Dağılan xoşbəxtliyin qəlpələri , Qazi İmaməli və şüşəyə yazılmış cümlə...

Xeyli vaxtdır bu əhvalatı yazıb sizinlə bölüşmək istəmişdim, ancaq heç cür qərar verə bilmirdim. Düşünürdüm, bəlkə yanlış anlaşılar. Ancaq axır ki yazmaq qərarına gəlmişəm və siz bu gün oxuyursunuz.

...Milli Onkologiya Mərkəzinin avtodayanacağında bir avtomobil diqqətimi cəlb etdi. "Mersrdes" markalı köhnə avtomobilin arxa şüşəsində bir cümlə yazılmışdı. Bu cümlə mənim 2022-ci il iyunun 3-də yazıb dərc etdirdiyim "Miçiqan sahilləri, gürcü rəqqasələr, susqun balıqçının cənnəti" adlı yol qeydlərimdən götürülmüşdü. Həmin yazı mediada dərc olunub və mənim "Ölümcül həqiqətlər" kitabımda da var.

Dayanıb, bu avtomobilin sahibini səbrlə gözlədim. Həmin şəxs gəldi. Fiziki məhdudiyyəti vardı; qoltuq ağacı ilə hərəkət edirdi. Yaxınlaşıb, salam verdim, kim olduğumu dedim. Adı İmaməlidir. Qarabağ qazisidir.

Söhbətin tanışlıq hissəsi bitən kimi ona təşəkkür etdim: "Qardaş, çox sağ olun".

Həyəcanlı idim.

Sual dolu nəzərlərlə mənə baxdı.

Avtomobilin arxa şüşəsini göstərib dedim:

- Bu, mənim cümləmdir. Şuşaya səfərimdən yazdığım yazıdandır.

Bir mənə, bir yazıya baxdı. Sifəti işıqlandı, gözləri güldü. Qürurlu və minnətdar təbəssümlə dilləndi:

- Bir paylaşımda rast gəldim bu sözlərə. Ordan götürdüm. Allah razı olsun! Yaxşı yazmısınız, düz yazmısınız.

Bunları deyəndə qəhərləndiyini hiss elədim.

İkimiz də qısa müddət susduq.

Birdən sanki ürəyimi oxudu: "Yoxlanmağa gəlmişdim. Şükür Allaha, hər şey yaxşıdır".

-Çox şükür. Allah kömək olsun,-dedim.

Düşündüm, yəqin: "Siz niyə burdasınız?" deyə soruşmaq keçir onun ürəyindən.

"Qohumumu müayinəyə gətirmişəm" demək istədim, dərhal fikrimdən daşındım; onu öz problemimizlə yükləmək istəmədim.

Onsuz da Milli Onkologiya Mərkəzi elə xəstəxanadır ki, burda adamlar bir-birinin qüssəli sükutunu aydın eşidir; sözlər susur, dərdlər "dərdləşir".

...Qazi İmaməlini danışdırmaq, daha yaxından tanımaq istəyirdim, amma yolundan çox saxlaya da bilməzdim. Hər ikimiz şəhidlərimizə rəhmət, qazilərimizə şəfa diləyib, ayrıldıq.

Yəqin sizə maraqlıdır ki, avtomobilin şüşəsində nə yazılmışdı, eləmi?!

Həmin cümlə bu idi:

"ALDIĞIMIZ HƏR NƏFƏS ŞƏHİDLƏRİMİZİN VERDİYİ SON NƏFƏSDİR"

Bu, dediyim kimi, mənim Şuşaya yol qeydlərimdəndir. Dörd il əvvəl yazdığım o qeydlərdən bir hissəni təkrar oxucularımın diqqətinə çatdırıtam:

"...Şuşaya gedirdim və öz doğulub böyüdüyüm torpağa... avtobusun pəncərəsindən baxmaq düşmüşdü bəxtimə. Bu yaşımda bulud kimi dolub durmuşam: bu torpaqların hər qarışı qanla suvarılıb.

Bir bəxtəvər günümdə üstündə gəzəcəyim, ya da altında uyuyacağım bu torpaq onun uğrunda döyüşənlərin çiynindədir. Aldığımız hər nəfəs şəhidlərimizin verdiyi son nəfəsdir.

Dolmuşam, bir də hüznqarışıq qürur da hiss edirəm.

Pəncərənin qarşısından bir-bir ötüb keçən xaraba kəndlər, yandırılmış, uçurulmuş evlər, sönmüş ocaqlar, dağılmış tifaqlar kədərimi və qəzəbimi eyni vaxtda körükləyir.

"İnsanı heç nə özünün dağılan xoşbəxtliyinin qəlpələri qədər yaralaya bilməz".

Bunu deyən Mixail Jvanetskidir. Deyən adam özü sənətcə yumoristdir, ancaq nə qədər kədərli gerçəkmiş bu frazanın anlamı!

Dağılan xoşbəxtliyimizin qəlpələrinə baxıram; quruca divarları, bəzən də, sadəcə, bünövrəsi qalmış bu keçmiş evlərin hamısının içində otlar, kollar, ağaclar bitib.

Bitkilər yaman vəfalıymış; bizim qoyub getdiklərimizə sahib çıxıb. İndi mənim evimdə də ağaclar yaşayır... Adamlar öz evlərinin boş qalmağı ilə məcburən barışmış kimi olsalar da, ağac ürəyi razı gəlməyib; xaraba evlərə həyat daşıyıb. Ancaq bu mənzərənin özü məni kədərləndirir; düşmən topundan atılan mərmi səni fiziki olaraq bir dəfə yaralayar — ağır, ya da yüngül. Dağılan xoşbəxtliyin qəlpələri isə səni hər gün yaralayır. Hər nəfəs aldıqca, o ağrını sanki yaranı indicə almış kimi hiss edərsən..."

...Qazi İmaməli ilə qarşılaşdığımız o gündən hardasa bir aydan çox vaxt keçib. Ancaq onu hər gün xatırlayıram. Xatırlayıram və heyfslənirəm: gərək onun telefon nömrəsini götürəydim, kaş əlaqəmiz üzülməyəydi...

Həyəcandan bunu unutmuşdum, bu yanlışımı indi də özümə bağışlaya bilmirəm.

Tək təsəllim onun avtomobilinin arxasına yazdığı həmin o bir cümləmdir.

Özündən demək kimi çıxmasın, bax, o bircə cümlə də olsa, yaddaşlara nəsə bir şey yaza bilmişəmsə, bu mənə bəsdir; yaradıcı bəxtəvərliyimdir. Özümü tanımasalar da, sözümü tanıyanlar varsa, arxayın yaşamaq da olar, vədə dolanda rahat getmək də olar...

Yazıçı-publisist, əməkdar jurnalist Bahəddin Həzi bizimyol.info