BYD istehsalı azaltdı Anbarlar dolub daşır

XIX əsrin böyük alman iqtisadçısı Karl Marks iqtisadi böhranların tsiklik xarakterini izah edərək özünü bir daha iqtisadçı və filosof kimi dünyaya tanıtdı. Marks iqtisadi böhranların səbəbini istehsal imkanlarının tələbi ifrat dərəcədə üstələməsi ilə izah edirdi. Onun fikrincə, tələbdən artıq istehsal böhranın köklü səbəblərindən biridir. Lakin istehlakın azalması da nəzərdən qaçmamalıdır. Sadə dildə desək, tələb-təklif nisbəti pozulduqda iqtisadi baxımdan arzu olunmayan hallar yaranır. 

Avtosfer.az Qərb mediasına istinadla xəbər verir ki, Çinin avtomobil istehsalçıları arasında 5 ildir davam edən qiymət rəqabəti artıq fəsadlar doğurmağa başlayıb. Son bir ildə onadək kiçik istehsalçı (onların əksəriyyəti daxili bazara işləyir, hazırladıqları avtomobilləri yalnız qeyri-rəsmi dilerlər (maşın alverçiləri) xaricə aparır. Bu markaları çinlilərin çoxu tanımır) müflis olub. Amma indi böyük istehsalçılar da əziyyət çəkirlər.

“Reuters” agentliyinin məlumatına görə Çinin qlobal istehsalçılarından olan BYD-nin də vəziyyəti pisə doğru gedir. Şirkət artıq istehsal tempini aşağı salıb. Zavodlarda 3-cü növbə ləğv olunub, yeni istehsal xətlərinin açılması təxirə salınıb. Təkcə bu il 4 zavodda istehsal tempi 3 dəfə azalıb. Səbəb bütün markalardan olan Çin maşınlarının yerli və qlobal bazarı doldurmasıdır. Rusiya, Yaxın Şərq və Braziliya kimi əsas bazarlarda satışlar durğunluq həddinə gəlib. BYD-nin dilerlərindəki avtomobil ehtiyatı 3 aylıq normanı ötüb. Halbuki, Çinin digər markaları üçün göstərici 1,3 aydan çox deyil.

“China EV DataTracker”in məlumatına görə BYD-nin cari ilin ilk 5 ayında satışları daxili bazarda 11 faiz (1 151 919 ədəd), ixracı 112 faiz (374 200) artıb. Təkcə may ayında isə istehsal tempi 0,2 aşağı düşüb. 

Bəs satışların geriləməsi nə ilə əlaqədardır?

Avropalı ekspertlərin fikrincə, son 1 ildə satış (daha doğrusu statistika) xatirinə kəskin endirimlər çinli istehsalçıların hamısının vəziyyətini pisləşdirib. Məsələn, BYD anbarlarını boşaltmaq üçün mayda 22 modelə endirim tətbiq etdi, çox zəngin komplektasiyalı maşınlar 7400 dollara təqdim olundu. Buna baxmayaraq, anbarlarda maşın sayı azalmaq əvəzinə artdı.  

Bu ayın birinci həftəsində Çində 83 mindən çox BYD satılsa da (tarixi maksimum), istehsal edilmiş maşınların hamısını qısa müddətə reallaşdırmaq mümkün olmur.
Bu yerdə iqtisadiyyatın qızıl qaydası olan tələb-təklif nisbəti özünü doğruldur. Müqayisə üçün deyək ki, qızıla tələbat artdığı üçün qiymətlıər tarixi maksimuma çatıb. Avtomobilə isə maraq olmadığı üçün endirimlər fayda vermir.

Vüqar Yaşaroğlu