Dərman, yoxsa təbii üsul?

Qrip necə müalicə olunmalıdır?

Soyuq hava, qapalı məkanlarda daha çox vaxt keçirmək qış aylarında hava-damcı yolu ilə yayılan infeksiyaların daha çox artmasına səbəb olur. Xüsusilə də soyuqdəymə və qripdən qorunmaq üçün fəslə uyğun geyinmək, balanslı və sağlam qidalanmaq, xəstə insanlarla təmasdan çəkinmək vacibdir. Soyuqdəymə əsasən viral infeksiyalar nəticəsində yaranır və ən çox rast gəlinən səbəb soyuq havada insanın immun sisteminin zəifləməsidir. İnsanlar arasında çox asanlıqla yayılır, xüsusilə qapalı məkanlarda və sıx ərazilərdə yaşayanlarda bu risk daha da artır.

Soyuqdəymə əlamətləri bədənin müdafiə mexanizması tərəfindən reaksiyaya girməsi nəticəsində ortaya çıxır və bədən infeksiyaya qarşı mübarizə aparır. Soyuqdəymənin müalicəsi əsasən simptomatikdir. Hər halda simptomlar ciddiləşmədən əvvəl müalicəyə başlanması çox vacibdir.

Soyuqdəymənin səbəbləri və riski artıran faktorlar

Soyuqdəymə ən çox viruslar və bakteriyalar tərəfindən yaransa da, bəzən digər xarici faktorlar da bu xəstəliyin yaranmasına səbəb ola bilər. Soyuqdəymənin səbəbləri müxtəlif ola bilər, amma ən əsas səbəb müxtəlif virusların, xüsusilə “rhinovirus”un bədənin müdafiə sistemini zəiflətməsidir. İnsan orqanizmi bu viruslarla mübarizə aparmaq üçün immun sistemini işə salır və nəticədə boğaz ağrısı, burun axıntısı və öskürək kimi əlamətlər ortaya çıxır. Bu vəziyyət isə soyuqdəymənin əsas simptomlarıdır.

Soyuqdəymə bəzi hallarda müəyyən risk faktorlarının təsiri ilə daha tez yayıla bilər. İnsanlar arasında yaxın təmasın olması xəstəliyi daha tez yayır. Məsələn, məktəblər, ofislər və digər sıx işləyən mühitlərdə qripin yayıla biləcəyi daha çoxdur. Bundan əlavə, immuniteti zəif olan yaşlılar, uşaqlar və xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlar soyuqdəyməyə daha həssasdır. Bədənləri viruslara qarşı mübarizəni daha çətin həyata keçirir və infeksiya sürətlə yayılır.

Soyuqdəymə müalicəsi üçün ən yaxşı üsullar

Soyuqdəymənin müalicəsi üçün bir neçə əsas yanaşma mövcuddur. Ən təsirli metodlar bədənin özünü sağaltma gücünü artırmağa yönəlib. Birincisi, bol su içmək və yeməyi düzgün qidalanmadır. Su bədənin toksinləri atmasına və istilik balansını qorumasına kömək edir. Bu, xüsusilə halsızlıq və boğaz ağrısı kimi simptomların azaldılmasında faydalıdır. Eyni zamanda, isti içkilər və bitki çayları (məsələn, zəncəfil və limon çayı) boğazı yumuşaldaraq rahatlamağa kömək edir.

Digər vacib bir metod isə istirahət etməkdir. Soyuqdəymə və qrip zamanı bədən yorulur və gücünü yavaş-yavaş bərpa edir. Beləliklə, çox işləməmək və əslində, bol-bol yuxu və istirahət etmək bədənin virusa qarşı mübarizə gücünü artırır. Ayrıca, boğaz spreyleri və qarqara mayeləri kimi sadə üsullar boğazın rahatlamasına və infeksiyanın azaldılmasına kömək edə bilər.

Ev şəraitində qripin müalicəsi

Ev şəraitində qripi müalicə etmək üçün bəzi sadə və təsirli üsullar mövcuddur. İlk növbədə, istilik və rütubət balansına diqqət yetirmək lazımdır. Evin havasını nəmləndirmək nəfəs almağı asanlaşdırır və burun tıxanıqlığını aradan qaldırır. İsti duzlu su ilə qarqara etmək boğazın yumuşalmasına və əzələlərin rahatlamasına kömək edir.

Ev şəraitində edilə bilən digər bir müalicə üsulu isə ağır qidalar və qızardılmış yeməklərdən uzaq durmaqdır. Bunun əvəzinə, yüngül, asan həzm olunan qidalar qəbul etmək bədənin enerji sərfini azaldaraq daha sürətli sağalmasına imkan verir. Həmçinin, bal və limon qarışığı da boğaz ağrısını azaldır və immun sistemini dəstəkləyir.

Bunların yanında, ilıq kompreslər tətbiq etmək də boğaz və burun ətrafında rahatlama yaradır. Əgər bədəndə halsızlıq və üzgünlük hiss olunursa, soyuq duş yerinə, isti duş alaraq bədənə rahatlıq gətirmək faydalıdır.

Qrip dərmanları...

Soyuqdəymə və qrip bir-birinə bənzər xəstəliklərdir, amma qrip daha ağır və infeksion ehtimalı yüksək bir vəziyyətdir. Qripin müalicəsi üçün istifadə olunan dərmanlar arasında antiviral dərmanlar ən təsirli vasitələrdən biridir. Həkimlər adətən qripin erkən mərhələlərində bu dərmanları təyin edirlər. Lakin, soyuqdəymə üçün çox vaxt təbii müalicələr daha təsirlidir. Antihistaminlər və analjeziklər (ağrı kəsicilər) soyuqdəymə simptomlarını aradan qaldırmağa kömək edir. Boğaz ağrısı üçün pastillər və soyuqdəymə və qripə qarşı burun spreyləri də əhəmiyyətlidir.

Bununla yanaşı, antibiotiklər soyuqdəymə və qripin müalicəsində istifadə edilmir, çünki bu iki xəstəlik viruslarla bağlıdır və antibiotiklər yalnız bakterial infeksiyaların müalicəsində təsirlidir. Soyuqdəymə zamanı həkimlərin verdiyi digər bir məsləhət isə immun sistemini gücləndirən əlavələr (vitamin C, sink və probiotiklər) qəbul etməkdir.

Qripin hansı mərhələsində həkimə getmək lazımdır?

Qrip əksər insanlar üçün bir neçə gün və ya bir həftə ərzində öz-özünə yaxşılaşan bir xəstəlikdir. Ancaq bəzi hallarda qrip ciddi fəsadlara səbəb ola bilər və tibbi yardım tələb edir. Xroniki xəstəlikləri olan şəxslər, xüsusilə yüksək hərarət və nəfəs darlığı kimi simptomları olanlar daha çox risk altındadır. Belə simptomlar baş verdikdə, gecikmədən həkimə müraciət etmək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Ümumilikdə, yüksək hərarət və nəfəs darlığı kimi ciddi simptomlar olduqda və xroniki xəstəlikləri olanlarda ağırlaşma riski olduqda mütləq həkimə müraciət edilməlidir.

Yeganə BAYRAMOVA