Bu meyvə xərçəngdən qoruyur?

 
Yay aylarının sevilən meyvələrindən olan şaftalı təkcə şirin dadı ilə deyil, tərkibindəki polifenollar, flavonoidlər, karotenoidlər, C vitamini və digər bioaktiv maddələrlə də diqqət çəkir. Elmi araşdırmalar onun antioksidant xüsusiyyətlərə malik olduğunu göstərir, lakin şaftalının konkret xəstəlikləri müalicə etdiyi barədə iddialar üçün hələ kifayət qədər klinik sübut yoxdur.
Şaftalı antioksidant maddələrlə zəngindir

2025-ci ildə aparılan kimyəvi analizdə müxtəlif şaftalı sortlarında 47 metabolit müəyyən edilib. Tədqiqatçılar meyvənin qabığı və lətində flavanollar, flavonollar, hidroksisinnamik turşular və digər bioaktiv maddələrin olduğunu müəyyənləşdiriblər. Sarı lətli şaftalılarda karotenoidlərin miqdarı ağ lətli sortlarla müqayisədə daha yüksək olub.
Şaftalının tərkibindəki polifenolların antioksidant xüsusiyyətləri də laboratoriya araşdırmalarında göstərilib. Bu maddələr orqanizmdə oksidləşdirici stresslə mübarizədə rol oynaya bilər.

Qan şəkərinə təsiri necədir?
İnsanlar üzərində aparılan kiçik randomizə edilmiş araşdırmada şaftalıdan hazırlanmış içkinin qəbulundan sonra qan şəkərinin artımının eyni miqdarda şəkər ehtiva edən nəzarət içkisinə nisbətən daha aşağı olduğu müşahidə edilib. Tədqiqatda şaftalı qəbulunun bəzi metabolik və iltihabi göstəricilərə təsiri də araşdırılıb.
Bununla belə, bu nəticə şaftalının diabeti müalicə etdiyini göstərmir. 2025-ci ildə aparılan digər araşdırmada şaftalı şirəsindəki fenolik maddələrin insulin müqavimətinə təsiri laboratoriya şəraitində araşdırılıb və ümidverici nəticələr əldə edilib. Bu nəticələrin insanlarda təsdiqlənməsi üçün daha geniş klinik tədqiqatlara ehtiyac var.

Qabığını soymaq lazımdır?
Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi məqamlardan biri də şaftalının qabığıdır. Araşdırmalar göstərir ki, qabıqda bəzi fenolik maddələrin konsentrasiyası lətə nisbətən daha yüksək ola bilər.
Buna görə yaxşı yuyulmuş və təmiz şaftalının qabığı ilə birlikdə yeyilməsi daha çox bioaktiv maddə qəbuluna imkan verə bilər.

Bəs şaftalı xərçəngdən qoruyur?
Şaftalının tərkibindəki bəzi polifenolların və digər bioaktiv maddələrin xərçəng hüceyrələri ilə bağlı laboratoriya tədqiqatlarında araşdırıldığı məlumdur. Lakin hazırda adi şaftalı yeməyin insanlarda xərçəngin qarşısını aldığı və ya müalicə etdiyi barədə kifayət qədər klinik sübut yoxdur.
Nəticə olaraq, şaftalının ən yaxşı təsdiqlənmiş üstünlüyü onun qida dəyəri və bioaktiv maddələrlə zənginliyidir. Şaftalı sağlam və müxtəlif qidalanmanın bir hissəsi kimi faydalı seçimdir, amma onu hər hansı xəstəliyin müalicəsi kimi təqdim etmək elmi baxımdan düzgün deyil.

Mənbə: Science Direct

Saglamolun.Az