Brejnev Ştirlisin tapılmasını niyə əmr edib?

Sovet televiziyasının ən populyar ekran əsərlərindən biri olan “Baharın on yeddi anı” filmi təkcə tamaşaçıların yaddaşında deyil, həm də çəkiliş prosesi ilə bağlı saysız əhvalatlarla kino tarixində iz buraxıb. AzPost bildirir ki, Ştirlis obrazını canlandıran məşhur rus aktyoru Vyaçeslav Tixonovun başına gələn hadisələr isə bu ekran əsərinin nə qədər böyük təsir gücünə malik olduğunu bir daha göstərir.

Tixonovun özü sonralar danışırdı ki, bağ evində istirahət edərkən qəfil ürək ağrısı hiss edib və gecə vaxtı onu yaxınlıqdakı hərbi hospitala aparıblar. Həkim qəbul zamanı anketi doldurarkən aktyordan hərbi rütbəsini soruşub. Tixonov isə adət etdiyi kimi “Standartenfürer” cavabını verib. Həkimin təəccüblə başını qaldıraraq “Bağışlayın, sizi tanımadım…” deməsi həmin illərdə Ştirlis obrazının xalqın təxəyyülündə real şəxs kimi qavranıldığını göstərən ən yaddaqalan epizodlardan biri idi.

Almaniyada aparılan çəkilişlər zamanı aktyorun real hərbi forma ilə mehmanxanadan çıxıb piyada çəkiliş yerinə getməsi isə demək olar ki, onun həbs olunması ilə nəticələnirmiş. Ştandartenfürer formasını görən berlinlilər onu dərhal saxlayıb polisə təhvil vermək istəyiblər. Yalnız çəkiliş qrupunun vaxtında yetişməsi aktyoru xoşagəlməz vəziyyətdən xilas edib.

Filmin digər epizodları da maraqlı faktlarla yadda qalıb. Məsələn, kibrit çöplərindən heyvan fiqurlarının düzəldildiyi kadrda əslində Tixonovun yox, filmin rəssamı Feliks Rostotskinin qolu çəkilib. Çünki aktyorun biləyində “Slava” yazılmış döymə vardı və onun gizlədilməsi mümkün olmamışdı.

Eləcə də, SS əməkdaşlarının uşağa işgəncə verdiyi məşhur səhnədə çəkiliş prosesində bir yox, bir neçə uşaq iştirak edib. Uşaqlar uşaq evindən gətirilir, hər kadrdan sonra dəyişdirilirdi ki, aclıq və yorğunluqdan təsirlənməsinlər. Həmin səhnə guya soyuqda çəkilir kimi göstərilsə də, əslində studiya isti idi və uşaqlar hətta kameraya gülümsəyirdilər. Bu səbəbdən səs operatoru xüsusi olaraq uşaq evinə gedib ağlama səsi yazdırmalı olub.

Filmin musiqilərinin ifası üçün əvvəlcə Müslüm Maqomayev dəvət edilib. O, oxusa da, rejissorun tələbindən sonra yenidən ifa etməkdən imtina edib. Daha sonra Valeriy Obodzinskiy və Valentina Tolkunova da mahnıları səsləndiriblər. Sonda isə 16-cı ifaçı kimi İosif Kobzonun variantı qəbul edilib. Maraqlısı budur ki, titrlərdə Kobzonun adı yoxdur – çünki titrlər səs yazılar təsdiqlənməmişdən əvvəl hazırlanmışdı.

“Baharın on yeddi anı” 1973-cü ilin avqustunda nümayiş olunanda SSRİ-də misilsiz populyarlıq qazanıb. O dərəcədə ki, milisin rəsmi məlumatına görə, filmin yayımlandığı saatlarda ölkədə cinayətkarlıq kəskin azalıb, Moskva küçələrində tam sakitlik hökm sürüb. Hamı evdə televizorun qarşısında serialı izləyirmiş.

Filmin Macarıstanda nümayişi zamanı yaşanan əhvalat isə daha bir maraqlı fakt kimi yadda qalıb. SSRİ vətəndaşı sərhəddə macar sərhədçidən soruşub ki, “sizin vətəndaşlar niyə Avstriyaya qaçmağa çalışmır?” Sərhədçinin cavabı belə olub: “Hazırda yox, çünki televiziyada sizin ‘Baharın on yeddi anı’ gedir”.

Filmin uğuru o qədər böyük idi ki, “Mosfilm” və televiziya ikinci seriyadan sonra məktub və zənglərlə dolub. Bir qadın yazırdı ki, əri bu filmə baxmaq üçün evdən çıxmır və hətta içkini azaltmağa başlayıb. Rejissor Tatyana Lioznova isə filmin yayımlandığı vaxt özü ekrana baxa bilmirmiş – əsəbi gərginlikdən yalnız pəncərədən müşahidə edirmiş ki, bütün mənzillərdə işıqlar yanır və insanlar seriala baxırlar.

SSRİ-də dolaşan məşhur əfsanəyə görə, Leonid Brejnev obrazdan o qədər təsirlənibmiş ki, “təcili Ştirlisi tapıb mükafatlandırın” deyə göstəriş verib. KQB rəhbəri Andropov isə “elə adam yoxdur, bu uydurulmuş obrazdır” cavabını verib. Brejnev yalnız “təəssüf” deməklə kifayətlənib.

Həmin gün Brejnev aktrisa Yekaterina Qradovaya da zəng edərək roluna görə təşəkkür etmək istəyib. Aktrisa isə bunu zarafat hesab edib telefonu hirslə qapadıb. Yalnız ikinci zəngdən sonra Brejnev ilə danışacağına inandırılıb.

AzPost.az

Paylaş