Icma.az
close
up
RU
Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

8 avqust Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan arasında Trampın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə sülh barədə şərtlər tamamilə razılaşdırıldı və müqavilə paraflandı. Zəngəzur dəhlizindən istifadə hüququnun Azərbaycana qaytarılması əsas dönüş nöqtəsi hesab edilir.

Müqaviləyə əsasən, ABŞ isə bu dəhlizə sabitlik məqsədi ilə nəzarət edəcək beynəlxalq qüvvə olacaq.

2020 ci il 10 noyabr 3 tərəfli sülhü əsasında həmin yoldan tranzit xətti kimi istifadə haqqı Bakının ixtiyarına veriləcəkdi lakin, 5 il keçməsinə baxmayaraq Moskva tərəfi gah müxtəlif vasitələrlə bu məsələni yubandırır, gah digər tərəfdən isə Qalustanyan kimi onun maraqlarını gizlicə təmsil edən şəxslərlə Ermənistan daxilində çevriliş həyata keçirmək, Zvarnotsda yerləşən hərbi bazasındakı qüvvələrlə bu çevrilişə dəstək vermək, anti Azərbaycan mövqeli siyasiləri hakimiyyətə gətirib yenidən ərazi iddiaları qaldırtmaqla regionu xaosa sürükləmək istəyirdi.

ABŞ isə Rusiyanın Cənubi Qafqaz planından xəbərdar idi.

Məsələnin mahiyyətində nə durur?

Əvvəla, Ukraynada gedən müharibə nəticəsində Qərb və NATO qüvvələri artıq bu ölkənin əhəmiyyətli hissəsində dayaqlarını qura bilmişlər, müharibə bitərsə, Kiyev neytral mövqe statusu daşıyacağı barədə söz verərsə də, İsrail modelli NATO üzvü olacaq yəni, hüquqi cəhətdən olmasa da, de fakto alyansın nəzarəti altında olacaq, ordu quruculuğu yeni standartlara uyğun ediləcək, texniki dəstək göstəriləcək və taktiki uzaq mənzilli raketlər ərazisində yerləşdiriləcək.

Beləcə Rusiyanın Qərb sərhədlərində ABŞ dəstəkli NATO möhkəmlənəcək və Serbiya daxil Balkanlarda mövcud olan Xorvatiya, Slovakiya kimi Moskva meyilli dövlətlərə əl çatanlıq dərəcəsi minimuma endiriləcək.

ABŞ Qafqazda da hərbi qüvvə saxlamaqla Rusiyanın bu dəfə cənub sərhədlərində for post qurur, həm Ermənistan daxilində nəsə çevrilişə cəhdi edilərsə (nəzərə alsaq ki, Nikol Paşinyan Qərb dəstəkli siyasi fiqurdur) həmin qüvvə vasitəsi ilə bu planın qarşısını almaq istəyir.

Zvarnotsda Rusiyadan göndərilən hərbi texnika və əsgər sayının artırılması sirr deyil ki, İrəvanda çevrilişə hesablanıb və güclü kəşfiyyat xidmətinə malik ABŞ hadisələri yaxından izləyir, qabaqlayıcı tədbirlər görür.

Qaldı ki, Tehranın 8 avqust sülh razılaşmasının əsasında ABŞ qüvvələrinin Zəngəzur dəhlizinə nəzarətdə iştirak hüququ əldə etməsinə mənfi yanaşmasına - səbəb budur ki, yaxın Şərqdə müttəfiqlərini itirdikdən sonra Rusiya ilə əlaqələri inkişaf etdirərək bu itkiləri kompensasiya edən, İsrail və ABŞ koalisiyasının Yaxın Şərqdə hərbi güc strukturlarını inkişaf etdirməyə başladığı dövrdə Moskva ilə militar ittifaqı artıran İran əsas yükdaşıma xətti kimi Zəngəzur keçidini görür, həm də Vaşinqton burada qüvvə saxlarsa ölkəsinin şimal sərhədlərində əsas rəqibin var olacağını, istənilən yük daşıma əməliyyatlarını izləyəcəyini düşünür.

Həmçinin, növbəti İran İsrail müharibəsi ehtimalı zamanı ABŞ ın dəstəklədiyi Tel Əvivə qarşı Moskva dərhal hərbi texniki yardım hətta ordu dəstəyi ilə strateji tərəfdaşı olacaq və bu yüklərin daşınması məhz əsas xətt kimi Zəngəzur dəhlizindən aparılacaq.

Rusiya isə ABŞ ın regionda Bakı, İrəvan və Tiflislə yaxınlaşmasına Qafqazı itirmə, İranla arasında bufer zona yaradılması, Hind Okeanına çıxışa, iqtisadi və hərbi yüklərin daşınmasına maneə kimi görür.

Moskva tərəfi nə qədər 8 avqust sülhü və Zəngəzur dəhlizində ABŞ qüvvələrinin yerləşdirilmə istəyinə bitərəf və müsbət yanaşsa da reallıq isə başqa cürdür

Müəllif siyasi şərhçi: İsa İsmayılov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 17 Avqust 2025 00:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri