Dmitri Solonnikov: Azərbaycanla əməkdaşlıq Ermənistan üçün yeganə çıxış yoludur MÜSAHİBƏ

Müasir Dövlət İnkişafı İnstitutunun (Rusiya) direktoru Dmitri Solonnikov Ermənistan hakimiyyətinin ölkə üçün təhlükəsizliyin təminatı kimi sülhü seçmək siyasətini "Moskva-Baku" portalına müsahibəsində şərh edib. Ekspertin fikirlərini oxucularımıza təqdim edirik.

- Dmitri Vladimiroviç, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Ordu günündə hərbçilərlə görüşdə ölkə tarixində müharibənin məlum nəticələrini çatdırıb. O, "əsl Ermənistan"ı, ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafı və sülh ilə müqayisə edib. Bu seçim haqqında nə deyə bilərsiniz?

- Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan sülh və Ermənistan Respublikasının gələcək inkişafı haqqında danışıb. O, respublikanın gələcək inkişafını təsəvvür edir. Baş nazir "tarixi ideyaları" Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından imtina etməyi nəzərdə tutan yeni "əsl Ermənistan" konsepsiyası ilə müqayisə edir. Bu yanaşma, Ermənistan tarixində mövcud Ermənistan hakimiyyətini ümumilikdə əhəmiyyətli dərəcədə fərqləndirir. O, həmçinin onları son seçki yarışında fərqləndirir.

Xatırlatmaq istəyirəm ki, Ermənistanda parlament seçkiləri bu yay keçiriləcək və Nikol Paşinyanın öz gündəliyi ilə ölkədə hakimiyyətdə qalıb-qalmayacağını və ya digər qüvvələrin hakimiyyətə gəlib-gəlməyəcəyini müəyyən edəcək. Aydındır ki, Paşinyan Azərbaycan və Türkiyə ilə sülh gündəliyinin həyata keçirilməsini möhkəmləndirməyə davam edərsə, ölkədə tarix yazacaq. Bu gün obyektiv olaraq Ermənistan xalqı seçkilər öncəsi iki yol ayrıcındadır. Bir tərəfdən, revanşist və millətçi baxışları asanlıqla aradan qaldırmaq mümkün deyil, lakin hərbi gündəmin əleyhdarlarının, dinc həyatda dinc həyatın tərəfdarlarının və buna görə də hazırkı baş nazirin mövqeyini dəstəkləyənlərin sayı artır.

Aydındır ki, Nikol Paşinyanın qarşıdan gələn seçkilərdə qalib gəlmək şansı daha yüksəkdir. Bu gün Ermənistan üçün revanşizm yolu çıxılmaz vəziyyətdədir. Görürük ki, Ermənistan müxalifətindəki həm köhnə, həm də yeni fiqurlar revanşizmi müdafiə edir və Qarabağ məsələsini qaldırmağı müdafiə edir. Paşinyan isə əksinə deyir ki, əgər Ermənistan sülh, inkişaf və rifah istəyirsə, Qarabağ məsələsi, Ermənistandakı Qarabağ millətçi hərəkatı bağlanmalıdır. Çünki bu məsələ dövlət üçün birbaşa təhlükədir. Və bu halda o, tamamilə haqlıdır.

Eyni zamanda, həm köhnə, həm də yeni müxalifət qüvvələrinin Ermənistandakı seçkilər ərəfəsində açıqlamalarını artırdığını görürük. Məsələn, keçmiş prezident Robert Köçəryan Paşinyanın ölkəni praktik olaraq uçuruma apardığını, hazırkı baş nazirin demək olar ki Türkiyə və Azərbaycan tərəfdarı olduğunu və Ermənistanla Azərbaycan, Ermənistanla Türkiyə arasında sülhün yalnız Bakı və Ankara üçün faydalı olduğunu, Ermənistan Respublikasına isə heç də faydalı olmadığını iddia edir. Lakin bu, cəfəngiyatdır və əhalini manipulyasiya etmək üçün bir vasitədir.

