Dodaq balzamı, göz damcıları, əl kremi Zərərli adi məhsullar

Bir çox insan burun spreylərinin asılılıq yaratdığını eşitsə də, az adam bilir ki, eyni problem dodaq balzamı, göz damcıları və hətta əl kremləri ilə də yarana bilər. Bu vasitələr reseptsiz satıldığı və geniş istifadə edildiyi üçün təhlükəsiz kimi qəbul olunur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, onların həddindən artıq istifadəsi gizli şəkildə sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bir çox insan bu cür vasitələrdən tövsiyə olunandan daha uzun müddət və daha tez-tez istifadə edir. İlk baxışda zərərsiz görünən bu vərdişlər zamanla əks effekt yaradır və ilkin problem daha da dərinləşə bilər.

Xüsusilə burun açıcı spreylər ciddi risk daşıyır.  Bu spreylər qısa müddətdə burun tutulmasını aradan qaldırsa da, uzun müddət istifadə edildikdə burundakı qoruyucu strukturlara zərər verə bilər. Nəticədə dərmanın təsiri azalır və istifadə dayandırıldıqda simptomlar daha güclü şəkildə geri qayıdır.

Həkim Helen Wall izah edir ki, bu spreylər damarları daraldır, lakin tez-tez istifadə olunduqda əks proses baş verir – damarlar yenidən genişlənir, iltihab yaranır və burun tutulması daha da artır. Beləliklə, insan eyni vasitədən yenidən istifadə etməyə məcbur qalır.

Oxşar vəziyyət göz damcıları ilə də müşahidə olunur. Onların həddindən artıq istifadəsi gözlərdə qızartı, qıcıqlanma və iltihaba səbəb ola bilər. Əgər damcıdan istifadə etdikdən qısa müddət sonra problem yenidən qayıdırsa, bu artıq asılılığın əlaməti sayılır.

Mütəxəssislər bildirir ki, yuxu dərmanları da psixoloji asılılıq yarada bilər. Bu preparatlar əvvəlcə effekt versə də, zamanla təsiri zəifləyir və insan onsuz yata bilməyəcəyini düşünməyə başlayır. Bu isə orqanizmin təbii yuxu mexanizmini pozur.

Gözlənilməz olsa da, dodaq balzamı da risk yarada bilər. Xüsusilə tərkibində mentol, kamfora və spirt olan məhsullar dodaqları qurudur və insanı daha tez-tez istifadə etməyə məcbur edir. Mütəxəssislər bildirir ki, balzamı hər 30–60 dəqiqədən bir istifadə etmək artıq həddindən artıq istifadənin göstəricisidir.

Ağrıkəsicilər də oxşar təhlükə yaradır. Onların tez-tez qəbulu zamanla təsirini azaldır və hətta baş ağrılarını gücləndirə bilər. Bu isə qapanmış dairə yaradır, insan daha çox dərman qəbul etdikcə problem dərinləşir.

Eyni hal bəzi nəmləndirici kremlərlə də baş verir. Xüsusilə ətirli və kimyəvi tərkibli kremlər dərini qurutduğuna görə daha tez-tez tətbiq etməyə ehtiyac yaranır. Mütəxəssislər bu halda daha sadə və qalın teksturalı, məsələn, qliserin və ya şi yağı tərkibli məhsullara üstünlük verilməsini tövsiyə edir.

Həkimlər vurğulayır ki, hətta siqareti tərgitmək üçün istifadə olunan nikotin əvəzedici vasitələr belə uzun müddət istifadə edildikdə yeni asılılıq yarada bilər.

Nəticə olaraq, mütəxəssislər bildirir ki, reseptsiz satılan vasitələr belə nəzarətsiz və uzunmüddətli istifadə edildikdə təhlükəli ola bilər. Buna görə də hər bir preparatı və ya qulluq vasitəsini tövsiyə olunan qaydada istifadə etmək və problem davam edərsə, mütləq həkimə müraciət etmək vacibdir.