Böyrəklərdə daş əmələ gətirən qidalar açıqlanıb

Böyrək daşlarının təxminən 60–80%-i kalsium oksalatlardan ibarətdir - bu, çox möhkəm, suda həll olmayan və çətin parçalanan birləşmələrdir.

Bu barədə BAKU.WS "Qazeta.Ru"-ya istinadla xəbər verir.

Moskva Urologiya Mərkəzinin uroloq-onkoloqu, 67 saylı uroloji şöbənin müdiri, professor Viqen Malxasyanın sözlərinə görə, oksalatla zəngin məhsullar - qarabaşaq, pomidor, qara çay, çuğundur və digərləri - sidikdaşı xəstəliyi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Oksalatlar - tərkibində kalsium olan şam ağacı turşusunun duzlarıdır. Onların təxminən 30%-i qida ilə, 70%-i isə C vitamininin maddələr mübadiləsi nəticəsində orqanizmdə əmələ gəlir.

"Oksalatlar maddələr mübadiləsinin son məhsuludur. Onlar orqanizmdə parçalanmır və sidiklə xaric olunur. Sidikdə kalsiumla birləşərək kristallaşır və daş əmələ gətirir", - deyə mütəxəssis izah edib.

Daş yaranmasının əsas səbəbi hiperoksaluriyadır - yəni sidikdə oksalatların həddindən artıq çox olması. Bu iki formada ola bilər:

Alimentar hiperoksaluriya – qidada oksalatın çox olması nəticəsində;

Enteral hiperoksaluriya – oksalatların bağırsaqda həddindən artıq sorulması zamanı.

Kalsium oksalatların sorulmasını azaltmaqda mühüm rol oynayır, buna görə də oksaluriya zamanı süd məhsullarının qəbulu vacibdir.

"Orta hesabla insan gündə 300–1000 mq oksalat qəbul edir. Müalicə zamanı bu miqdarın 50 mq-a qədər azaldılması vacibdir.

Oksalatla zəngin məhsullara kakao, şokolad, qara çay, çuğundur, kök, ispanaq, turşəng, badımcan, yaşıl bibər, cəfəri, rübarb, kərəviz, pomidor, əncir, moruq, qoz-fındıq və qarabaşaq daxildir", - deyə ekspert vurğulayıb.

Oksalat mənşəli daşlar zamanı sidikdə oksalat səviyyəsini yoxlamaq vacibdir. Əgər bu göstərici yüksəkdirsə, yuxarıda sadalanan qidaların qəbulu məhdudlaşdırılmalı, C vitamini, duz və heyvani zülalın miqdarı azaldılmalı, əvəzində süd məhsulları və liflə zəngin qidaların payı artırılmalıdır.