Bloomberg: “Bir ölkə çox zəngin ola bilərmi?”

...Norveç neft gəlirləri və suveren sərvət fondu sayəsində dünyanın ən zəngin ölkələrindən biridir. İndi ölkəni yeni iqtisadi çağırışlar gözləyir. Ölkənin təqribən 2 trilyon dollar dəyərində olan suveren sərvət fondu vətəndaşlar üçün yüksək həyat səviyyəsini təmin edir, lakin ekspertlər iqtisadiyyatın neft gəlirlərindən həddən artıq asılılığının mənfi nəticələri barədə xəbərdarlıq edirlər.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə Bloomberg yazır.

Son illərdə norveçlilər arasında xəstəlik nisbəti artıb, bu da səhiyyə xərclərini artırır. Bir işçiyə düşən orta xəstə günlərinin sayı 27,5-dir ki, bu da İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatında (OECD) ən yüksək göstəricidir. Eyni zamanda, məktəb nəticələri pisləşib: 15 yaşlıların riyaziyyat, elm və oxumaq üzrə balları, ən yüksək təhsil xərclərindən birinə baxmayaraq, OECD orta göstəricisindən aşağı düşüb, hər tələbəyə ildə təxminən 20.000 ABŞ dolları təşkil edib.

İqtisadi göstəricilər digər zəngin ölkələrlə müqayisədə, xüsusən də sənaye və texnologiya kimi əsas sektorlarda daha yavaş artır.

Tədqiqat və inkişafa sərmayələr azalır və başlanğıc maliyyələşdirmənin əsas mərhələlərinin sayı rekord həddə çatıb.

Yüksək səviyyəli sosial müavinətlər iqtisadi fəaliyyətə də təsir göstərir: xəstəlik və əlilliyə görə müavinətlər ÜDM-in təxminən 8 faizini təşkil edir, müavinətlər 12 aya qədər tam dövlət tərəfindən ödənilir.

Neft və qaz sənayesi hələ də ÜDM-in 21 faizini təşkil edir və özəl sektorun 10 faizini işlədir.

Bununla belə, karbohidrogenlərdən uzunmüddətli asılılıq iqtisadiyyat üçün risklər yaradır, xüsusən də neft gəlirlərinin azalmağa başladığı keçid dövründə...

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Norveç həm resursların səmərəli idarə edilməsinin faydalarını, həm də artıq sərvətin potensial təhlükələrini nümayiş etdirir - məhsuldarlığın azalmasından tutmuş innovasiyaların yavaşımasına və iqtisadiyyata artan sosial yükə qədər...

Əli Babayev