Çiyələk yeməzdən əvvəl iki dəfə düşünün BİLİNMƏYƏNLƏR

Yay ayları gələn kimi bazar tezgahları və süfrələr rəngarəng meyvələrlə dolub-daşır. Onların içində xüsusi bir yer tutan, həm görünüşü, həm də dadı ilə könül oxşayan çiyələk bəlkə də ən sevilən mövsümi meyvələrdən biridir. Lakin bir çoxumuz bu qırmızı, şirəli meyvəni yalnız ləzzətinə görə seçsək də, əslində onun orqanizm üçün olduqca vacib faydaları, eləcə də bəzi hallarda təhlükələri də mövcuddur.

Yenisabah.az xəbər verir ki, çiyələk sadəcə desert deyil – o, sağlamlıq baxımından zəngin bir “vitamin bombası”dır. Bəs bu meyvəni nə qədər tanıyırıq? Gəlin, çiyələyin həm faydalarına, həm də potensial zərərlərinə birlikdə nəzər salaq.

Çiyələyin faydaları

Vitaminlərlə zəngindir

Çiyələk C vitamini baxımından çox zəngindir – cəmi bir stəkan çiyələk gündəlik C vitamini ehtiyacını ödəyə bilər. C vitamini isə immunitet sistemini gücləndirir, dəriyə parlaqlıq verir və sərbəst radikallarla mübarizədə antioksidant rolunu oynayır.

Ürək sağlamlığını qoruyur

Çiyələyin tərkibindəki flavonoidlər, xüsusilə antosiyaninlər damar divarlarını möhkəmləndirir, iltihabı azaldır və xolesterin səviyyəsini tənzimləyir. Nəticədə ürək-damar xəstəliklərinin qarşısı alınır.

Dəriyə faydalıdır

Çiyələk kollagen sintezini artıran maddələr ehtiva edir. Bu da dərinin elastikliyini qoruyur, yaşlanmanı gecikdirir. Hətta bəzi təbii maskalarda çiyələk əzilmə formasında istifadə olunur.

Antioksidant mənbəyidir

Ellag turşusu, kversetin və katexin kimi antioksidantlar sayəsində çiyələk xərçəngə qarşı qoruyucu təsir göstərə bilər. Bu maddələr hüceyrə mutasiyalarını azaldır, hüceyrələrin yaşlanmasını ləngidir.

 Qan şəkərini tənzimləyə bilər

Aşağı glisemik indeksi ilə çiyələk qan şəkərini birdən-birə qaldırmır. Hətta bəzi araşdırmalarda, yeməklə birlikdə qəbul edilən çiyələyin karbohidratların sorulmasını yavaşlatdığı və şəkər dalğalanmasının qarşısını aldığı göstərilib.

Arıqlamaq istəyənlər üçün idealdır

Kalorisi az, su tərkibi çox olan çiyələk uzun müddət toxluq hissi verə bilər. Bu səbəbdən pəhriz saxlayanlar üçün ideal qəlyanaltı seçimidir.

Çiyələyin mümkün zərərləri

Allergik reaksiyalar

Xüsusilə uşaqlarda və həssas insanlarda çiyələk allergiyaya səbəb ola bilər. Dəridə qızartı, qaşıntı, ağızda şişmə və ya mədə-bağırsaq problemləri ilə özünü göstərə bilər.

Pestisid qalıqları riski

Çiyələk tez xarab olan və çox gübrə və dərman istifadə olunan meyvələrdən biridir. Əgər yaxşı yuyulmasa, üzərindəki kimyəvi maddələr orqanizmə daxil ola bilər. Mümkünsə, ekoloji (organik) çiyələk seçmək tövsiyə olunur.

Oksalat tərkibi və böyrək daşları

Çiyələkdə oksalat adlı birləşmələr var. Bu maddələr bədəndə yüksək səviyyədə toplanarsa, bəzi insanlarda böyrək daşı riskini artıra bilər. Xüsusən əvvəllər böyrək daşı problemi yaşamış insanlar həkimlə məsləhətləşməlidir.

 Diş minasına təsiri

Çiyələkdəki təbii turşular (xüsusilə askorbin turşusu) diş minasını zəiflədə bilər. Xüsusilə çox miqdarda yedikdən sonra dərhal dişləri fırçalamaq düzgün deyil – ağızı sadəcə su ilə yaxalamaq daha uyğundur.

Çiyələk mövsümündə doğru miqdarda qəbul edildikdə sağlamlıq üçün bir xəzinədir. Amma hər şeydə olduğu kimi, bu meyvənin də zərərli tərəfləri ola bilər – xüsusilə allergiyası olan və ya bəzi xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlar üçün. Ən əsas məsələ isə odur ki, çiyələyi təmiz, mümkün qədər təbii şəkildə qəbul etmək lazımdır. O zaman bu dadlı meyvə həm bədənimizə, həm də ruhumuza fayda verəcək.

Əsmətxanım