CHP ÖZGÜR olacaq, yoxsa QILINCDAN keçəcək? TƏHLİL

Hazırkı vəziyyət partiya daxilində iki paralel siyasi xəttin formalaşdığını göstərir

Birinci xətt - Özgür Özəlin təmsil etdiyi yanaşma daha açıq, kütləvi iştiraklı və dəyişiklik yönümlü modeldir

Türkiyədə ana müxalifət partiyası olan CHP daxilində davam edən siyasi gərginlik fonunda Özgür Özəlin “2 milyon üzvlə ümumi səsvermə keçirək” təklifinə Kamal Kılıçdaroğlu tərəfdarlarından ilk reaksiya gəlib.

CHP Məclisi üzvü Müslim Sarı əvvəlcə partiya daxilində dialoq və yol xəritəsi təklif olunsa da, bu təşəbbüslərin qəbul edilmədiyini deyib. Onun sözlərinə görə, hazırkı proses artıq “siyasi polemika” xarakteri daşıyır.

Sarı həmçinin qeyd edib ki, partiyanın gələcək addımları müəyyən bir yol xəritəsinə uyğun şəkildə davam etdiriləcək və mövcud vəziyyət siyasi mübahisə kimi qiymətləndirilir.

CHP daxilində müşahidə olunan son gərginlik, təkcə Özgür Özəl və Kamal Kılıçdaroğlu xətti arasında yaranmış fərdi siyasi fikir ayrılığı kimi deyil, daha dərin - partiyanın idarəetmə modeli, qərarvermə mexanizmi və gələcək siyasi strategiyası uğrunda gedən struktur mübarizəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Özgür Özəlin “2 milyon üzvlə ümumi səsvermə keçirək” təklifi, partiya daxilində legitimliyi geniş üzvlük bazasına yaymaq və liderlik qərarlarını birbaşa üzv iradəsinə bağlamaq cəhdi kimi ortaya çıxır. Bu yanaşma, CHP-də son illərdə artan “demokratik legitimlik” müzakirələrinin praktik bir nəticəsi kimi oxuna bilər.

Bu təklifin siyasi mahiyyəti həm də partiya rəhbərliyinin qərarvermə prosesində daha inklüziv modelə keçid istəyini göstərir. Belə bir model həyata keçirilsə, CHP-də ənənəvi mərkəzləşmiş idarəetmə sistemindən daha çox iştirakçı demokratiyaya yaxın bir strukturun formalaşması ehtimalı yaranır. Lakin bu yanaşma eyni zamanda təşkilat daxilində risklər də yaradır: geniş üzvlük bazasında keçiriləcək səsvermələrdə fraksiyalaşma, emosional qərarlar və təşkilati koordinasiyada zəifləmə ehtimalı da nəzərə alınmalıdır.

Digər tərəfdən, Kamal Kılıçdaroğlu tərəfdarlarının reaksiyası prosesə daha ehtiyatlı və institusional yanaşmanın üstünlük təşkil etdiyini göstərir. Müslim Sarının açıqlamaları, ilkin mərhələdə dialoq və yol xəritəsi təkliflərinin irəli sürüldüyünü, lakin bunların qəbul edilmədiyini vurğulayaraq, tərəflər arasında siyasi kommunikasiya kanallarında zəifləmə olduğunu ortaya qoyur. Bu isə CHP daxilində etimad böhranının müəyyən dərəcədə dərinləşdiyini göstərən əsas indikatorlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Hazırkı vəziyyət partiya daxilində iki paralel siyasi xəttin formalaşdığını göstərir. Birinci xətt - Özgür Özəlin təmsil etdiyi yanaşma daha açıq, kütləvi iştiraklı və dəyişiklik yönümlü modeldir. İkinci xətt isə Kılıçdaroğlu düşərgəsinin daha çox təşkilati sabitlik, nizamlı keçid və idarəetmədə mərhələlilik prinsipinə əsaslanan mövqeyidir. Bu iki yanaşma arasında yaranan ziddiyyət təkcə taktiki deyil, strateji fərqlilikləri də ehtiva edir.

Bununla yanaşı, məsələni yalnız daxili partiya mübahisəsi kimi qiymətləndirmək də kifayət deyil. CHP Türkiyənin əsas müxalif partiyası kimi ölkənin siyasi balansında mühüm rol oynayır və burada baş verən hər hansı daxili dəyişiklik birbaşa milli siyasətə təsir göstərir. Xüsusilə yerli seçkilərdən sonra formalaşan yeni siyasi atmosferdə CHP-nin hansı idarəetmə modelinə üstünlük verəcəyi həm seçici davranışına, həm də müxalifətin ümumi koordinasiyasına təsir edə bilər.

Nəticə etibarilə, bu proses CHP daxilində sadəcə liderlik mübahisəsi deyil, partiyanın gələcək onilliklərdə hansı siyasi kimlik və təşkilati model üzərində davam edəcəyini müəyyən edəcək həssas bir dönüş nöqtəsidir. Əgər tərəflər arasında kompromis və ortaq yol xəritəsi formalaşdırılmasa, bu gərginliyin daha geniş fraksiyalaşmaya və uzunmüddətli siyasi parçalanma riskinə yol açması istisna edilmir.