Dəniz qəbiristanlığı: Bu yerdə 134 batmış gəmi tapıldı

İspan arxeoloqları Alxesiras limanı ilə Cəbəllütariq qayası arasında yerləşən körfəzi tədqiq edərkən, qədim dövrlərdən II Dünya müharibəsinə qədər müxtəlif zamanlara aid 30-dan çox gəmi qalıqlarını sənədləşdiriblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Guardian” yazır.

Məqalədə qeyd olunur ki, minilliklər ərzində Avropanı Afrikadan ayıran Cəbəllütariq boğazının şimal hissəsində yerləşən bu körfəz finikiyalı və Roma gəmilərindən tutmuş Britaniya, İspaniya, Venesiya və Niderland gəmilərinə, hətta bir neçə təyyarəyə qədər müxtəlif qalıqları özündə saxlayıb.

Ərazidə 151 arxeoloji obyekt müəyyən edilib, onlardan 134-ü batmış gəmi qalıqlarıdır. Hazırda Qranada Universitetinin alimləri bu qalıqlardan 34-nü araşdırıblar.

Ən qədim tapıntı e.ə. V əsrə aid punik dövrü gəmisidir. Digər tapıntılar arasında 23 Roma gəmisi, iki son Roma dövrü gəmisi, dörd orta əsr gəmisi və 24 erkən müasir dövr gəmisi var.

"Bu batmış obyektlər – XVIII əsrə aid ispan kanoner qayığı və 1930-cu illərə aid təyyarə mühərriki və pəri də daxil olmaqla – dünyanın ən strateji su yollarından birində müharibə, ticarət, kəşfiyyat və məskunlaşma tarixini əks etdirir”, deyə nəşrdə qeyd olunur.

Kadiz Universitetinin arxeologiya professoru və "Herkules layihəsi”nin rəhbəri Sereso Andreo bildirib ki, bu ərazi qədim dövrlərdən bəri mühüm dəniz keçidi olub.

Onun sözlərinə görə, bu boğaz həmişə gəmilərin keçməli olduğu əsas marşrutlardan biri olub: "İstər ticarət yolları, istər kəşfiyyat səfərləri, istərsə də hərbi münaqişələr olsun, bütün gəmilər bu boğazdan keçib. Aralıq dənizində bu qədər müxtəlif mədəniyyətə və millətə aid bu qədər sıx arxeoloji obyektə rast gəlinən çox az yer var”.

Alimlər xüsusilə üç orta əsr gəmisinin sənədləşdirilməsindən məmnun qalıblar. Bu tapıntılar İspaniyanın cənubunda son islam dövründə dənizçilik haqqında yeni məlumatlar verə bilər.

Araşdırmalar zamanı XVI–XVII əsrlərə aid böyük gəmilər də aşkarlanıb. Ən maraqlı tapıntılardan biri isə XVIII əsrin sonuna aid "Puente-Mayorga IV” adlı kiçik kanoner qayığının qalıqlarıdır. Bu gəmi Cəbəllütariq yaxınlığında Britaniya gəmilərinə qarşı sürətli hücumlar üçün istifadə olunurdu.

Bu tip gəmilər tez-tez balıqçı gəmisi kimi maskalanır, sonra isə gizli hücumlar həyata keçirirdilər. Onlar tarixdə tez-tez xatırlansa da, arxeoloji baxımdan az öyrənilib.

Sereso Andreo qazıntılar zamanı qeyri-adi bir tapıntı ilə də qarşılaşıb: əvvəlcə kitab kimi görünən taxta bir qutu. Sonradan məlum olub ki, bu qutu boşdur və içərisində yalnız iki taxta daraq olub.

Alimlər əvvəlcə bunun sənədləri gizlətmək üçün istifadə oluna biləcəyini düşünüblər, lakin sonradan bu ehtimal təsdiqini tapmayıb.

Sereso bildirib ki, insanlar çox vaxt bu yerləri xəzinələrlə dolu gəmi kimi təsəvvür edir, lakin real vəziyyət daha mürəkkəbdir. Bununla belə, bu tapıntılar dəniz irsinin qorunmasının vacibliyini göstərir.

Aydın