Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Bu, tariximizin korlanmasıdır, yoxsa? Foto

Bu, tariximizin korlanmasıdır, yoxsa? Foto

Axar.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Şuşa təkcə bir şəhər deyil, bütöv bir tarixdir, hər daşı, qayası, küçəsi ilə. Bu tarixin üzərinə hansısa yazını yazmaq nəyinsə “əbədiləşdirilməsi”, yoxsa tariximizin korlanmasıdır?

Bir qrup turistin Şuşada qayaların və daşların üzərinə adlar yazması bu məsələni gündəmə gətirdi.

Yazılan adların şəhidlərimizə məxsus olduğu, bu yolla əbədiləşdirmək istədikləri deyilir. Axı bu şəhidlərimizin adının əbədiləşdirilməsi yox, sıradan hala çevrilməsi deməkdir. Çünki şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinin əbədiləşdirilməsi qeyri-peşəkar şəkildə edilməməli, vizuallıq baxımından eybəcər formada olmamalıdır. Olmur da, ölkənin hər yerində dövlət tərəfindən şəhidlərimizin xatirəsinə abidələr, parklar, xiyabanlar, memorial komplekslər salınıb. Bütün bunlar peşəkar formada edilib və bununla şəhidlərimizin adı əbədiləşdirilir, Azərbaycan var olduqca, şəhidlərimizin xatirəsi də var olacaq. Buna rəğmən, Şuşada qayaların, daşların üzərinə şəhidlərimizin adının yazılması onların adının əbədiləşdirilməsinin qeyri-peşəkar, qeyri-vizual formada edilməsidir. Ki, bunun şəhidlərimizin xatirəsinə zərəri var. Çünki bir müddət sonra yazılan adlar erroziyaya uğrayacaq, silinəcək, yaxud daha eybəcər formaya düşəcək. Digər tərəfdən, bunun edilməsi tarixi irsimizin olan Şuşaya zərər verməkdir.

Birincisi, Şuşanın tarixi görkəmi zərər görür;

İkincisi, qayalara, daşlara yazılar yazmaq qarşısıalınmaz prosesə çevrilə bilər.

Təcrübə ilə təsdiq olunub: qayaların, daşların və divarların, yaxud binaların üzərinin yazılmasının qarşısı alınmasa, bu, davamlı prosesə çevrilir, belə demək mümkünsə, hər kəs “ürək sözlərini” həkk etməyə, “tarixə keçirməyə” çalışır. Şuşanın qayalarına, daşlarına indi şəhidlərin adı yazılırsa, zamanla, şəhərə baş çəkən hər kəs özündən “bir xatirə” qoymağa çalışacaq. Biri qayaları reklam lövhəsi kimi istifadə edəcək, digəri eşqini elan edəcək. Bir müddət sonra Şuşa qraffiti vandalizminin hədəfinə çevriləcək. Beləliklə, tarixin parçası olan qayalar, daşlar eybəcər formaya salınacaq. Bu baxımdan, məsələ göründüyündən də mürəkkəbdir.

Bu gün Avropa ölkələri qraffiti həvəskarlarının “küçə sənətinin nümunəsi” kimi təqdim etdiyi əməllərinin qurbanına çevrilib, həm vizual vandalizmə məruz qalır, həm də onların təmizlənməsinə milyonlarla vəsait xərclənir.

Bir müddət öncə Nizami Kino Mərkəzinin fasadının korlanması da məhz qraffiti vandalizminin mümunəsi idi. Mədəni-tarixi əhəmiyyətli binanın korlanması təkcə mənəvi baxımdan yox, hüquqi baxımdan da məsuliyyət yaradırdı və bu əməlləri törədənlərlə bağlı hüquqi addımlar atılıb.

Şuşada baş verənlər bunun genişmiqyaslı forması hesab oluna bilər. Çünki Şuşa bütövlükdə Azərbaycanın mədəni-tarixi mirasıdır. Şuşanın işğaldan azad edilməsi zamanı ordumuzun artilleriyadan maksimum istifadə etməməyə çalışması şəhərin tarixi əhəmiyyətinin böyüklüyünü göstərən nümunələrdəndir. Və bu gün Azərbaycan əsgərinin qıymadığı Şuşanın qayalarına, daşlarına yazıların yazılmasının qarşısı alınmasa, bu davamlı prosesə çevrilə bilər. Məsələnin digər tərəfi isə qayalara, daşlara, memarlıq abidələrinə yazılan yazıların təmizlənməsi zamanı yaranan çətinliklərdir. Bu, əlavə resurs, vaxt və maliyyə ilə yanaşı, tarixi abidələrin zərər görməsi ilə də nəticələnə bilər.

Bu mənzərə hər kəsin tarixi-memarlıq abidələrinə məsuliyyətlə yanaşması zərurətini yaradır. Qanunla dövlət qoruğu elan edilmiş Şuşa kimi hər daşında, qayasında tarixin olduğu bir şəhərə yanaşma daha həssas olmalıdır. Tarixin üzərində cızma-qara etmək qəbuledilməzdir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2026 20:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri