Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

“Çində tapılan milyon illik kəşf: insan tarixini yenidən yazan kəllə“ BBC

“Çində tapılan milyon illik kəşf: insan tarixini yenidən yazan kəllə“ BBC

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat yayır.

"Yeni araşdırma "homo sapiens"in yaranma tarixini yarım milyon il geri çəkir..."

Çinli arxeoloqlar Hubey əyalətində insan kəlləsi aşkarlayıb. Onun yaşı təxminən 1 milyon il olaraq müəyyənləşdirilib və bu tapıntı elm dünyasında əsl sensasiyaya səbəb olub. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, kəllə müasir insanın formalaşmasının əvvəllər hesab olunandan ən azı yarım milyon il əvvəl baş verdiyini göstərir. Bundan başqa, nəticələr "homo sapiens"in ("ağıllı adam") neandertallarla daha uzun müddət yanaşı yaşadığını sübut edir.

Elm dünyasını sarsıdan nəticələr

Nəticələr nüfuzlu "Science" jurnalında dərc edilib və beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb. Layihədə Çinin Fudan Universitetinin və Böyük Britaniyanın Təbiət Tarixi Muzeyinin mütəxəssisləri iştirak edib. Tədqiqat qrupunun rəhbəri professor Sitszyun Ni qeyd edib ki, ilk nəticələr o qədər heyrətamiz görünüb ki, alimlər dəfələrlə yoxlama aparmalı olub.

"Yunşyan-2" kəşfi və "Homo longi" nəzəriyyəsi

Başlanğıcda tapıntı "homo erectus"a - təxminən 1 milyon il əvvəl yaşayan və nisbətən böyük beyin həcminə malik qədim insanlara aid edilib. Lakin 3D skanlama, kompüter modelləşdirməsi və genetik təhlil göstərib ki, bu kəllə "homo longi" adlanan, neandertallarla və ilkin "homo sapiens"lə paralel inkişaf etmiş başqa bir növə məxsusdur.

Bu nəticə böyük beyinli insan qruplarının təkamül tarixini ən azı 500 min il geri aparır. Böyük Britaniyadan professor Kris Stringer bildirir ki, bu fakt Yer üzünün müxtəlif bölgələrində təxminən 1 milyon il yaşı olan "homo sapiens" qalıqlarının aşkarlanmasının mümkünlüyünə işarə edir.

Alimlər arasında müzakirələr

Məsələ hələ də elmi mübahisələr doğurur. Kembric Universitetindən təkamül genetikçisi Ailuin Skali nəticələri inandırıcı saysa da, ehtiyatlı yanaşmağı tövsiyə edir. O, belə qədim qalıqların dəqiq tarixləndirilməsinin hər zaman böyük qeyri-müəyyənlik daşıdığını vurğulayır: hətta ən dəqiq genetik təhlillər belə, müxtəlif növlərin 100 min ildən az fərqlə yanaşı yaşayıb-yaşamadığını tam müəyyən edə bilmir.

Asiya ssenarisi və paralel xətlər

İndiyədək "homo sapiens"in ən qədim izləri Afrikadan tapılıb və onların yaşı təqribən 300 min il olaraq göstərilir. Lakin Çin kəlləsi yeni ehtimallar yaradır: ola bilsin ki, insanın təkamülü Asiyada daha əvvəl başlayıb. Bu arada Avropa və Afrikada da 1 milyon il yaşı olan qalıqlar mövcuddur, lakin onların təhlili hələ tam başa çatmayıb.

Tədqiqat göstərir ki, təxminən 800 min il əvvəl Yer üzündə eyni anda üç əsas insan qolu yaşayıb: "homo longi", neandertallar və "homo sapiens". Onların bir-biri ilə təmasda olması, qarşılıqlı münasibətlər qurması və hətta genetik qarışıqlıq yaratması ehtimal edilir.

Tarixin yenidən qurulması

Tapıntının "Yunşyan-2" adlandırılan hissələri əvvəlcə çox zədələnmiş olduğundan yanlış təsnif edilib. Professor Ninin komandası 3D modelləşdirmə ilə kəllənin ilkin formasını bərpa edərək, onun əslində daha inkişaf etmiş bir qrupa aid olduğunu üzə çıxarıb.

Beləliklə, "Yunşyan-2" kəşfi insan təkamülünün öyrənilməsində dönüş nöqtəsi ola bilər. Bu tapıntı əvvəllər müəyyən növə aid etmək çətin olan bir çox qalıqların mənşəyini izah edir və bütün bəşər tarixinin inkişaf sxemini yenidən nəzərdən keçirməyə imkan verir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:263
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 27 Sentyabr 2025 23:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri