik Nazar Bihun bildirib.

Ukraynada dron müharibəsi

Ukraynanın "Ark Robotics” müdafiə şirkətinin baş icraçı direktoru proqnozlaşdırır ki, hərbi işin gələcəyi bir əsgərin birlikdə avtonom işləyə bilən nəhəng dron sürülərini idarə edə bilməsində olacaq.

Bundan əvvəl "BILD” də Ukraynanın süni intellektə malik döyüş dronlarının istifadəsini genişləndirdiyini yazmışdı. Nəşr qeyd edib ki, sistem eyni vaxtda bir neçə hədəfi müəyyənləşdirib izləyə bilir. Operator isə prioritet hədəfləri göstərə bilər ki, bu da onun yükünü azaldır, lakin vəziyyətə nəzarəti tam itirməyə imkan vermir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:274
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 02 Yanvar 2026 18:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri