Dezodorantların istifadəsində tərəddüdlər və ya tərkibindəki paraben qorxusu: Miflər və elmi faktlar

Dezodorantlar bu gün həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Gündəlik gigiyena qaydalarının əsas elementlərindən biri sayılan bu məhsullar artıq təkcə qoxunun qarşısını almaq üçün deyil, həm də özünəinam və səliqə rəmzi kimi qəbul edilir. Lakin son illərdə dezodorantların tərkibindəki bəzi maddələr, xüsusilə parabenlər, insan sağlamlığına təsiri ilə bağlı müzakirələr doğurur.

Parabenlər kosmetik vasitələrdə və şəxsi gigiyena məhsullarında geniş istifadə olunan qoruyucu maddələrdir. Onlar bakteriya və göbələk əmələ gəlməsinin qarşısını alaraq məhsulun raf ömrünü uzadır. Lakin bəzi tədqiqatlar göstərib ki, parabenlər orqanizmdə estrogen hormonuna bənzər təsir göstərə bilər. Bu hormon isə bəzi döş xərçəngi növlərinin inkişafında iştirak edir. Məhz bu səbəbdən, insanlar dezodorantlarda parabenlərin olmasından qorxmağa başlayıblar. Bəzi internet mənbələri və sosial şəbəkə paylaşımları da bu qorxuları artırıb.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, siçovullar üzərində aparılan bəzi təcrübələrdə parabenlərin estrogenə oxşar təsir göstərməsi müşahidə olunub. Lakin bu nəticələrin insanlara birbaşa tətbiq olunması elmi baxımdan doğru deyil. Ekspertlərin fikrincə, insanın gündəlik istifadə etdiyi dezodorant miqdarı ilə bu tədqiqatlarda istifadə olunan yüksək dozalar arasında böyük fərq var. Buna görə də, hazırda parabenlərin insanlarda xərçəngə səbəb olması barədə etibarlı sübut yoxdur.

Bir dermatoloqun fikrincə: “Parabenlərin orqanizmdə toplanması və xərçənglə əlaqələndirilməsi barədə konkret elmi dəlil yoxdur. Buna baxmayaraq, bəzi istehsalçılar istehlakçıların narahatlığını nəzərə alaraq ‘paraben-free’ məhsullar təklif edirlər.”

Bir neçə onillik öncə dezodorantlar bu qədər müxtəlif deyildi. O zaman bazarda əsasən sadə tərkibli, qoxu qarşısını alan vasitələr satılırdı. İnsanlar təbii üsullardan məsələn, limon şirəsi, soda və ya gül suyu kimi məhsullardan da istifadə edirdilər.

Bu gün vəziyyət tam fərqlidir. Dezodorantlar və antiperspirantlar artıq fərqli məqsədlər üçün idman, gündəlik istifadə, həssas dəri və s. ayrıca hazırlanır. Tərkibində paraben, alüminium və süni ətirlər olmayan variantlar da artmaqdadır. Yəni, bir tərəfdən istehlakçılar daha şüurlu davranmağa başlayıb, digər tərəfdən sənaye də bu tələbi qarşılayacaq şəkildə dəyişir.

Parabenlərlə bağlı mövzu hələ də elmi araşdırmaların obyektidir. Lakin hazırkı nəticələr göstərir ki, adi miqdarda dezodorant istifadəsi sağlamlıq üçün təhlükə yaratmır. Bununla belə, həssas dərisi olan və ya təbii məhsullara üstünlük verən insanlar “paraben-free” və ya “natural deodorant” yazılan məhsulları seçə bilərlər.

Əsas olan odur ki, qorxu deyil, məlumatlı seçim aparaq. Çünki düzgün gigiyena və özünə qayğı həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığın ayrılmaz hissəsidir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info