Çin kosmos uçuşlarına yol açan hipersəs mühərrik yaradıb

Çində dünyada 16 Max (19,5 min km) sürətə çata bilən ilk reaktiv mühərrik hazırlanıb. Bu barədə Oxumeni.az “South China Morning Post” (SCMP) qəzetinə istinadən xəbər verir.
Çin adi aviasiya kerosinində işləyən dünyada ilk əyri detonasiya (ODE) mühərrikini inkişaf etdirərək və uğurla sınaqdan keçirərək aviasiya mühəndisliyində böyük irəliləyiş əldə edib.
ODE mühərriki, ənənəvi reaktiv mühərriklərdən fərqli olaraq, partlama prinsipindən, yəni yanacağın ultra sürətli yanmasından istifadə edir ki, bu da ona əhəmiyyətli dərəcədə yüksək sürət əldə etməyə imkan verir.
Pekində JF-12 zərbə borusunda aparılan sınaqlar zamanı alimlər 6-dan 16-Maxa qədər (19.500 km/saat) - adi reaktiv mühərriklərin sadəcə olaraq işləyə bilmədiyi sürətlərdə mühərrikin sabit işləməsinə nail ola biliblər.
Yeni mühərrikin əsas üstünlüyü yanacaq kimi adi aviasiya kerosini RP-3-dən istifadə edilməsidir. Bu, ekzotik və bahalı yanacaq növləri tələb edən mühərriklərlə müqayisədə onun istismar xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdırır və azaldır.
ODE mühərrikinin yanma sürətinin ənənəvi ramjet (soba borulu reaktiv mühərrik) mühərriklərindən 1000 dəfə yüksək olduğu aşkar edilmişdir. Bu, bir neçə saat ərzində qitələrarası uçuşlar həyata keçirməyə və hətta Yerə yaxın orbitə çıxmağa qadir olan prinsipcə yeni təyyarələrin yaradılması üçün perspektivlər açır.
Bu ixtiranın hipersəs texnologiyaları sahəsində mühüm sıçrayış ola biləcəyi,hava və kosmos uçuşlarının imkanları haqqında fikirləri dəyişdirə biləcəyi vurğulanır.

Almaz Həsənli