Çin alimləri arıları casuslara çevirdi Döyüş meydanına çıxırlar

Pekin Texnologiya İnstitutunun alimləri arıların beyninə yerləşdirilən mikroskopik cihaz vasitəsilə onların uçuş trayektoriyasını idarə etməyə nail olublar. Yenilik artıq hərbi kəşfiyyat, antiterror əməliyyatları və təbii fəlakətlərdən sonra insan axtarışı üçün istifadə olunmaq üzrə planlaşdırılır.

Arının beyninə bağlanan cihaz – duz dənəsi qədər yüngül

Ölkə.Az "Chinese Journal of Mechanical Engineering" jurnalına istinadən xəbər verir ki,professor Çjao Tsyelyanın rəhbərlik etdiyi komanda dünyanın ən yüngül beyin nəzarət cihazını hazırlayıb — cəmi 74 milliqram (duzun çimdik qədər hissəsi qədər). Cihaz işçi arının belinə bərkidilir və üç incə iynə ilə onun beyninə birləşdirilir. Bu iynələr vasitəsilə beyin siqnalları ötürülür, nəticədə arının uçuş istiqaməti idarə olunur.

Təcrübələr göstərib ki, arılar 90% hallarda təyin olunmuş trayektoriyanı izləyiblər. Qurğuya əlavə kamera, mikrofon və sensorlar da birləşdirilə bilər ki, bu da məlumat toplanmasını və ötürülməsini təmin edir. Kiçik ölçüləri sayəsində bu kiberarılara dar məkanlara keçmək və fərq edilmədən fəaliyyət göstərmək imkanı verir.

Canlıdan robota

Alimlər qeyd edirlər ki, bu cür "hibrid" kiberarılar süni robotlardan fərqli olaraq daha çevik, daha gizli və daha uzunömürlüdürlər. Bu isə onları şəhər müharibəsi, terrorla mübarizə, narkotrafiklə mübarizə, eləcə də fəlakətlərin nəticələrinin aradan qaldırılması zamanı "əzələsiz kəşfiyyatçılar"a çevirir.

Təkcə arılar deyil — tarakanlar, böcəklər, hətta mini-dronlar

Qeyd edək ki, Çində bu texnologiya daha əvvəl böcəklər üzərində də sınaqdan keçirilib. İnfraqırmızı və Bluetooth siqnallarla işləyən qurğular bəzən cəmi 23 milliqram çəkidə olurdu. Sinqapurda oxşar cihazlar tarakanlara bağlanır və onlar mart ayında Myanmada baş verən zəlzələdən sonra axtarış işlərində istifadə olunmuşdu. ABŞ və Yaponiya da kiberhəşəratların öz versiyalarını hazırlayır.

Amma problemlər də var

Bununla belə, texnologiyanın qarşısında bəzi texniki çətinliklər durur. Məsələn, batareyalar tez boşalır, daha güclü batareyalar isə arılar üçün çox ağır ola bilər. Eyni zamanda, universal idarəetmə cihazı da mövcud deyil. Çünki müxtəlif həşəratlar stimullara bədənlərinin fərqli hissələrində reaksiya verirlər.

Çinin bu layihəsi ölkənin hərbi və mülki texnologiyaların miniatürləşdirilməsi strategiyası çərçivəsində həyata keçirilir. Bu yaxınlarda Pekin ağcaqanad ölçüsündə dronlar da təqdim edib.