Dabaq təhlükəsi: tələf olmuş heyvanlar satışa çıxarılır

Son zamanlar dabaq xəstəliyinin ölkənin bəzi bölgələrində yayılması cəmiyyətdə ciddi narahatlığa səbəb olub. Xüsusilə xəstə və ya tələf olmuş heyvanların ətinin müxtəlif yollarla satışa çıxarılması ilə bağlı yayılan iddialar məsələni daha da aktuallaşdırıb.

Modern.az-a açıqlamasında kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov qeyd edib ki, xəstə və ya ölmüş heyvanların ətinin dövriyyəyə çıxarılması, əslində, uzun illərdir Azərbaycanda mövcud olan bir şəbəkənin fəaliyyətidir.

“Bu şəbəkə təkcə xəstə deyil, həm də çıxdaş edilmiş və qocalmış heyvanları alıb emal müəssisələrinə təhvil verir və ya satışa çıxarır. Sovet dövründən bəri bu fəaliyyət davam edir və təəssüf ki, qarşısı hələ də tam alınmayıb.

Məsələn, bir kənddə heyvan zəhərlənirsə və bu xəbər yayılırsa, həmin kənddə bu işlə məşğul olan şəxslər dərhal həmin evə gedib heyvanı ucuz qiymətə alır, kəsir və emal müəssisəsinə təhvil verir. Bu şəxslər təkcə iri buynuzlu heyvanların deyil, həm də at və eşşəklərin kəsimi ilə məşğuldurlar. Yəni, burada sadəcə fermer deyil, sözügedən sahədə illərlə sistematik şəkildə fəaliyyət göstərən şəxslər var”.

Ekspertin sözlərinə görə, fermerlər və kəndlilər əsasən heyvandarlıqla məşğuldur:

“Bir çox hallarda onların emal müəssisələri ilə birbaşa əlaqələri olmur. Xəstə və ya ölmüş heyvanları həmin vasitəçilər vasitəsilə emal müəssisələrinə ötürürlər və satırlar. Bu baxımdan məsuliyyət ilk növbədə dövlət orqanlarının üzərinə düşür. Belə orqanlar illərlə bu prosesdən xəbərdar olub, amma ciddi addımlar atmayıblar”.

O həmçinin vurğulayıb ki, dabaq xəstəliyinin geniş yayıldığı məlum olduğu halda, o bölgələrdə karantin elan edilməli, postlar qurulmalı, avtomobillərlə daşınan yüklər yoxlanılmalı idi. 

“Bu cür hallar aşkarlanıb ictimaiyyətə təqdim olunmalı, eləcə də ifşa edilməli idi. Təəssüf ki, biz bu tədbirlərin həyata keçirildiyini görmürük.

Eyni zamanda, emal müəssisələrinə ciddi nəzarət olunmalıdır. Ət məhsulları istehsal edən müəssisələr mütəmadi yoxlanmalı, onların malı haradan və kimdən aldıqları araşdırılmalı, eləcə də analiz olunmalıdır. Mətbuatda belə yoxlamalarla bağlı məlumatlara da rast gəlmirik. Əgər yoxlamalar aparılsaydı, ictimaiyyətə təqdim olunar, işıqlandırılardı amma bu da yoxdur”,- o qeyd edib.

Ekspert eyni zamanda xəstə heyvanların ətinin satışına da diqqət çəkib:

“Xəstə heyvan ətininin satışı real olaraq baş verir və bunu həyata keçirən şəxslər var. Hökumət strukturları isə çox vaxt vəziyyəti inkar edir və ya faktları gizlədir. Dabaq xəstəliyi insana keçir, lakin ölümcül deyil. İnsanlarda bir həftəyə qədər hərarət, yorğunluq, ürəkbulanma və iştahsızlıq yarada bilər, bir müddət sonra isə keçir. Amma bununla bağlı xəstəxanalarda araşdırmalar aparılmalı, yoluxan şəxslərdən məlumat toplanmalı və bu statistika ictimaiyyətə təqdim olunmalıdır”.

Mütəxəssis onu da əlavə edib ki, hazırda ölkədə təkcə dabaq deyil, digər xəstəliklər də yayılmaqda davam edir:

“Əgər bu gün qarşısı alınmayan xəstəliklərə qarşı hər hansı tədbir görülməzsə, növbəti dəfə qarayara kimi daha təhlükəli xəstəliklər yayıla bilər. Qarayara xəstəliyi də öz növbəsində insan üçün ölümcül nəticələr doğura bilər. Ona görə də müvafiq qurumlar bu məsələyə ciddi yanaşmalıdır”,- deyə V.Məhərrəmov fikrini tamamlayıb.