Buraxılış imtahanları yaxınlaşır: şagirdlərə psixoloji dəstək necə olmalıdır?

Buraxılış imtahanları yaxınlaşdıqca, şagirdlər və valideynlər arasında stress və həyəcan artır. Bu dövr, təkcə biliklərin yoxlanması deyil, eyni zamanda psixoloji dözümlülüyün sınaqdan keçirilməsi mərhələsi kimi də qiymətləndirilir. Bu dövrdə şagirdlərin psixoloji yükünü azaltmaq üçün məktəblərdə hansı tədbirlər görülməlidir? Valideynlər övladlarına necə dəstək ola bilərlər?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən psixoloq Gülnar Orucova bildirib ki, imtahan yaxınlaşdıqca bir neçə proses dalğa-dalğa bir-birini izləyir:
“Bu proseslərdə həyəcan və stres artır, aqressivlik yüksəlir. Valideynlər düşünür ki, övladları davamlı olaraq kitab oxumalı, dərsə hazırlaşmalıdır. Amma bu, təbii ki, mümkün deyil. Hər bir abituriyentin asudə vaxtı olmalıdır. O, bu vaxtı istirahətə sərf etməlidir. Hazırlıq dövrü gün ərzində 4-5 saata qədər davam edə bilər. Bununla yanaşı, yuxu rejimi də normal olmalıdır. Çünki əgər yuxu rejimi pozularsa, gərginlik, stres, əsəb kimi hallar ortaya çıxa bilər. İmtahana az qaldıqca valideynlər övladlarını sınaqlara göndərirlər. Məlum məsələdir ki, sınaq imtahanlarında bəzən zəif, bəzən isə yetərsiz nəticələr olur. Valideyn bu nəticələrdən çıxış edərək övladını stresli vəziyyətə sala bilər. Mən valideynlərə məsləhət görərdim ki, övladlarına inansınlar, onlara güvənsinlər və bir söz desinlər: "Sən universitetə qəbul olsan da, olmasan da, mənim övladımsan. Səni uğurunla da, uğursuzluğunla da qəbul edirəm”. Həyat 120 sualdan və ya 3 saatdan ibarət deyil. Hər hansı bir sualı bilməmək və ya ona yaxşı cavab verməmək insanın savadsız olmasına dəlalət etmir. Bu, sadəcə həmin fənni yaxşı mənimsəmədiyinin göstəricisi ola bilər. Valideynin dəstəyini görən hər bir abituriyent daha uğurlu olur”.
Psixoloq onu da qeyd edib ki,  heç bir halda övladınıza şərtlər qoymayın, ona aqressiv yanaşmayın, onu günahlandırmayın:
“Təəssüf ki, bəzi valideynlər "Girməsən, get özün bilərsən", "Səndən adam olmayacaq" kimi ifadələr işlədirlər. Bu cür yanaşma qəti şəkildə yolverilməzdir. Azərbaycanda ali məktəbə qəbul olmaq sanki bir marafona çevrilib. Hətta bəzi valideynlər bu marafonda abituriyentlərdən daha çox yarışırlar. Halbuki ali təhsil almaq hələ uğurlu olmaq, varlanmaq və ya savadlı olmaq demək deyil. Ölkəmizdə düşüncələr belə formalaşıb ki, universitetə qəbul olmaq vəkil, müəllim, həkim və ya yüksək vəzifəli şəxs olmaq deməkdir. Amma ali təhsil sadəcə bir təhsildir və bunu belə qəbul etmək lazımdır. Kifayət qədər insan var ki, ali təhsil almadan da, xüsusilə biznes sahəsində böyük uğurlara imza atıb. Övladımıza hər zaman sözlərimizlə dəstək olmalıyıq. Təkcə sözlə deyil, həm də davranışlarımızla və hərəkətlərimizlə bunu göstərməliyik. Onlara güvən verməliyik ki, bu güvən sayəsində uğur qazana bilsinlər”.
Leyla Turan
Demokrat.az