Biznes üçün yeni imkanlar

ESG prinsipləri biznes fəaliyyətinin optimallaşmasına, xərclərin azalmasına və ixrac potensialının yüksəlməsinə xidmət edir

Dekabrın 23-də Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Birliyi (ATİB) tərəfindən “Əmək münasibətləri, əməyin mühafizəsi və insan resursları ekoloji, sosial və korporativ idarəetmə yanaşmasının (ESG) əsas istiqamətlərindən biri kimi” mövzusunda konfrans keçirilib. Tədbirdə “Rəqabətli insan kapitalı” Milli Prioritetindən irəli gələn ESG prinsiplərinin tətbiqi üzrə çərçivənin hazırlanması istiqamətində görülən işlərdən bəhs edilib. Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin (KOBİA) İdarə Heyətinin sədri Orxan Məmmədov ESG prinsiplərinin biznes sektorunun fəaliyyətinə mühüm təsirlərindən danışaraq qeyd edib ki, yeni idarəetmə prinsipləri biznes proseslərinin optimallaşmasına, istehsal xərclərinin azaldılmasına, rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə, ixrac potensialının artırılmasına və xüsusilə, xarici investisiyaların cəlb edilməsinə imkan verəcək.

ESG üzrə Vahid Platforma istifadəyə verilib

Qeyd edək ki, Azərbaycanın milli iqlim strategiyasında təmiz ətraf mühit və “yaşıl iqtisadiyyata” keçid üzrə əsas istiqamətlərdən biri biznes sektorunda ESG standartlarının tətbiqidir. ESG prinsiplərini daha da təşviq etmək məqsədilə Biznes Mühiti və Beynəlxalq Reytinqlər Komissiyasının nəzdində ESG alt qrupu yaradılıb. Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin (KOBİA) rəhbərlik etdiyi altqrupun tərkibinə dövlət, özəl və ictimai sektoru təmsil edən 20-yə yaxın qurum və təşkilatın nümayəndələri daxildir.

ESG sahəsində ortamüddətli dövr üçün Strateji Baxış sənədi və yol xəritələri təsdiqlənib. Yol xəritəsinin icrası çərçivəsində qabaqcıl beynəlxalq təcrübələrin öyrənilməsi və hərtərəfli sorğuların keçirilməsi də daxil olmaqla Azərbaycanda mövcud ESG mühitinin dərin təhlili aparılıb. KOBİA-nın təşəbbüsü ilə Beynəlxalq Standartlaşdırma Təşkilatının (ISO) tövsiyələrinə əsasən hazırlanmış ESG prinsiplərinin tətbiqi üzrə çərçivə təsdiq edilib. COP29 sammiti ərəfəsində ESG üzrə Vahid Platforma istifadəyə verilib və bu addım Azərbaycanın ətraf mühit çağırışlarına böyük önəm verən, məsuliyyətli və nümunəvi ölkə olmasını bir daha təsdiqləyir.

Sahibkarların “yaşıl iqtisadiyyat”a transformasiyası sürətlənəcək

ESG prinsipinin qəbul edilməsi “yaşıl inkişaf” siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi müxtəlif sektorlarda çalışan təsərrüfat subyektlərinin, xüsusilə də biznesin fəaliyyətinə əlavə dəstək verməklə potensiallarını artıracaq. Bu standartın tətbiqi dövlət və özəl sektorda dayanıqlı inkişafı dəstəkləməklə yanaşı, müştəri məmnuniyyətini artırmaq baxımından da müsbət əhəmiyyət kəsb edir.

ESG prinsiplərinin tətbiqi həm də “yaşıl iqtisadiyyat”a transformasiya prosesinə keçid üçün nəzərdə tutulan hədəflərdən biridir. Ələlxüsus da ESG biznesin ətraf mühitə və cəmiyyətə təsirini, şəffaf və etibarlı fəaliyyət göstəricisini müəyyən edən meyar kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eləcə də bizneslərin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına, kənar investisiyaların cəlb edilməsinə, xüsusilə xarici bazarlara çıxışına da əhəmiyyətli təsir göstərir. Belə ki, ESG-nin vacib komponentlərindən olan ətraf mühit kompenentini diqqətdə saxlayan biznes subyektləri səmərəli və qənaətli texnologiyaları, “yaşıl innovasiyalar”ı biznes proseslərinə inteqrasiya edir ki, bu sahibkarların xərclərinin optimallaşdırılmasına, məhsuldarlığının yüksəldilməsinə və rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına töhfə verir.

İnvestorlar üçün sosial məsuliyyət

ESG meyarları həm də əmək münasibətlərinin şəffaflaşmasında və sosial hüquqların qorunmasında da mühüm rol oynayır. Belə ki, yeni standartlar biznes qarşısında qazancının bir hissəsinin sosial təşəbbüslərə və tədbirlərə yönəltmək, iş yerində işçilərin sağlamlığını və təhlükəsizliyini qorumaq kimi öhədəliklər də qoyur.

ESG tələblərinin yerinə yetirilməsi biznes sektoru üçün riskləri daha yaxşı idarə etməyə də imkan verir. ESG amilləri hazırda institusional investorlar tərəfindən aktiv seçim prosesinin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilir. İnvestorlar sərmayə ilə bağlı qərarlar qəbul etməzdən və investisiya planlaşdırmasından əvvəl ESG prinsipləri ilə bağlı lazımi araşdırmalar aparır, həmin prinsipləri tətbiq edən şirkətlərə daha çox üstünlük verir. Bu baxımdan yeni standarlar ölkəmizin milli biznes icması üçün istiqamətləndirici rol oynayacaq.

Beləliklə, Azərbaycan hökumətinin ekoloji, sosial və korporativ idarəetmə standartını qəbul etməsi “yaşıl hədəflərə” doğru aparılan tədbirlərin mühüm bir hissəsi kimi ətraf mühüit prinsiplərinin tətbiqinin genişləndirilməsinə töhfə verəcək.

E.CƏFƏRLİ