Icma.az
close
up
RU
​Çinin dünyanı ələ keçirmək planı Qlobal informasiya müharibəsinin yeni mərhələsi

​Çinin dünyanı ələ keçirmək planı Qlobal informasiya müharibəsinin yeni mərhələsi

Icma.az xəbər verir, Azpolitika.az saytına əsaslanaraq.

Nufuzlu “The Economist” jurnalının dərc etdiyi analitik material göstərir ki, Çinin qlobal strategiyası artıq sadəcə iqtisadi ekspansiya və ya ticarət üstünlüyü ilə məhdudlaşmır. Pekin dünyanın başqalarının düşüncə tərzini, psixologiyasını və informasiya mühitini dəyişdirmək üçün yeni nəsil, daha incə və texnoloji alətlər dəstinə keçib.

Müasir geosiyasi rəqabət meydanı təkcə dənizlər, ticarət yolları və ya təbii sərvətlər uğrunda mübarizədən ibarət deyil. İnsanların beyinləri, emosiyaları və qərarvermə mexanizmləri qlobal qüvvələrin əsas hədəfinə çevrilib. The Economist nəşrinin baş məqaləsi məhz bu təhlükəli və dərin tendensiyanın pərdəarxası mexanizmlərini işıqlandırır.

Onilliklər ərzində dövlətlər xarici auditoriyaya təsir etmək üçün ənənəvi təbliğat vasitələrindən – dövlət televiziyaları, qəzetlər və ya diplomatik bəyanatlardan istifadə edirdilər. Lakin rəqəmsal əsrdə bu üsullar köhnəlib. Çin struktur və korporasiyaları Qərb sosial media platformalarında (TikTok, X, Facebook və s.) cəmiyyətin zəif nöqtələrini, qütbləşmə xətlərini hədəf alan qabaqcıl alqoritmlər və süni intellekt dəstəkli bot şəbəkələri işə salıblar. Məqsəd birbaşa təbliğat aparmaq deyil, cəmiyyətlərin öz daxilində inamsızlıq toxumu səpmək və alternativ reallıq formalaşdırmaqdır.

Tədqiqat göstərir ki, Pekinin informasiya əməliyyatları insanların qorxu, narazılıq və hakimiyyətə etinasızlıq kimi duyğularını manipulyativ şəkildə gücləndirməyə hesablanıb. İnsanların informasiyanı qəbul etmə filtrinə daxil olmaqla, onların qlobal siyasətə baxışını dəyişmək hədəflənir.

Çinin yumşaq güc strategiyası yalnız kütləvi sosial şəbəkələrlə məhdudlaşmır. Qərbdəki intellektual elitanın – universitetlərin, beyin mərkəzlərinin və elmi tədqiqat qruplarının fəaliyyətinə təsir göstərmək üçün geniş mexanizmlər yaradılıb.

Çin məsələləri ilə bağlı tədqiqat aparan bir çox Qərb alimləri və ya analitikləri maliyyələşmə riskləri və ya Pekinin qınağından qorxaraq müəyyən tənqidi mövzulardan yayınmağa üstünlük verirlər. Bu isə qlobal akademik mühitdə Çinin istədiyi narrativlərin dominantlıq qazanmasına şərait yaradır. Əsas məqsədlərdən biri Qərb liberal demokratiyalarının böhran içində olduğunu, avtoritar və ya mərkəzləşdirilmiş idarəetmə modellərinin isə qlobal çağırışlar qarşısında daha səmərəli işlədiyini cəmiyyətlərə qəbul etdirməkdir.

“The Economist” haqlı olaraq sual qoyur: Əgər bir dövlət başqalarının şüuruna və informasiya məkanına sərbəst şəkildə nüfuz edə bilirsə, hərbi və ya iqtisadi sərhədlərin hansı mənası qalır?

Çinin bu strategiyası açıq şəkildə göstərir ki, gələcəyin müharibələri silahlarla deyil, insanların nəyi düşünəcəyinə, hansı dəyərlərə inanacağına nəzarət etmək uğrunda aparılacaq. Qərb institutları isə hələ də bu yeni nəsil koqnitiv təhlükələrə qarşı adekvat müdafiə mexanizmləri formalaşdırmaqda çətinlik çəkirlər.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 08 Oktyabr 2026 14:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri