Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Dilimizdə haqqı və ədaləti müdafiə edən sözlər daha çoxdur

Dilimizdə haqqı və ədaləti müdafiə edən sözlər daha çoxdur

Modern.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan əlifbası tarixin bütün mərhələlərində şərəfli bir yol keçmişdir. Azərbaycanın ilk əlifbaları kimi Orxon-Yenisey, Alban əlifbası haqqında kifayət qədər məlumatımız var. Ərəb yürüşlərindən sonra İslam dininin qəbulu və əhalinin savad əldə etməsi üçün mədrəsələrdən istifadə olunurdu. Beləliklə uzun illər Azərbaycanda da ərəb əlifbasından istifadə olunmağa başladı.

Böyük rus şairi Lermontov Qusarda sürgündə olarkən çox şeydən yazıb. Məncə, ən gözəl fikri Azərbaycan dili haqqında yazdığıdır:”Avropada fransız dilini bilmək nə qədər vacibdirsə, Qafqazda, umumən Asiyada Azərbaycan dilini bilmək də bir o qədər əhəmiyyətlidir".

1918-1920-ci illərdə Milli hökumət əski əlifbadan istifadə etməklə Azərbaycan(türk) dilində  dövlət və kargüzarlıq işlərini aparırdı. Hökumət gələcəkdə Əlifba komissiyası yaratmaqla əlifba islahatı aparmağı nəzərdə tuturdu. Hətta 1918-ci ilin dekabrında Əlifba komissiyası ilk iclasında latın qrafikalı əlifbaya keçməyi tövsiyə edirdi. Lakin 1920-ci ilin aprel işğalı əlifba islahatının həyata keçməsinə imkan vermədi. 

1922-ci ildə Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin yanında Əlifba Komitəsi yaradıldı. 1923-cü ildə Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qərarl ilə latın qrafikası ərəb qrafikası ilə bərabər hüquqlu hesab edildi və 1924-cü ildən məcburi dövlət əlifbası elan olundu. 
Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 1928-ci il 11 oktyabr dekreti ilə respublika latın qrafikalı əlifbaya keçdi.

1929-cu ildə Azərbaycanda  ərəb qrafikalı əlifbadan istifadə qadağan olundu və latın qrafikalı əlifba tətbiq olunmağa başladı.

Lakin latın qrafikalı əlifba Mərkəzi qane etmirdi. Çünki Moskva kirill qrafikalı əlifbaya üstünlük verirdi. Ona görə də 1939-cu ilin iyulunda Azərbaycan SSR Ali Soveti 1940-cı ilin yanvarın 1-də kirill qrafikasına keçmək haqqında qərar qəbul etdi. Azərbaycanda kirill qrafikasından SSRİ dağılına qədər istifadə olundu. 

1990-cu ildə yaradılmış  Əlifba Komissiyası kirill qrafikasından latın qrafikasına keçmək haqqında Azərbaycan parlamentinə müraciət etdi. 1991-ci il dekabrın 25-də Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının bərpası haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edildi. Lakin bu qanunun tətbiqi  xeyli ləngidi. Nəhayət, 2001-ci ildə latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçid başa çatdı.

2001-ci il avqustub 9-da ümümmilli lider Heydər Əliyev  avqustun birinci gününün Azərbaycan Respublikasında Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunması haqqında fərman imzaladı.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Qarabağın Fatehi İlham Əliyev Azərbaycan dilini yüksək qiymətləndirərək deyir:” Azərbaycan dili o qədər zəngindir ki, heç bir xarici kəlməyə ehtiyac yoxdur. Bir daha demək istəyirəm ki, biz əsrlər boyu dilimizi qorumuşuq. Bu gün də qorumalıyıq. Biz Azərbaycan dilinin saflığını təmin etməliyik”.

Dövlət başçısı Azərbaycan xalqının keşməkeşli və mübarizələrlə dolu olan tarixinə nəzər salaraq deyir:” Müstəqil dövlətin olmadığı dövrlərdə azərbaycanlıları bir xalq kimi qoruyan, assimilyasiya olunmağa imkan verməyən Azərbaycan mədəniyyəti, Azərbaycan dili, milli mənəvi dəyərlər olub. Azərbaycan dilinin, Azərbaycan mədəniyyətinin qorunub inkişaf etdirilməsi həm də müstəqilliyimizin, vahid dövlətçilik ənənələrimizin və milli birliyimizin ən başlıca simvollarını qorumaq kimi dəyərləndirilməlidir”.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan dilinin Azərbaycandan kənarda yaşayan və bu dili dərin məhəbbətlə sevən insanlar üçün daha oxunaqlı etmək üçün deyir:”Bu gün dünyada 50 milyondan çox insan üçün Azərbaycan dili ana dilidir. Azərbaycan dilinin müxtəlif tərcümə, izahlı, terminoliji, etimoloji lüğətlərinin hazırlanıb çap olunmasında müşahidə olunan nizamsızlığın aradan qaldırılması, Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda yaşayan azərbaycanlıların folklorunun, dialekt və ləhcələrinin öyrənilməsi kimi məsələlər də gündəmə gətirilməlidir. Azərbaycan dili və mədəniyyəti milli və bəşəri dəyərləri də ehtiva edir".

Dilimiz şirindir, anlaşılandır, daha çox xeyirxahlıq, səmimiyyət aşılayır. Dilimizdə haqqı və ədaləti müdafiə edən sözlər daha çoxdur. Dilimizdə insanlığı təhqir edən sözlər o qədər də çox deyil. Çox təəssüflər olsun ki, Qərbdə özünə sığınacaq  tapan bəziləri  dilimizi nufuzdan  salmağa çalışan söyüş və təhqirə meydan verirlər. Çox təəssüf. Əvvəla, Qərb heç bir zaman Azərbaycanın uğurunu rahat həzm etməyib. İkincisi, Qərb 30 il işğal altında qalan torpaqlarımız və bir milyon qaçqın və köçkün həyatı yaşayan insanlarımız haqqında    ədaləti müdafiə edən heç bir fikir söyləmədi. İndi necə olur ki, Qərb kimlərə isə qucaq açır? İnanmayın. Özümüzü sevək, xalqımızı sevək, dilimizi sevək, suveren dövlətimizi  qorumağı vəzifə borcu bilək.

Anar İsgəndərov

Milli Məclisin deputatı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 27 İyul 2026 22:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri