Çirkli pullar, gizli sxemlər: əvvəl “Abzas”, indi “Meydan”

Son dövrlərdə Ramin Cabrailzadə (Ramin Deko kimi tanınır), Aynur Elgünəş, Aytaç Tapdıq və digər jurnalistlərin həbsi bəzi Qərb strukturları ilə Azərbaycanın mürəkkəb münasibətlərinə bir daha işıq saldı. Xarici valyutanın qanunsuz yollarla ölkəyə gətirilməsi ilə bağlı aparılan araşdırmalar nəticəsində ölkənin sabitliyini və müstəqilliyini sarsıtmaq məqsədilə qurulan genişmiqyaslı maliyyə maxinasiyaları şəbəkəsi ifşa olundu.

Azərbaycan Qərb dairələrinin daxili işlərə müdaxilə cəhdlərinə mütəmadi olaraq şahidlik edir. Bu cəhdlərin həyata keçirilməsində mediya təşkilatları və qeyri-hökumət təşkilatları (QHT) əsas vasitələr kimi istifadə olunur. Qanunsuz yollarla ötürülən qrantlar vasitəsilə maliyyə dəstəyi destruktiv ssenarilərin həyata keçirilməsi üçün əsas mexanizm rolunu oynayır. Son hadisələr, o cümlədən "Meydan TV" ilə əlaqəli jurnalistlərin saxlanması göstərir ki, burada məqsəd söz azadlığını boğmaq deyil, ölkədə xaos yaratmağa yönəlmiş sxemlərin ifşasıdır.

Araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, Qərb strukturları "Toplum TV", "Demokratik Təşəbbüslər İnstitutu", "III Respublika" Platforması kimi təşkilatlardan istifadə edərək vəsaitlərin yuyulması və Azərbaycana qanunsuz gətirilməsi proseslərini həyata keçiriblər. Pulların Deutsche Bank, Citibank, Raiffeisen Bank International kimi banklar vasitəsilə köçürülməsi və Gürcüstan üzərindən nağd şəkildə daşınması faktlarla sübuta yetirilib. Qanunsuz fəaliyyətləri gizlətmək məqsədilə xaricdə qeydiyyata alınmış anonim bank kartlarından istifadə olunub. Bu vəsaitlər mediya layihələrinin və QHT-lərin maliyyələşdirilməsinə yönəldilib. Həmin layihələr ictimai məsələləri işıqlandırmaq adı altında dövlətin nüfuzunu sarsıtmağa və təxribat xarakterli fəaliyyətlərə xidmət edib.

Uzun müddət Azərbaycan hakimiyyətini tənqid edən "Meydan TV" Qərb dairələrinin maraqlarını təbliğ edən platformaya çevrilib. Ancaq bu təşkilatların fəaliyyəti jurnalistikanın çərçivəsini aşaraq maliyyə qaçaqmalçılığı, ictimai rəylə manipulyasiya və yalan məlumatların yayılması ilə məşğul olduqlarını göstərir. Diqqətçəkən məqam isə həbs olunan jurnalistlərin uzun müddət sərbəst fəaliyyət göstərməsidir. Bu fakt sübut edir ki, əgər həbsin səbəbi yalnız jurnalist fəaliyyəti olsaydı, həmin tədbirlər daha əvvəl həyata keçirilərdi.

Qərb sxemlərinin ifşası hər dəfə güclü informasiya kampaniyası ilə müşayiət olunur. Qərb mediası belə vəziyyətləri insan hüquqlarının pozulması və söz azadlığının məhdudlaşdırılması kimi təqdim etməyə çalışır. Lakin bu cür bəyanatların arxasında Azərbaycanın daxili proseslərinə təsir gücünü qoruyub saxlamaq niyyətləri dayanır. Gürcüstan kimi ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, Qərb dairələrinin nəzarətsiz təsiri müstəqil dövlətlər üçün ciddi təhdidlər yaradır. Müxalifət hərəkatlarının maliyyələşdirilməsi, dövlət çevrilişlərinə dəstək və xarici idarəetmə tətbiqi bu ssenarilərin əsas elementləridir.

Azərbaycan isə strateji mövqeyi və müstəqil siyasəti ilə belə hücumların əsas hədəflərindən biridir. Lakin hüquq-mühafizə orqanlarının operativ fəaliyyəti sayəsində bu cəhdlər uğurla qarşısı alınır. Bu gün Azərbaycan cəmiyyəti provokasiyalara uymamalı və ayıq-sayıq qalmalıdır. Qərb dairələrinin mediya və QHT-lərdən istifadə edərək həyata keçirdiyi fəaliyyətlər bir daha göstərir ki, onların əsas məqsədi ölkənin suverenliyini və sabitliyini sarsıtmaqdır.

Bu təhdidlərin tanınması, dövlət institutlarına dəstək və milli birliyin qorunması Azərbaycanın xarici müdaxilələrdən müdafiəsi üçün əsas addımlardır. Tarix sübut edir ki, yalnız xalqın həmrəyliyi xarici qüvvələrin istənilən təhdidlərinə qarşı durmağa qadirdir. Azərbaycan bu həmrəyliklə müstəqilliyini qoruyub saxlamaq və dayanıqlı inkişaf yolunu davam etdirmək üçün böyük potensiala malikdir.

Xatırladaq ki, "Abzas Media" portalının rəhbəri Ülvi Həsənov, baş redaktoru Sevinj Abbasova və maliyyə koordinatoru Mehmed Kekalov qrant vəsaitlərinin qanunsuz yollarla alınması və istifadəsi üçün qeyri-qanuni mexanizmlərdən fəal şəkildə istifadə etməkdə suçlanırlar. Əsas maliyyə mənbələri arasında USAID, DT Global, Almaniya Marshall Fondu və Qərb ölkələrinin bir sıra səfirlikləri kimi xarici donorlar yer alır. Gürcüstanın "TBC Bank" və "Bank of Georgia" kimi banklarında açılmış hesablara böyük miqdarda vəsaitlərin daxil olması, daha sonra bu vəsaitlərin nağd şəkildə Azərbaycana daşınması faktlarla sübut olunub. Vergidən yayınmaq və qanunsuz əməliyyatları gizlətmək məqsədilə pullar Londonda qeydiyyata alınmış anonim bank kartlarına və "Abzas Media" rəhbərlərinin yaxınlarının hesablarına köçürülüb.

2020-2023-cü illər ərzində "Abzas Media" xarici donorlar tərəfindən ümumilikdə 113,910 avro və 210,794 dollar, yəni 565,665 manat məbləğində vəsait alıb. Əsas maliyyə mənbələri aşağıdakılardır:

USAID: 30,000 dollar (sonradan "DT Global" vasitəsilə 98,600 avroya qədər artırılmışdır); Almaniya Marshall Fondu: 24,900 dollar; ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi: 21,954 dollar; Internews: 12,000 dollar; People in Need: 11,000 dollar; Milli Demokratiya Fondu: 55,350 dollar.

Bundan əlavə, təqribən 500,000 manat dəyərində ilkin qrant layihələri də aşkar edilib ki, bu da maliyyələşdirmənin sistematik və genişmiqyaslı şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.

"Abzas Media" vasitəsilə alınan qrantlar Azərbaycan hakimiyyətini nüfuzdan salmaq, sabitliyi pozmaq və ictimai rəylə manipulyasiya etmək məqsədilə istifadə edilib. Layihələrin heç biri müvafiq dövlət orqanlarında qeydiyyata alınmayıb, bu isə hüquqi baxımdan qanun pozuntusudur. Əldə edilən vəsaitlərin böyük hissəsi beynəlxalq arenada Azərbaycanın mənfi imicinin yaradılmasına yönəlmiş media məhsullarının istehsalına sərf olunub. Bundan başqa, bu pullar hakimiyyətə təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilə biləcək müxalif qrupların maliyyələşdirilməsinə sərf edilib.

Araşdırma zamanı "Abzas Media" rəhbərliyinin qanunsuz əməliyyatları gizlətmək üçün müraciət etdiyi metodlar aşkarlandı. Əsas mexanizmlər bunlardır:

Xaricdəki bank hesabları: Gürcüstanda açılmış bank hesablarından pullar hissə-hissə çıxarılaraq şübhə oyatmaqdan qaçınılıb. Anonim kartlar: Londondakı banklar tərəfindən buraxılmış anonim kartlardan istifadə edilib. Saxlanılmış şəxslər: Yaxın qohumlar, dostlar və tanışlar əməliyyatlara cəlb edilərək real izləri gizlətməyə çalışıblar.

Həmçinin, nağdlaşdırma əməliyyatlarında "Bank of Respublika", "Turan Bank" və "Yapı Kredi Bank" kimi bankların bankomatlarından istifadə edilməsi faktları üzə çıxıb.

"Abzas Media" rəhbərliyinə qarşı Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi (qrup halında qaçaqmalçılıq) üzrə cinayət işi açılıb. Hazırda cinayət sxeminin digər iştirakçılarının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində işlər davam edir.

Bu hadisə Qərbin müstəqil dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə etmək üçün sistemli yanaşmasını bir daha göstərir. Mediya və QHT-lərin daxili sabitliyi pozmaq məqsədilə maliyyələşdirilməsi artıq standart praktikaya çevrilib. Azərbaycanın nümunəsində bu fəaliyyətlər milli suverenliyi zəiflətmək, idarə olunan böhranlar yaratmaq və ictimai sabitliyi pozmaq məqsədi daşıyır.

Lakin Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanlarının bu cür sxemlərin qarşısını almaq üçün atdığı operativ addımlar dövlətin öz müstəqilliyini qorumağa qadir olduğunu göstərir.

Azərbaycan xalqı belə müdaxilə cəhdlərinə qarşı məlumatlı olmalı və manipulyasiyalara uymamalıdır. "Abzas Media" ilə bağlı hadisə təkcə lokal qalmaqal deyil, müstəqil dövlətləri zəiflətməyə yönəlmiş qlobal strategiyanın tərkib hissəsidir. Milli birliyin qorunması, xarici təsirə qarşı mübarizə və dövlət institutlarının dəstəklənməsi Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf yolunda ən vacib elementlərdir.

Orxan Hun
Milli.Az