Icma.az
close
up
RU
Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

8 avqust Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan arasında Trampın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə sülh barədə şərtlər tamamilə razılaşdırıldı və müqavilə paraflandı. Zəngəzur dəhlizindən istifadə hüququnun Azərbaycana qaytarılması əsas dönüş nöqtəsi hesab edilir.

Müqaviləyə əsasən, ABŞ isə bu dəhlizə sabitlik məqsədi ilə nəzarət edəcək beynəlxalq qüvvə olacaq.

2020 ci il 10 noyabr 3 tərəfli sülhü əsasında həmin yoldan tranzit xətti kimi istifadə haqqı Bakının ixtiyarına veriləcəkdi lakin, 5 il keçməsinə baxmayaraq Moskva tərəfi gah müxtəlif vasitələrlə bu məsələni yubandırır, gah digər tərəfdən isə Qalustanyan kimi onun maraqlarını gizlicə təmsil edən şəxslərlə Ermənistan daxilində çevriliş həyata keçirmək, Zvarnotsda yerləşən hərbi bazasındakı qüvvələrlə bu çevrilişə dəstək vermək, anti Azərbaycan mövqeli siyasiləri hakimiyyətə gətirib yenidən ərazi iddiaları qaldırtmaqla regionu xaosa sürükləmək istəyirdi.

ABŞ isə Rusiyanın Cənubi Qafqaz planından xəbərdar idi.

Məsələnin mahiyyətində nə durur?

Əvvəla, Ukraynada gedən müharibə nəticəsində Qərb və NATO qüvvələri artıq bu ölkənin əhəmiyyətli hissəsində dayaqlarını qura bilmişlər, müharibə bitərsə, Kiyev neytral mövqe statusu daşıyacağı barədə söz verərsə də, İsrail modelli NATO üzvü olacaq yəni, hüquqi cəhətdən olmasa da, de fakto alyansın nəzarəti altında olacaq, ordu quruculuğu yeni standartlara uyğun ediləcək, texniki dəstək göstəriləcək və taktiki uzaq mənzilli raketlər ərazisində yerləşdiriləcək.

Beləcə Rusiyanın Qərb sərhədlərində ABŞ dəstəkli NATO möhkəmlənəcək və Serbiya daxil Balkanlarda mövcud olan Xorvatiya, Slovakiya kimi Moskva meyilli dövlətlərə əl çatanlıq dərəcəsi minimuma endiriləcək.

ABŞ Qafqazda da hərbi qüvvə saxlamaqla Rusiyanın bu dəfə cənub sərhədlərində for post qurur, həm Ermənistan daxilində nəsə çevrilişə cəhdi edilərsə (nəzərə alsaq ki, Nikol Paşinyan Qərb dəstəkli siyasi fiqurdur) həmin qüvvə vasitəsi ilə bu planın qarşısını almaq istəyir.

Zvarnotsda Rusiyadan göndərilən hərbi texnika və əsgər sayının artırılması sirr deyil ki, İrəvanda çevrilişə hesablanıb və güclü kəşfiyyat xidmətinə malik ABŞ hadisələri yaxından izləyir, qabaqlayıcı tədbirlər görür.

Qaldı ki, Tehranın 8 avqust sülh razılaşmasının əsasında ABŞ qüvvələrinin Zəngəzur dəhlizinə nəzarətdə iştirak hüququ əldə etməsinə mənfi yanaşmasına - səbəb budur ki, yaxın Şərqdə müttəfiqlərini itirdikdən sonra Rusiya ilə əlaqələri inkişaf etdirərək bu itkiləri kompensasiya edən, İsrail və ABŞ koalisiyasının Yaxın Şərqdə hərbi güc strukturlarını inkişaf etdirməyə başladığı dövrdə Moskva ilə militar ittifaqı artıran İran əsas yükdaşıma xətti kimi Zəngəzur keçidini görür, həm də Vaşinqton burada qüvvə saxlarsa ölkəsinin şimal sərhədlərində əsas rəqibin var olacağını, istənilən yük daşıma əməliyyatlarını izləyəcəyini düşünür.

Həmçinin, növbəti İran İsrail müharibəsi ehtimalı zamanı ABŞ ın dəstəklədiyi Tel Əvivə qarşı Moskva dərhal hərbi texniki yardım hətta ordu dəstəyi ilə strateji tərəfdaşı olacaq və bu yüklərin daşınması məhz əsas xətt kimi Zəngəzur dəhlizindən aparılacaq.

Rusiya isə ABŞ ın regionda Bakı, İrəvan və Tiflislə yaxınlaşmasına Qafqazı itirmə, İranla arasında bufer zona yaradılması, Hind Okeanına çıxışa, iqtisadi və hərbi yüklərin daşınmasına maneə kimi görür.

Moskva tərəfi nə qədər 8 avqust sülhü və Zəngəzur dəhlizində ABŞ qüvvələrinin yerləşdirilmə istəyinə bitərəf və müsbət yanaşsa da reallıq isə başqa cürdür

Müəllif siyasi şərhçi: İsa İsmayılov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:293
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 17 Avqust 2025 00:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri