Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Bu dərmanlar xərçəng yarada bilər

Bu dərmanlar xərçəng yarada bilər

Metbuat saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Hər il dünyada milyonlarla insana xərçəng diaqnozu qoyulur. Təkcə ötən il Azərbaycanda 15 min 164 nəfərdə ilk dəfə xərçəng xəstəliyi aşkarlanıb. Onlardan 7 min 113 nəfəri kişi, 8 min 51-i isə qadındır. 2024-cü ildə ölkə üzrə xərçəngdən ölənlərin sayı 9 min 681 nəfər təşkil edib. Bəzi mütəxəssislərin fikrincə, hətta digər xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan bəzi dərmanlar belə xərçəngin yaranmasına səbəb ola bilər. Bəs hansı dərmanlar bu riski daşıyır?

Onkoloq Dr. Aliyə Aslan Metbuat.az-a açıqlamasında bu faktı təsdiqləyib. O bildirib ki, son illərdə ABŞ-ın Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) bir sıra dərmanların tərkibində xərçəng riski yaradan kanserogen maddə olan N-nitrosodimetilamin (NDMA) aşkar edib:

“FDA son tədqiqatlarda NDMA-nın miqdarının 96 nanoqramdan çox olmamasına xüsusi önəm verir. Araşdırmalar nəticəsində xərçəng riski yarada biləcək dərmanlar üç əsas kateqoriyaya ayrılır:

- Hormonal preparatlar

- Antidiyabetik və antihipertenziv dərmanlar (təzyiqsalıcı preparatlar)

- İmmunsupressorlar (immun sistemini zəiflədən dərmanlar)”

Həkimin sözlərinə görə, hormonal müalicə qəbul edən qadınlar, xüsusilə menopoz dövründə hormon əvəzedici terapiya alanlar, süni mayalanma icra olunan və müxtəlif hormonal pozuntular səbəbilə bu cür dərmanlardan istifadə edənlər yüksək risk qrupuna daxildirlər:

“Xərçəngin yaranma tezliyi bir çox amildən asılıdır. Bu, istifadə olunan hormonun növündən (yalnız estrogen, yalnız progesteron və ya hər ikisinin birgə istifadəsi) və qəbul müddətindən asılıdır. Estrogen-progesteron müalicəsi alan qadınlarda ən çox endometriyal və süd vəzi xərçəngi riski artır. Müalicə nə qədər uzun sürərsə, risk də o qədər çox olur. Lakin müalicə dayandırıldıqdan 3 il sonra risk səviyyəsi hormon qəbul etməyən qadınlarla eyni səviyyəyə enir. Steroid tərkibli dərmanların uzunmüddətli istifadəsi də orqanizmin hormonal balansını pozaraq xərçəngə səbəb ola bilər. Xüsusilə kişilərdə testis xərçəngi riski artır”.

A.Aslan antidiyabetik və antihipertenziv dərmanların təhlükələrinə də toxunub:

“Bəzi təzyiqsalıcı və şəkər əleyhinə dərmanların tərkibində NDMA-nın miqdarı normadan yüksək olub. Bu səbəbdən FDA 2020-ci ildə həmin preparatların bazardan geri çağırılması qərarını verib. Bundan əlavə, aparılan metaanalizlər antihipertenziv dərmanların böyrək hüceyrəli karsinoma (RCC) riskini artırdığını göstərib”.

Onkoloq bildirib ki, immunosupressiv dərmanlar da xərçəng riski daşıyır:

“Son illərdə orqan transplantasiyasından sonra istifadə olunan immunosupressorların xərçəng riskini artırdığı sübuta yetirilib. Belə xəstələrdə daha çox dəri, dodaq, limfoma və Kaposi sarkoması halları müşahidə olunub. Bundan başqa, bəzi TNF inhibitorları (iltihabəleyhinə dərmanlar), proton pompa inhibitorları (mədə qoruyucu preparatlar) və digər dərmanların normadan artıq istifadəsi də xərçəng riskini artıra bilər. TNF inhibitorları xüsusilə melanoma xaric digər dəri xərçəngi növlərində risk faktoru sayılır”.

Dr. A.Aslan vətəndaşlara xəbərdarlıq edərək bildirib:

“Bütün bu sadalanan faktları nəzərə alaraq, vətəndaşlar həkim tövsiyəsi olmadan özbaşına dərman qəbul etməməlidirlər. İstənilən preparat yalnız həkim nəzarəti və göstərişi ilə qəbul edilməlidir”.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 17 İyun 2025 18:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri