Icma.az
close
up
RU
Bizim Zəngəzur “Orta Dəhliz”in altun halqası

Bizim Zəngəzur “Orta Dəhliz”in altun halqası

Icma.az bildirir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2025-ci ilin Çinə dünən başlayan və bu gün önəmli sənədlərin imzalanması ilə tarixi səciyyə qazanan səfəri təkcə iki ölkə arasındakı iqtisadi-ticari münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də Avrasiya məkanında formalaşan yeni geostrateji arxitekturanın bir parçası kimi qiymətləndirilməlidir. Bu səfər Mərkəzi Asiya ilə Avropa Birliyi arasında yeni koordinat sisteminin cızıldığı bir dönəmdə baş tutur və Asiya ilə Avropa arasında qovşaq funksiyası daşıyan Azərbaycanın “oyun quran ölkə” kimi mövqeyini bir daha təsdiqləyir.

Azərbaycan Prezidentinin Çinə öncəki səfərləri – özəlliklə 2015-ci ildə “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünün ilkin mərhələsində Pekindəki Forumda iştirakı və 2019-cu ildə 2-ci Forumda çıxışı – bu gün baş verənlərin riyazi davamı deyil, məntiqi inkişafıdır. Liderlər arasında müxtəlif beynəlxalq platformlarda baş tutan görüşlərdə, məsələn, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının zirvə toplantılarında ikitərəfli əlaqələrin inkişafı daim gündəmdə olub.

Bu ardıcıllıq Azərbaycanın Çinin Güney Qafqazda etibarlı tərəfdaşına çevrildiyini göstərir və necə deyərlər, bir növ “strateji səbir siyasəti”nin bəhrəsidir.

Ayrıca,
2024-cü ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 20,7% artması və 3,744 milyard dollara çatması, Çinin Azərbaycanın dördüncü ən böyük ticarət tərəfdaşına çevrilməsi yalnız statistik artım deyil. Bu rəqəmlər ticarət əlaqələrinin strukturunda baş verən keyfiyyət dəyişikliklərinin göstəricisidir. Ənənəvi enerji sektoru ilə yanaşı, qeyri-neft sahəsində – özəlliklə yüksək texnologiyalar və yaşıl energetika yönündə qarşılıqlı maraq formalaşmaqdadır.

Çin-Azərbaycan münasibətləri kontekstində Zəngəzur dəhlizi də strateji faktora çevrilməkdədir. Təqribən 44 km.-lik dəhliz həm daha böyük – “Orta Dəhliz”in tam işlək olmasını təmin edə bilər, həm də Çinin Avropaya quru nəqliyyat çıxışına yeni səmərəli alternativ ola bilər. Bu baxımdan Azərbaycanın daxili siyasətində geoiqtisadi sabitliyin qorunması və sərhəd infrastrukturunun inkişafı Çinin maraqları ilə üst-üstə düşür.

Bəli,
Çinə səfər Mərkəzi Asiya və Avropa Birliyi arasında yenicə keçirilən yüksək səviyyəli toplantının ardınca baş tutdu. Məncə, bu kontekstə diqqət etməkdə fayda vardır. Azərbaycanın həm Avropa enerji təminatçısı kimi, həm də Türk Dövlətləri Təşkilatının fəal üzvü kimi artan rolunu Çin də qiymətləndirir. Əslində, bu səfər Azərbaycanın Güney Qafqaz-Mərkəzi Asiya-Çin üçbucağında “altun stabillik körpüsü” rolu oynadığını nümayiş etdirir.

Azərbaycan “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünü ilk dəstəkləyən ölkələrdəndir və bu layihəyə Çindən sonra ən çox yatırım qoyan ikinci ölkə kimi çıxış edir. Bakı-Tiflis-Qars, Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı, “Quzey-Güney” və “Orta Dəhliz” marşrutları Azərbaycanın nəqliyyat-logistika rolunu təkcə coğrafi deyil, siyasi rentabellik baxımından da artırır. 2024-cü ildə tranzit daşımaların 86% artması bu rolun praktiki sonucudur.

Azərbaycan və Çin arasında təhsil və mədəniyyət sahəsində də sürətli yaxınlaşma müşahidə olunur. Azərbaycanın ali məktəblərində Konfutsi institutlarının fəaliyyəti, Çində Azərbaycan dili və mədəniyyətinə olan ilginin artması, yeni “yumşaq güc” platformlarının qurulduğunu göstərir. Bu, mədəni diplomatiyanın ticarət və nəqliyyat diplomatiyası ilə paralel inkişaf etdiyini göstərən vacib amildir.

Azərbaycanın Çin vətəndaşları üçün birtərəfli qaydada vizasız rejim tətbiq etməsi, əslində, bölgədə nadir diplomatik jestlərdən biridir. Bu qərar yalnız turizmə deyil, işgüzar bağlara, belə deyək, insan kapitalı mübadiləsinə və Çin-Azərbaycan bağlarının psixoloji yaxınlaşmasına xidmət edir.

Beləliklə,

Azərbaycan Prezidentinin Çinə son səfəri iki ölkə arasında münasibətləri yalnız statistik göstəricilərlə deyil, dərin strateji baxış və hədəflə inkişaf etdirməyə yönəlmiş ardıcıl siyasətin növbəti uğurlu mərhələsidir. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan artıq yalnız bölgəsəl aktor deyil – o, Avrasiyanın yeni logistika, enerji (o cümlədən yaşıl enerji) və işbirliyi matrisi içində açar funksiyası daşıyan bir mərkəzdir.

Naxçıvanla Urumçinin rəsmən qardaşlaşmış şəhərlər olması isə könlümüzə xitab edən, üstün – deyərdim, siyasətüstü bir hadisə oldu.

DÖVLƏTİMİZ ZAVAL GÖRMƏSİN!

Əkbər Qoşalı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 23 Aprel 2025 18:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri