Icma.az
close
up
RU
Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Bölgənin şah damarı Zəngəzur dəhlizində toqquşan maraqlar

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

8 avqust Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan arasında Trampın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə sülh barədə şərtlər tamamilə razılaşdırıldı və müqavilə paraflandı. Zəngəzur dəhlizindən istifadə hüququnun Azərbaycana qaytarılması əsas dönüş nöqtəsi hesab edilir.

Müqaviləyə əsasən, ABŞ isə bu dəhlizə sabitlik məqsədi ilə nəzarət edəcək beynəlxalq qüvvə olacaq.

2020 ci il 10 noyabr 3 tərəfli sülhü əsasında həmin yoldan tranzit xətti kimi istifadə haqqı Bakının ixtiyarına veriləcəkdi lakin, 5 il keçməsinə baxmayaraq Moskva tərəfi gah müxtəlif vasitələrlə bu məsələni yubandırır, gah digər tərəfdən isə Qalustanyan kimi onun maraqlarını gizlicə təmsil edən şəxslərlə Ermənistan daxilində çevriliş həyata keçirmək, Zvarnotsda yerləşən hərbi bazasındakı qüvvələrlə bu çevrilişə dəstək vermək, anti Azərbaycan mövqeli siyasiləri hakimiyyətə gətirib yenidən ərazi iddiaları qaldırtmaqla regionu xaosa sürükləmək istəyirdi.

ABŞ isə Rusiyanın Cənubi Qafqaz planından xəbərdar idi.

Məsələnin mahiyyətində nə durur?

Əvvəla, Ukraynada gedən müharibə nəticəsində Qərb və NATO qüvvələri artıq bu ölkənin əhəmiyyətli hissəsində dayaqlarını qura bilmişlər, müharibə bitərsə, Kiyev neytral mövqe statusu daşıyacağı barədə söz verərsə də, İsrail modelli NATO üzvü olacaq yəni, hüquqi cəhətdən olmasa da, de fakto alyansın nəzarəti altında olacaq, ordu quruculuğu yeni standartlara uyğun ediləcək, texniki dəstək göstəriləcək və taktiki uzaq mənzilli raketlər ərazisində yerləşdiriləcək.

Beləcə Rusiyanın Qərb sərhədlərində ABŞ dəstəkli NATO möhkəmlənəcək və Serbiya daxil Balkanlarda mövcud olan Xorvatiya, Slovakiya kimi Moskva meyilli dövlətlərə əl çatanlıq dərəcəsi minimuma endiriləcək.

ABŞ Qafqazda da hərbi qüvvə saxlamaqla Rusiyanın bu dəfə cənub sərhədlərində for post qurur, həm Ermənistan daxilində nəsə çevrilişə cəhdi edilərsə (nəzərə alsaq ki, Nikol Paşinyan Qərb dəstəkli siyasi fiqurdur) həmin qüvvə vasitəsi ilə bu planın qarşısını almaq istəyir.

Zvarnotsda Rusiyadan göndərilən hərbi texnika və əsgər sayının artırılması sirr deyil ki, İrəvanda çevrilişə hesablanıb və güclü kəşfiyyat xidmətinə malik ABŞ hadisələri yaxından izləyir, qabaqlayıcı tədbirlər görür.

Qaldı ki, Tehranın 8 avqust sülh razılaşmasının əsasında ABŞ qüvvələrinin Zəngəzur dəhlizinə nəzarətdə iştirak hüququ əldə etməsinə mənfi yanaşmasına - səbəb budur ki, yaxın Şərqdə müttəfiqlərini itirdikdən sonra Rusiya ilə əlaqələri inkişaf etdirərək bu itkiləri kompensasiya edən, İsrail və ABŞ koalisiyasının Yaxın Şərqdə hərbi güc strukturlarını inkişaf etdirməyə başladığı dövrdə Moskva ilə militar ittifaqı artıran İran əsas yükdaşıma xətti kimi Zəngəzur keçidini görür, həm də Vaşinqton burada qüvvə saxlarsa ölkəsinin şimal sərhədlərində əsas rəqibin var olacağını, istənilən yük daşıma əməliyyatlarını izləyəcəyini düşünür.

Həmçinin, növbəti İran İsrail müharibəsi ehtimalı zamanı ABŞ ın dəstəklədiyi Tel Əvivə qarşı Moskva dərhal hərbi texniki yardım hətta ordu dəstəyi ilə strateji tərəfdaşı olacaq və bu yüklərin daşınması məhz əsas xətt kimi Zəngəzur dəhlizindən aparılacaq.

Rusiya isə ABŞ ın regionda Bakı, İrəvan və Tiflislə yaxınlaşmasına Qafqazı itirmə, İranla arasında bufer zona yaradılması, Hind Okeanına çıxışa, iqtisadi və hərbi yüklərin daşınmasına maneə kimi görür.

Moskva tərəfi nə qədər 8 avqust sülhü və Zəngəzur dəhlizində ABŞ qüvvələrinin yerləşdirilmə istəyinə bitərəf və müsbət yanaşsa da reallıq isə başqa cürdür

Müəllif siyasi şərhçi: İsa İsmayılov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:270
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 17 Avqust 2025 00:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri