Icma.az
close
up
RU
Bütün ailəsi o xəstəlikdən öldü, özü sağ qaldı Alimlər onu araşdırır

Bütün ailəsi o xəstəlikdən öldü, özü sağ qaldı Alimlər onu araşdırır

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

76 yaşlı Duq Uitni demək olar ki, bütün ailəsini Altsheymer xəstəliyinə itirib. Lakin o, nadir genetik mutasiyaya sahib olmasına baxmayaraq, xəstəliyə tutulmayıb. 

Qaynarinfo "The New York Times"a istinadən xəbər verir ki, bu vəziyyət elm adamlarının diqqətini cəlb edib və Uitni qorxunc xəstəliyə qarşı ümid olmaq üçün könüllü olaraq klinik tədqiqatlara qatılıb. Əgər alimlər onu qoruyan sirri aşkarlaya bilsələr, bu, Altsheymerin müalicəsində böyük irəliləyiş ola bilər.

Mart ayının bir səhəri, günəş doğmadan öncə Uitni evindən 3.200 kilometr uzaqlıqdakı tibb mərkəzinə daxil olub. Bir neçə saat sonra, sakit təbiətli, eynəkli təqaüdçü bir insan tədqiqat obyekti halına gəlib.

Həkimlər onun beyin-onurğa beyini mayesindən nümunə götürüb, dərisindən hüceyrə örnəkləri alıblar. Daha sonra radioaktiv izləyici maddə inyeksiyası və termoplastik maska ilə aparılan uzunmüddətli beyin skanları həyata keçirilib. Üç günlük ziyarət zamanı Uitniyə nevroloji müayinələr, idrak testləri və çoxsaylı qan analizləri də tətbiq olunub.

14 ildir tədqiqatların mərkəzindədir

Uitni artıq 14 ildir ki, ABŞ-ın Vaşinqton Universitetində aparılan geniş elmi araşdırmaların əsas iştirakçısıdır. O, xəstə olduğu üçün deyil, xəstə olması gözlənildiyi üçün öyrənilir.

Alimlər onu, nadir genetik mutasiyaya sahib olmasına baxmayaraq sağlam qalan, elmi cəhətdən "unikal insan” hesab edirlər. Bu mutasiya, adətən insanın 40–50 yaşlarında Altsheymerə tutulmasına və on il ərzində həyatını itirməsinə səbəb olur.

Bu ailədə demək olar ki, hər kəs Altsheymer olub

Uitninin ailəsi, ABŞ-da bu xəstəliyə səbəb olan genetik mutasiyanı daşıyan ən böyük ailə kimi tanınır. Onun anası və 13 qardaş-bacısından doqquzu Altsheymer xəstəliyinə tutulub və erkən yaşda vəfat edib.

Amma o, bunu bacarıb. Sanki hansısa bioloji faktor onu qoruyub və ailə üzvlərindən ən azı 25 il artıq sağlam qalıb.

Elm adamları bioloji sirrin axtarışında

Alimlər Uitninin bioloji sirrinin arxasınca gedirlər. Onun genetik və biokimyəvi fərqlərinin öyrənilməsi Altsheymerin qarşısını almaq və ya müalicə etmək üçün yeni dərman və gen terapiyalarının yaranmasına səbəb ola bilər.

Araşdırmalar göstərib ki, Uitninin beynində "amiloid" adlı zülal yığılması yüksək səviyyədə olsa da, xəstəliyin əsas təzahürlərindən biri olan "tau" zülalının toplanması çox azdır. Nəticədə onun idrak qabiliyyəti uzun illər qorunub.

Vaşinqton Universitetindən nevroloq Xorxe Llibre-Querra bildirib:

"Uitninin beyni amiloidlə doludur, lakin çox az "tau" yığılır. O, tau zülalının yayılmasına qarşı davamlıdır – onun sirri də məhz buradadır".

Dəmir intizam və dərin sakitlik

Uitninin həyat yoldaşı Ayona, 1970-ci illərdən bəri onun vəziyyətini yaxından izləyib. O, həyat yoldaşının anasının xəstələnməsindən sonra daim eyni aqibətin təkrarlanacağından qorxduğunu deyib. Lakin Uitni bu vəziyyətə soyuqqanlılıqla yanaşıb və "Əgər qorxmaq üçün səbəb yoxdursa, hələ narahat olmağa dəyməz deyib.

Dünyada onun kimi yalnız iki nəfər daha var

Elm adamları bildirirlər ki, indiyədək Uitni kimi, erkən başlanğıclı demensiyaya səbəb olan mutasiyaya baxmayaraq sağlam qalan yalnız iki nəfər qeydə alınıb. Hər ikisi Kolumbiyadan olan ailələrdə eyni fenomen müşahidə edilib.

Uitninin 53 yaşlı oğlu Brayan da eyni mutasiyaya sahibdir və o da hələlik sağlamdır. Brayan hazırda "amiloid"ə qarşı dərman sınaqlarında iştirak edir və bu müalicənin təsiri sayəsində hələ demensiya əlamətləri göstərmir.

Son testlərə görə, Uitninin idrak göstəriciləri son dörd ildə demək olar ki, dəyişməyib. Alimlər hələ onun sirrini tam müəyyənləşdirə bilməsələr də, axtarışlar davam edir.

Duq Uitnini qoruyan genetik mexanizm, bəlkə də milyonlarla insan üçün gələcəkdə Altsheymerə qarşı açar ola bilər.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Oktyabr 2025 10:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see373

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see335

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see293

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see269

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see266

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see257

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see246

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see239

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see238

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see225

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see219

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see217

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see214

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see211

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see210

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see206

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see206

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see200

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see199

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri