Dəm qazından zəhərlənmə zamanı ilk yardım necə olmalıdır?

Son günlərdə dəm qazından zəhərlənmə xəbərlərinə tez-tez rast gəlirik.

Bu, bəzən ölümlə də nəticələnir. Dəm qazından zəhərlənənlər bəzən nə etmək lazım gəldiyini bilmirlər.

Bəs dəm qazından zəhərlənmə zamanı ilk yardım necə olmalıdır?

Kliniki Tibbi Mərkəzin həkim-toksikoloqu Aynur Məmmədova "Cebheinfo.az"-a bildirib ki, duş qəbul edərkən diqqətli olmaq lazımdır:

“Belə ki, dəm qazı zəhərlənməsi ani baş verən bir haldır və insan iki-üç dəqiqə ərzində huşunu itirə bilər. İlkin əlamətlər kimi insanda ürəkbulanma və başağrısı müşayiət olunur. Bu zaman ilkin yardım kimi dərhal hamamdan təmiz havaya çıxmaq lazımdır.Dəm qazından zəhərlənmə yüngül, orta və ağır dərəcələrdə olur. 

Yüngül dərəcəli zəhərlənmədə karbonmonoksit əlamətləri ilə xarakterizə olunur: ümumi zəiflik, baş ağrısı, başgicəllənmə və tinnitus, həmçinin görmə funksiyasının pozulması. Zəhərlənmə quru öskürək, nəfəs darlığı, lakrimasiya, ürəkbulanma və taxikardiya ilə müşayiət olunur.

Orta dərəcədə zəhərlənmə zamanı insanın halı pisləşir, ürəkbulanma hissi qusmaya çevrilir, qısa müddətli şüur itkisi, halüsinasiyalar, sinə içində sıxıcı ağrı hiss olunur.Ağır hallarda isə koma, kəskin ürək-damar və tənəffüs dayanması, qıcolmalar müşahidə olunur. 

Təəssüf ki, bu hallarda xəstəni itirmək mümkündür və ya elə ağır zəhərlənmə baş verir ki, sonradan yaranan fəsadların aradan qaldırılması çətin olur. Xəstə huşunu itirdikdə və çıxmağa halı olmadıqda, onu tez bir zamanda təmiz havaya çıxarmaq və dərhal təcili tibbi yardım çağırmaq həyati əhəmiyyət daşıyır. Xəstə mütləq təmiz havaya çıxarılmalı, qusuntu kütləsi varsa, tənəffüs yollarından xaric edilməlidir. Qısa müddətdə təcili yardıma müraciət olunmalıdır.

Məhz yüngül dərəcədə zəhərlənmədə qanda dəm qazının səviyyəsi təxminən 15 faiz, orta dərəcədə 25 faiz, çox ağır hallarda isə 45 faizdən çox olduqda ölüm halı baş verə bilər”.

O bildirib ki, hər bir halda dəm qazından zəhərlənmə zamanı həkim rəyi alınmalı, sonrakı mərhələdə isə nevropatoloqun nəzarəti altında müalicə davam etdirilməlidir:

“Dəm qazından zəhərlənmə ən çox yaşlı insanlarda, hamilə qadınlarda (hətta dölün itirilməsi riski yarada bilər), şəkər xəstələrində, ürək, beyin, təzyiq və digər xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslərdə, eləcə də uşaqlarda ağır fəsadlara səbəb olur”.

Sevinc
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin