“Çin Putinlə hər şeyi edə bilər..?”

...Çin Rusiyanın əsas tərəfdaşlarından biri olaraq qalır və Moskva ilə iqtisadi əlaqələri Pekinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Eyni zamanda, ABŞ-ın Ukrayna və Çinlə yeni təmaslarından sonra Si Cinpinin Kremlə təzyiq göstərmək üçün bu təsirdən istifadə etməyə hazır olub-olmadığı sualı açıq qalır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, 24-cü kanalda çıxış edən siyasi strateq Taras Zaqorodni Pekinin Rusiyaya təsir etmək üçün güclü bir vasitəyə sahib olmasına baxmayaraq, niyə bundan istifadə etməkdə tərəddüd etdiyini izah edib.

O, həmçinin Vaşinqtonun sanksiyalar və qlobal neft və qaz bazarı üzərində nəzarət vasitəsilə mövqeyini necə gücləndirməyə çalışdığını müzakirə edib.

Çinin təsir gücü var, amma bundan istifadə etmək istəmir...

Pekinin ən güclü aləti ticarət olaraq qalır. Kəskin şəkildə məhdudlaşdırılması Rusiya iqtisadiyyatını daha çətin vəziyyətə sala bilər, baxmayaraq ki, Moskva müharibəni davam etdirmək üçün vaxt qazanmaq məqsədilə Çinə daha çox resurs və güzəştlər verməyə çalışa bilər.

...Çinlilər Rusiya ilə istədiklərini edə bilərlər, amma istəmirlər. Sadəcə “Siz müharibəni bitirənə qədər sizinlə ticarəti dayandırırıq” demək kifayət edər. Onda nəzəri olaraq Rusiya iqtisadi çöküş səbəbindən bir şeyə razılaşa bilər və ya Çinə vaxt qazanmaq üçün əlindən gələni etməyə çalışa bilər, - Zaqorodnı deyib.

Pekin üçün mövcud münasibətlər modeli üstünlük təşkil edir, ona görə də onlar Moskvanı müharibəni bitirməyə məcbur etməyə tələsmirlər.

Kremlə ciddi təsir göstərmək imkanı belə özlüyündə bu alətdən istifadə etməyə hazırlıq demək deyil.

...“Çinin təsir gücü varmı?” “Bəli. İstifadə edə bilərmi?” “Bəli. “İstəyirmi?” Xeyr, istəmir, çünki bundan faydalanmır”, - deyə siyasi strateq vurğulayıb.

Donald Trampla görüşündən sonra Vladimir Zelenski Si Cinpinin mümkün iştirakından danışıb.

Zaqorodni bunu Vaşinqtonu daha konkret addımlar atmağa sövq etməyin bir yolu kimi görür: əgər ABŞ Putini kursunu dəyişməyə məcbur edə bilməsə, Moskva üzərində həqiqətən güclü iqtisadi təsirə malik bir oyunçunu cəlb etməyi təklif edə bilərlər.

ABŞ neft vasitəsilə təzyiqi artırır...

Vaşinqton artıq iqtisadi təzyiqin təkcə Rusiya üçün deyil, həm də ticarət tərəfdaşları üçün problem yarada biləcəyini anlayıb.

Çin dəfələrlə potensial sanksiyalardan narazılığını bildirib və Hindistan alternativ neft təchizatı marşrutları axtarmağa başlayıb.

...Çin artıq iki dəfə güclü narazılığını bildirib. Bu o deməkdir ki, Tramp bunun işlək bir vasitə olduğunu başa düşüb. Hindistan Rusiyanın neft ixracının yarısını təşkil edən neft tədarükü üçün başqa marşrutlar axtarmağa başlayıb, - Zaqorodni izah edib.

Rusiya enerji ehtiyatlarını almağa davam edən digər ölkələr də bu təzyiq sisteminə düşə bilər. Bunlara hələ də Rusiyanın mayeləşdirilmiş təbii qazını idxal edən Türkiyə, Macarıstan və Yaponiya, eləcə də Çinin özü və Avropa ölkələri daxildir. Bu qanun artıq Rusiya ilə Ukrayna arasında müharibə haqqında deyil, qlobal neft və qaz bazarına nəzarət etmək təşəbbüsünü ələ keçirmək haqqındadır.

...Əsasən, onlar bunu olduqca uğurla edirlər, - siyasi strateq bildirib.

Vaşinqton qlobal enerji bazarına təsir göstərmək və xüsusilə nadir torpaq metalları sektorunda Çin təsirindən asılılığını azaltmaq üçün mexanizmlər qurmağa davam edəcək.

Bu, Pekinin eyni zamanda Rusiya ilə faydalı münasibətlər saxlaya və ABŞ-ın iqtisadi təzyiqindən yayınmaq üçün istifadə edə biləcəyi məkanı tədricən daraldır.

Əli Babayev