Xüsusilə Ermənistan təxminən 30 ildir ki, qonşuları tərəfindən iqtisadi blokadadadır. İndi isə Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesi ilə yeni imkanlar açılır. Buna görə də Köçəryanın dedikləri siyasi hoqqabazlıqdır, tarixi hadisələrdən istifadə edərək əhaliyə Paşinyanın sözün əsl mənasında erməni xalqı və Ermənistan üçün müqəddəs olan hər şeyi məhv etməyə çalışan bir düşmən olduğunu göstərmək cəhdidir. Müxalifət sözün əsl mənasında əhalini hazırkı baş nazirlə qorxutmağa çalışır və deyir ki, əgər o, hakimiyyətdə qalarsa, respublika demək olar ki, hər şeyi itirəcək.

Bu fonda respublikadakı yeni, eyni zamanda müxalifət olan "Güclü Ermənistan" siyasi qüvvəsinin nümayəndəsi- ölkədə həbs olunan iş adamı Samvel Karapetyanın qardaşı oğlu Narek Karapetyan da açıq şəkildə Ermənistanda Qarabağ məsələsindən heç bir halda imtina edilməməli olduğunu bildirir. Başqa sözlə, istər köhnə, istərsə də yeni olsun, Ermənistan müxalifəti əhaliyə təqdim etmək üçün tamamilə köhnəlmiş gündəmdən istifadə edir. Nədənsə, onlar Paşinyanın 8 illik hakimiyyəti dövründə əhaliyə yeni bir şey təklif edə bilməyiblər. Onlar yalnız hazırkı baş nazirin rəhbərliyi altında hər şeyi itirməklə hədələyirlər.

Ermənistan müxalifəti deyir ki, "Ermənistan keçmişə qayıtmalıdır. Biz müharibə vəziyyətinə qayıtmalıyıq". Amma gəlin etiraf edək ki, Ermənistanın keçmişi müsbət deyil. Ermənistan cəmiyyəti bütün bunlara qayıtmağa hazır deyil. Heç kim Paşinyanı tezliklə məğlub edə bilməyəcək. Çünki müxalifətin təklif etdiyi gündəmlə Ermənistan inkişaf etməyəcək; o, keçmişə qayıdacaq.

- Görürük ki, Paşinyan Azərbaycanla sülh gündəliyini fəal şəkildə həyata keçirir. Həm İrəvan, həm də Bakı artıq iqtisadi əməkdaşlıqdan faydalanır. Amma medalın başqa bir tərəfi də var. Rusiyada bir çox insan hazırkı baş nazirin qərbyönümlü olduğunu, KTMT-ni tənqid etdiyini və bu siyasətin, o cümlədən onun Avropa yönümlülüyünün və Qərbi Cənubi Qafqaza çəkmək üçün edilən bütün uğurlu cəhdlərin hara aparacağını düşünür...

- Yeri gəlmişkən, müxalifət də KTMT-yə qarşı şikayət kartından istifadə edir. Və məlum olur ki, bu baxımdan mövcud hökumət və müxalifət də fərqli deyil. Bəli, Paşinyan Qərbin tələbəsidir. Və o, Qərbin ona dediyi hər şeyi edəcək. Qərbin dəstəyi ilə, çox güman ki, qarşıdan gələn seçkilərdə qalib gələcək. Bəli, Paşinyan həqiqətən də Qərbi regiona cəlb etməyə, Cənubi Qafqazda Qərb mövqelərini gücləndirməyə davam edəcək- bu, onun əsas məqsədidir və o, məhz bu məqsədlə hakimiyyətə təyin olunub. Amma eyni zamanda, bu gün o, Rusiya ilə qarşılıqlı əlaqədə olmağa və Ermənistan üçün faydalı olanı götürməyə davam edir.

Bir gün əvvəl o, Rusiya ilə münasibətləri inkişaf etdirmək istədiyini bildirərək, Rusiyadan Azərbaycan və Türkiyə ilə sərhədlərdə dəmir yollarını bərpa etməsini xahiş etmişdi. O, bunu Ermənistana fayda verdiyi müddətcə edəcək. Rusiya da öz növbəsində hazırda Ermənistan-Azərbaycan sülh gündəliyi çərçivəsində layihələrdə iştirak edir. Bu, əslində, Rusiyanın regiondakı mövcudluğunun, o cümlədən Amerika və Avropanın orada artan iştirakı fonunda mühüm siyasi komponentidir.

Tərcümə - Elçin Bayramlı