Davosda Azərbaycan gündəliyi: investisiya və əməkdaşlıq dialoqunun yeni mərhələsi

İsveçrə Konfederasiyasında işgüzar səfərdə olan Prezident İlham Əliyevin Davos gündəliyi olduqca səmərəli və məzmunlu keçir. Səfərin ilk günündə dünyanın nüfuzlu investisiya, maliyyə, rəqəmsal texnologiya şirkətlərinin rəhbərləri ilə keçirilən görüşlər Azərbaycanın iqtisadi və investisiya cəlbediciliyinin, maliyyə qüdrətinin nümunəsi və eyni zamanda, ölkəmizə olan böyük geoiqtisadi marağın təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər.

Cənab Prezidentin qlobal biznes sektorunun əsas simalarından olan “Vestas Wind Systems”, “BTG Pactual”, “Nordic-Baltic Eight”, “BlackRock”, “Global Infrastructure Partners”, “DP World”,“Carlsberg Group”, “J.P. Morgan”, “Brookfield Asset Management”, “Dell Technologies” şirkətlərinin rəhbər şəxsləri, habelə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının prezidenti ilə keçirilən görüşləri əməkdaşlığın müasir inkişaf səviyyəsini əks etdirməklə yanaşı, yeni iqtisadi çağırışlar dövründə yeni imkanların dəyərləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Qlobal fəaliyyət coğrafiyası ilə fərqlənən həmin holdinq və maliyyə qurumlarının əksəriyyəti Azərbaycanın maliyyə aktivlərinin idarə olunmasında yaxın və peşəkar tərəfdaşdırlar və aparılan müzakirələr mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusilə də SOCAR kimi nəhəng enerji təchizatçısı, eləcə də, Azərbaycanın suveren maliyyə institutu olan ARDNF ilə sözügedən şirkətlər arasında yeni strateji prioritetlərin müəyyənləşməsi yeni iqtisadi prioritetlərin gerçəkləşməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
Həmin korporasiyalardan biri ‒ ABŞ-ın “J.P. Morgan” şirkətinin sədri və baş icraçı direktoru Ceymi Daymon ilə görüşün isə ayrıca əhəmiyyəti vardır. Bu, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu ilə beynəlxalq investisiya çağırışları şəraitində yeni aktiv idaretmə təcrübələrinin mübadiləsinin vacib detallarından biridir. Həmçinin digər qlobal şirkətlərlə geniş mübadilə platformaları müasir logistika-kommunikasiya hablarının formalaşmasında ölkəmizin geosiyasi mövqeyinin dəyərləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Davosda keçirilən digər görüşlər də Azərbaycanın əlverişli investisiya mühiti, işgüzar sərmayə kanallarının genişlənməsi barədə zəngin təqdimat baxımından da əhəmiyyət daşıyır, müasir texnoloji istehsal zəncirlərinin qurulması üçün imkan və dividentlərə yol açır, Azərbaycanın beynəlxalq investorlar üçün yeni kapital qoyuluşları məkanına çevrilməsini təşviq edir, qlobal sərmayədarları fəal dialoq platformasına qoşur.
Prezident İlham Əliyevin Finlandiya və İsrail prezidentləri, Çexiya, Qətər və İraq Kürdüstan Regionunun baş nazirləri və digər liderlərlə görüşləri də ölkələr arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafını və möhkəm etimad ruhunu nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan rəhbərliyi ilə səhər yeməyi” adlı tədbirdə müxtəlif ölkələri təmsil edən biznes nümayəndələri ilə görüşü və onların suallarını cavablandırması da maraqla qarşılanıb. Sualları dəqiqliyi ilə cavablandıran, eyni zamanda, məsələlərə konseptual yanaşma sərgiləyən dövlətimizin başçısının xatırlatdığı məqamlar bir neçə kontekstdən səciyyələndirilə bilər.
Birincisi, Azərbaycan dərin islahatlar həyata keçirərək iqtisadiyyatını şaxələndirir, qeyri-enerji sektorunu inkişaf etdirir və bu prosesdə xarici biznes icmaları ilə sıx münasibətləri prioritet hesab edir.
İkincisi, Azərbaycan etibarlı və sadiq tərəfdaşdır, yerləşdiyi regionun və ətraf coğrafiyaların enerji və logistika həmrəyliyində fəal yer alır. Şərq-Qərb enerji və nəqliyyat arteriyalarının müəlliflərindən biri kimi geniş təchizat sistemi qurub. Avropa ölkələrinin enerji ehtiyaclarında da əsas təminatçı dövlət olmaqla, hazırda 10-da çox Aİ ölkəsinə ildə təqribən 13 milyard kubmetr qaz ixrac edir. Avropa Komissiyasının prezidenti ilə əldə edilmiş razılaşmaya əsasən, qaz təchizatının həcminin iki dəfə artırılaraq 16 milyard kubmetrə çatdırılması nəzərdə tutulur.
Üçüncüsü, Azərbaycanın müasir enerji gündəliyinin əsas səhifəsi həm alternativ enerji arxitekturası qurmaq, həm də qlobal iqlim öhdəliklərinə əməl edən nümunəvi dövlət kimi karbon emissiyalarını azaltmaq, təmiz enerjiyə keçidi təmin etməkdir. Bu istiqamətdə yeni sərmayə proqramı “yaşıl enerji” zonalarının inkişaf etdirilərək bərpaolunan enerjinin istehsalının 8 giqavata çatdırılmasıdır. 2032-ci ilə hesablanmış hədəf ssenarisinə əsasən, külək və günəş enerjisi stansiyalarının qurulması və “yaşıl güclər”in dayanıqlılığı sayəsində 3-4 milyard kubmetr qaza qənaət imkanıdır.
Eləcə də müasir inkişafın əsas bölmələrindən biri kimi müəyyən edilmiş mədənçilik sahəsində yeni dövr başlayıb. Qiymətli metallarla zəngin olan Azərbaycan hazırda ən müasir texnologiyalardan istifadə edilməklə fəal tədqiqat mərhələsinə daxil olub.
Dördüncüsü, müasir nəqliyyat qovşaqlarında fəal yer tutmaq və strateji dəhlizlərin reinteqrasiyasını dərinləşdirməkdir. Azərbaycan bu sahədə qətiyyətli addımlar ataraq qonşu ölkələrlə nəqliyyat bağlantılarının modernləşdirilməsinə irihəcmli sərmayələr yatırıb, başlanğıcını Azərbaycandan götürən, Gürcüstan və Türkiyə ərazisindən keçən və oradan Avropaya və Aralıq dənizi limanlarına gedən dəmir yolu xəttini istifadəyə açıb.
İndi isə Azərbaycandan Şərq istiqamətində layihə üzərində iş aparılır, ötən il Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşünün tamhüquqlu üzvü olan dövlətimizin niyyətlərindən biri də məhz beşlik formatını altılıq formatına çevirməklə logistikanın coğrafi sxemlərini yeniləməkdir.
Beləliklə, bu unikal siyasət sayəsində Azərbaycan Avropa üçün Mərkəzi Asiya ilə bağlantı yaratmaq məqsədi daşıyan yeganə etibarlı, təhlükəsiz və xoşməramlı təyinat ölkəsinə çevrilir.
Azərbaycan insan kapitalına xüsusi önəm verərək neftdən kənar bölmələrə sərmayə axıcılığını təmin etməklə qeyri-neft iqtisadiyyatının dayanıqlılığını təmin etməkdədir. Dövlət başçısının Davosda iri korporasiya rəhbərləri ilə keçirdiyi görüşlərin də əsas məqsədi bərpaolunan enerji, rəqəmsal inkişaf və müasir texnoloji sektorlara yeni sərmayələrin cəlbinin təşviqidir.
Azərbaycan etibarlı iqtisadi tərəfdaş, xarici sərmayəni qəbul edən və kapitala açıq olan ölkədir. Cənab Prezidentin də bəyan etdiyi kimi bu siyasət Azərbaycanı sərmayədarlar üçün əsas mərkəzlərdən birinə çevirə bilər.

Ramid Namazov
Milli Məclisin deputatı